شناسنامه کتابشناختی اثر
اصول دین
osūl-e dīn
52
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/6382
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #6382
پدیدآور / مؤلف:
رشتی، کاظم بن قاسم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 4، ص 182
تا 185
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
اصول عقاید
(osūl-e ‘aqāyed)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در اصول دین است به گونه گسترده و استدلالی، در 5 «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب 1. توحید، در چند «فصل»: فصل در اثبات واجب الوجود، فصل در اثبات آنکه واجب الوجود یکی ست، فصل در آنکه تکلم در ذات واجب نمودن نشاید، فصل در اینکه مشابه و مماثلی و مجالسی ندارد ...؛ 2. عدل، در چند فصل: فصل بدان که از جمله صفات ثبوتیه ذاتیه عدل است، فصل چون دانستی که حق منزه از کل نقایص امکانیة و متصف به کل اوصاف کمالیه ازلیه میباشد ...؛ 3. پیامبری، در چند فصل؛ 4. امامت، در چند فصل؛ 5. معاد و حشر ارواح و اجساد، در چند فصل. نام مؤلف در دیباچه آمده است و ذکر شده که رسالهای در اصول دین، ولی نام ویژهای بدان داده نشده است. در آن آمده است: «در کتاب کبیر خود و «رساله رشیدیه» بیان نمودیم»؛ تا بدینجا کتابی بدین نام از وی یافت نشده است.
آغاز اثر
« بسمله سپاس و ستایش بیقیاس پروردگاری راست که شهباز بلند پرواز عقل هر چند در هوای وسیع الفضای معرفت ذاتش پرواز کند ... بعدچنین گوید اقل العباد ... ابن محمد قاسم محمد کاظم الحسینی الرشتی ... که بعضی از طالبین طریق حق و سالکین سبیل صدق از کمترین خواهش فرمودند که رسالهای در اصول دین که مشتمل ... پنج باب باب اول در توحید است و در آن چند فصل است »
انجام اثر
« سپس بدرستی که او تعالی شانه ولی هر چیز است و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... و منکری فضائلهم الی یوم الدین »
سوابق و چاپهای اثر
تبریز، 1271، چاپ سنگی؛ تهران، چاپ سنگی؛ بی ناشر، بدون تاریخ، خشتی، 122ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1086/1 (49 نسخه)
نسخههای منزوی، 882/2 (7 نسخه) و 889/2: اعتقادات، که بایستی همین کتاب باشد
الذریعة 192/2 و 198
فهرست کتب مشایخ، 312 «رساله در عقاید پنجگانه»
فهرستواره منزوی 96/9 (35 نسخه)
مشار فارسی ج 1: 369
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اصول دین = اصول عقاید / کلام و اعتقادات / فارسی
osūl-e dīn = osūl-e ‘aqāyed
رشتی، کاظم بن قاسم، 1212-1259 قمری
raštī, kāzem ebn-e qāsem (1798-1843)
در اصول دین است به گونه گسترده و استدلالی، در 5 «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب 1. توحید، در چند «فصل»: فصل در اثبات واجب الوجود، فصل در اثبات آنکه واجب الوجود یکی ست، فصل در آنکه تکلم در ذات واجب نمودن نشاید، فصل در اینکه مشابه و مماثلی و مجالسی ندارد ...؛ 2. عدل، در چند فصل: فصل بدان که از جمله صفات ثبوتیه ذاتیه عدل است، فصل چون دانستی که حق منزه از کل نقایص امکانیة و متصف به کل اوصاف کمالیه ازلیه میباشد ...؛ 3. پیامبری، در چند فصل؛ 4. امامت، در چند فصل؛ 5. معاد و حشر ارواح و اجساد، در چند فصل. نام مؤلف در دیباچه آمده است و ذکر شده که رسالهای در اصول دین، ولی نام ویژهای بدان داده نشده است. در آن آمده است: «در کتاب کبیر خود و «رساله رشیدیه» بیان نمودیم»؛ تا بدینجا کتابی بدین نام از وی یافت نشده است.
آغاز: بسمله سپاس و ستایش بیقیاس پروردگاری راست که شهباز بلند پرواز عقل هر چند در هوای وسیع الفضای معرفت ذاتش پرواز کند ... بعدچنین گوید اقل العباد ... ابن محمد قاسم محمد کاظم الحسینی الرشتی ... که بعضی از طالبین طریق حق و سالکین سبیل صدق از کمترین خواهش فرمودند که رسالهای در اصول دین که مشتمل ... پنج باب باب اول در توحید است و در آن چند فصل است
انجام: سپس بدرستی که او تعالی شانه ولی هر چیز است و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... و منکری فضائلهم الی یوم الدین
چاپ: تبریز، 1271، چاپ سنگی؛ تهران، چاپ سنگی؛ بی ناشر، بدون تاریخ، خشتی، 122ص
[دنا 1086/1 (49 نسخه)؛ نسخههای منزوی، 882/2 (7 نسخه) و 889/2: اعتقادات، که بایستی همین کتاب باشد؛ الذریعة 192/2 و 198؛ فهرست کتب مشایخ، 312 «رساله در عقاید پنجگانه»؛ فهرستواره منزوی 96/9 (35 نسخه)؛ مشار فارسی ج 1: 369]
نسخههای خطی این اثر
52 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
گلپایگانی
قم
|
7341/1-37/131 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 119 | شناسنامه ← |
| 2 |
ادبیات
تهران
|
146/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
2666 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 114 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرکز احیاء
قم
|
1754 | بیکاتب | صفر 1235ق | نستعلیق، نسخ | 148 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
شیراز
|
54-الف/620 | بیکاتب | جمعه جمادی الثانی 1244ق | نسخ | 81 | شناسنامه ← |
| 6 |
الهیات
مشهد
|
20369 | عبدالکریم بن معصوم قزوینی | شنبه 13 شوال 1244ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
دائرة المعارف
تهران
|
1723/12-عکسی | عبدالکریم بن معصوم قزوینی | 1244ق | نسخ | 193 | شناسنامه ← |
| 8 |
مسجد اعظم
قم
|
3056 | بیکاتب | 1253ق | نستعلیق، نسخ | 115 | شناسنامه ← |
| 9 |
فیضیه
قم
|
1194/1 | محمد حسن بن ملا حسین اشتهاردی | 1255ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
دائرة المعارف
تهران
|
2/ 2096-عکسی | عبدالجلیل | شنبه 28 رجب 1256ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
امام عصر
شیراز
|
261 | حسن بن ملا جعفر | سلخ شعبان 1257ق | نسخ | 70 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
2981/1 | عبدالرحیم بن حاج جعفر ریزی | 17 جمادی الاول 1257ق | شکسته نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
946 | بیکاتب | 1257ق | نستعلیق | 126 | شناسنامه ← |
| 14 |
نمازی
خوی
|
405/1 | حسن بن ملا جعفر خویی | اوایل ربیع الثانی 1257ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
گلپایگانی
قم
|
1216-7/116 | مهدی ابن حسن فنودی | پنجشنبه محرم 1258ق | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 16 |
الهیات
تهران
|
347/1 | قنبر بن محمد جعفر (برای فرزند خود محمد اسماعیل) | 6 شعبان 1258ق | نسخ | 72 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
2693/1 | بیکاتب | 1258ق | نستعلیق | 80 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
15289 | حیدر بن سبز علی | 1258ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
ض11245 | علی محمد | 1258ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
دائرة المعارف
تهران
|
180/1 | حاج عبدالله | ذیقعده 1259ق | نسخ | 93 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرعشی
قم
|
4785/5 | نعمة الله بن محمد مهدی اصفهانی | 1259ق | نستعلیق، نسخ | 59 | شناسنامه ← |
| 22 |
دائرة المعارف
تهران
|
1670/10-عکسی | حاج علی تبریزی | رمضان 1259ق | ثلث | 175 | شناسنامه ← |
| 23 |
دائرة المعارف
تهران
|
1999/2-عکسی | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 138 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
8273 | علی بابا کجوری | یکشنبه جمادی الاول 1260ق | نستعلیق | 115 | شناسنامه ← |
| 25 |
دائرة المعارف
تهران
|
1538-عکسی | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 281 | شناسنامه ← |
| 26 |
طبسی
قم
|
374 | بیکاتب | ذیحجه 1261ق | نسخ | 80 | شناسنامه ← |
| 27 |
نمازی
خوی
|
436 | بیکاتب | 1261ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مسجد اعظم
قم
|
1238/1 | عبدالله خوانساری | 1262ق | نستعلیق | 74 | شناسنامه ← |
| 29 |
دیانی
بیرجند
|
133 | محمد علی بن میرزا مصطفی بوری | 7 جمادی الثانی 1262ق | نسخ | 75 | شناسنامه ← |
| 30 |
حقوق
تهران
|
162-ج | بیکاتب | رجب 1263ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |