المناقب

● المناقب = الفضائل / فضایل و مناقب / عربی al-manāqib = al-faḍā’il ؟ علوی حسینی، محمد بن علی، - 445 قمری ‘alavī hoseynī, mohammad ebn-e ‘alī (- 1054) مجموعه‌ای از روایات وارده در مناقب و فضائل حضرت امیر المؤمنین است. در منابع موجود، نامی از مؤلف به دست نیامد، مگر این که او را همان «ابو عبدالله، محمد بن علی بن حسن بن علی علوی» صاحب التعازی و فضل زیارة الحسین بدانیم که نام او در منابع موجود آمده است؛ لیکن محتوای این کتاب و روش مؤلف آن با کیفیت و روش صاحب تعازی و فضل زیارة الحسین هیچ‌گونه همخوانی ندارد. به چند مورد از اسناد مؤلف اشاره می‌کنیم، تا مشایخ روایتی او و همچنین زمان زندگی وی را آشکار سازیم: 1. «عن جعفر بن محمد البزاز قال حدثنی محمد بن علی، عن محمد بن سنان، عن جده عبدالله بن سنان، قال دخلت علی الامام، جعفر بن محمد الصادق»؛ 2. «حدثنی الاجل العالم الزاهد الخطیب ابوالحسین، علی بن محمد بن المرزبان - رض - عن الحسین بن یزداد بن سنان دنیار الهمدانی»؛ 3. «حدثنی الشیخ العالم، ابو عبدالله، جعفر بن محمد بن احمد الدوریستی - رض - قال حدثنی سعید بن عبدالله، قال حدثنی الحسین بن احمد مسلمة اللؤلؤی»؛ 4. «حدثنی الاستاد الاجل العالم الزاهد الخطیب، ابو الحسن بن علی بن محمد بن علی بن محمد بن الحسن بن مرزبان - رضی الله عنه - یوم الخمیس، السادس من شهر شعبان، سنة ثمان و سبعین و اربعمأة هجریة قال حدثنی ابو الفتح، احمد بن علی بن هرون الصوفی، باصفهان، سنة خمس و خمیس و اربعمأة هجریة»؛ 5. «حدثنی احمد بن عبدالله، قال حدثنا سلیمان بن احمد، قال حدثنا محمد بن جعفر، قال حدثنا ابراهیم بن محمد الموصلی، قال اخبرنی ابی، عن خالدالقمی، عن جابربن یزید الجعفی قال حدثنا ابو سلیمان، احمد، قال حدثنا محمد بن سنان عن جابربن یزید الجعفی (کذا)». (سید محمود مرعشی) علامه مجلسی در بحار از آن به عنوان «کتاب عتیق» نقل می‌کند و اخیرا در سلسله مصادر بحارالانوار به چاپ رسیده است. [الذریعة 317/22؛ اعیان الشیعة المستدرکات 241/3]