شناسنامه کتابشناختی اثر
اصول دین
osūl-e dīn
52
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/6382
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #6382
پدیدآور / مؤلف:
رشتی، کاظم بن قاسم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 4، ص 182
تا 185
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
اصول عقاید
(osūl-e ‘aqāyed)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در اصول دین است به گونه گسترده و استدلالی، در 5 «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب 1. توحید، در چند «فصل»: فصل در اثبات واجب الوجود، فصل در اثبات آنکه واجب الوجود یکی ست، فصل در آنکه تکلم در ذات واجب نمودن نشاید، فصل در اینکه مشابه و مماثلی و مجالسی ندارد ...؛ 2. عدل، در چند فصل: فصل بدان که از جمله صفات ثبوتیه ذاتیه عدل است، فصل چون دانستی که حق منزه از کل نقایص امکانیة و متصف به کل اوصاف کمالیه ازلیه میباشد ...؛ 3. پیامبری، در چند فصل؛ 4. امامت، در چند فصل؛ 5. معاد و حشر ارواح و اجساد، در چند فصل. نام مؤلف در دیباچه آمده است و ذکر شده که رسالهای در اصول دین، ولی نام ویژهای بدان داده نشده است. در آن آمده است: «در کتاب کبیر خود و «رساله رشیدیه» بیان نمودیم»؛ تا بدینجا کتابی بدین نام از وی یافت نشده است.
آغاز اثر
« بسمله سپاس و ستایش بیقیاس پروردگاری راست که شهباز بلند پرواز عقل هر چند در هوای وسیع الفضای معرفت ذاتش پرواز کند ... بعدچنین گوید اقل العباد ... ابن محمد قاسم محمد کاظم الحسینی الرشتی ... که بعضی از طالبین طریق حق و سالکین سبیل صدق از کمترین خواهش فرمودند که رسالهای در اصول دین که مشتمل ... پنج باب باب اول در توحید است و در آن چند فصل است »
انجام اثر
« سپس بدرستی که او تعالی شانه ولی هر چیز است و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... و منکری فضائلهم الی یوم الدین »
سوابق و چاپهای اثر
تبریز، 1271، چاپ سنگی؛ تهران، چاپ سنگی؛ بی ناشر، بدون تاریخ، خشتی، 122ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1086/1 (49 نسخه)
نسخههای منزوی، 882/2 (7 نسخه) و 889/2: اعتقادات، که بایستی همین کتاب باشد
الذریعة 192/2 و 198
فهرست کتب مشایخ، 312 «رساله در عقاید پنجگانه»
فهرستواره منزوی 96/9 (35 نسخه)
مشار فارسی ج 1: 369
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اصول دین = اصول عقاید / کلام و اعتقادات / فارسی
osūl-e dīn = osūl-e ‘aqāyed
رشتی، کاظم بن قاسم، 1212-1259 قمری
raštī, kāzem ebn-e qāsem (1798-1843)
در اصول دین است به گونه گسترده و استدلالی، در 5 «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب 1. توحید، در چند «فصل»: فصل در اثبات واجب الوجود، فصل در اثبات آنکه واجب الوجود یکی ست، فصل در آنکه تکلم در ذات واجب نمودن نشاید، فصل در اینکه مشابه و مماثلی و مجالسی ندارد ...؛ 2. عدل، در چند فصل: فصل بدان که از جمله صفات ثبوتیه ذاتیه عدل است، فصل چون دانستی که حق منزه از کل نقایص امکانیة و متصف به کل اوصاف کمالیه ازلیه میباشد ...؛ 3. پیامبری، در چند فصل؛ 4. امامت، در چند فصل؛ 5. معاد و حشر ارواح و اجساد، در چند فصل. نام مؤلف در دیباچه آمده است و ذکر شده که رسالهای در اصول دین، ولی نام ویژهای بدان داده نشده است. در آن آمده است: «در کتاب کبیر خود و «رساله رشیدیه» بیان نمودیم»؛ تا بدینجا کتابی بدین نام از وی یافت نشده است.
آغاز: بسمله سپاس و ستایش بیقیاس پروردگاری راست که شهباز بلند پرواز عقل هر چند در هوای وسیع الفضای معرفت ذاتش پرواز کند ... بعدچنین گوید اقل العباد ... ابن محمد قاسم محمد کاظم الحسینی الرشتی ... که بعضی از طالبین طریق حق و سالکین سبیل صدق از کمترین خواهش فرمودند که رسالهای در اصول دین که مشتمل ... پنج باب باب اول در توحید است و در آن چند فصل است
انجام: سپس بدرستی که او تعالی شانه ولی هر چیز است و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... و منکری فضائلهم الی یوم الدین
چاپ: تبریز، 1271، چاپ سنگی؛ تهران، چاپ سنگی؛ بی ناشر، بدون تاریخ، خشتی، 122ص
[دنا 1086/1 (49 نسخه)؛ نسخههای منزوی، 882/2 (7 نسخه) و 889/2: اعتقادات، که بایستی همین کتاب باشد؛ الذریعة 192/2 و 198؛ فهرست کتب مشایخ، 312 «رساله در عقاید پنجگانه»؛ فهرستواره منزوی 96/9 (35 نسخه)؛ مشار فارسی ج 1: 369]
نسخههای خطی این اثر
52 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مدرسه امام صادق قزوین
قزوین
|
505 | خداویردی بن فتحعلی نوری | 3 جمادی الاول 1264ق | نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 32 |
رضوی
مشهد
|
19285 | دهنوی، صفر علی | 1264ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 33 |
مجلس
تهران
|
11429 | بیکاتب | ذیقعده 1265ق | نستعلیق | 120 | شناسنامه ← |
| 34 |
رضوی
مشهد
|
20004 | بیکاتب | 1266ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 35 |
مجلس
تهران
|
10471 | محمد بن شیخ عبدالله | 1270ق، به دستور امان الله خان ثانی | نسخ | 126 | شناسنامه ← |
| 36 |
سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی
تهران
|
87 | بیکاتب | 1273ق | شکسته نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 37 |
نمازی
خوی
|
438 | بیکاتب | 12 ربیع الثانی 1274ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 38 |
مسجد اعظم
قم
|
2931 | نامشخص | 1299ق | - | 128 | شناسنامه ← |
| 39 |
مرعشی
قم
|
8334/2 | موسی بن ابوطالب اسکی لاریجانی | محرم 1302ق | نستعلیق، نسخ | 63 | شناسنامه ← |
| 40 |
فیضیه
قم
|
1739/5 | علی بن عبدالخالق خوئینی | 1353-1354ق | تحریری | - | شناسنامه ← |
| 41 |
رضوی
مشهد
|
8469 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 54 | شناسنامه ← |
| 42 |
نمازی
خوی
|
672 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 43 |
گلپایگانی
قم
|
2050/1-11/150 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | 100 | شناسنامه ← |
| 44 |
فیضیه
قم
|
756 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 100 | شناسنامه ← |
| 45 |
حجتیه
قم
|
119 | ملامیرزا محمد لاهیجانی | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 46 |
لغتنامه دهخدا
تهران
|
302/1 | اسماعیل تفرشی | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 47 |
مرعشی
قم
|
8508/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 101 | شناسنامه ← |
| 48 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1402/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 33 | شناسنامه ← |
| 49 |
ملی
تهران
|
26922 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 50 |
مدرسه امام صادق چالوس
چالوس
|
563/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 51 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1059/4 | زین العابدین ارومی | بیتاریخ | نسخ | 101 | شناسنامه ← |
| 52 |
رجائی مغزی (کتابخانه)
مشهد
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |