شناسنامه کتابشناختی اثر
مکاتبات علامی
mokātebāt-e ‘allāmī
پیوند کوتاه:
/w/63290
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #63290
پدیدآور / مؤلف:
علامی، ابوالفضل بن مبارک
تاریخ و سده تألیف:
1015 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 31، ص 284
تا 287
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
نامهنگاری
عناوین دیگر و همتراز:
منشآت علامی
(monše’āt-e ‘allāmī)
منشآت ابوالفضل
(monše’āt-e ab-ol-fazl)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
منشآت ابوالفضل عبارت است از مکاتبات و فرامین درباری، عرایض خصوصی، خطب و دیباچه کتابها و بیاضها، که پس از مرگ وی به دست خواهر زادهاش عبدالصمد در سه دفتر تنظیم شده: 1. نامهها وفرامینی که از زبان اکبر شاه به بزرگان جهان نوشته؛ 2. نامهها که خود به بزرگان جهان نوشته؛ 3. منشآت او. عناوین ذیل در این منشآت به چشم میخورد: نامه شاهنشاهی به حکیم ابوالفتح گیلانی، فرمان شاهنشاهی به اعظم خان کوکلتاش ولد شمس الدین محمد خان، فرمان شاهی به شهباز خان، فرمان شاهی در منع زکات، فرمان شاهی به راجی علی خان فرمانروای خاندیس، فرمان شاهی به برهان نظام الملک مسند نشین احمدنگی، فرمان شاهی در طلب از فضلای شیراز، به حضرت شاهنشاهی، به شاهزاده دانیال، به شاهزاده عالمیان، به شاهرخ میرزا نبیره میرزا سلیمان فرمانروای بدخشان، به مقتدای صدرنشینان حق بین، مقدم الجیش معارک خان خانان سپهسالار، به اعظم خان کوکلتاش، به رکن السلطنة زین خان کوکلتاش، به ابوالفیض فیضی، به ابوالخیر، به عمدة الملک قاسمخان سربخر، به صادق خان، به آصفخان، به قطب الملک حاکم کلکنده، به راجی علی خان، به اعتضاد الممالک راجه مانسنک، به شمس الدین علی ملقب به حکیم عین الملک، به حکیم همام، به شهاب الدین احمدخان، به شیخ علی موصلی، به شیرخواجه، خطبه تفسیر فتح، انتخاب مکتوبات شرف الدین میری، خطبه بیاض، افتتاح بیاض، اختتام کتاب تحفةالعراقین خاقانی، اختتام منتخب دیوان خاقانی، اختتام منتخب دیوان انوری، خاتمه منتخب دیوان ظهیر، اختتام منتخب حدیقه سنائی، اختتام منتخب دیوان کمال اسماعیل، برپشت کتاب اوصاف الاشراف خواجه، برپشت مجموعه ای، خاتمه مجموعه حکما، خاتمه مرکز ادوار شیخ ابوالفیض فیضی، خطبه کجکول بزرگ، دیباچه بیاض، در ذیل منتخب مثنوی معنوی، خاتمه معیاردانش، خاتمه و مقداری درشرح حال خودش.
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج1، ص547؛ پاکستان، لاهور، کریمی، به اهتمام: میر امیربخش و به فرمایش شیخ مبارک علی؛ 1280ق، 354ص؛ هند، لکنو، مصطفایی، 1299 قمری، به اهتمام: محمد عبدالواحد بن مصطفی خان؛ هند، لکنو، نول کشور، 1279 قمری، به اهتمام: مولوی محمد مظهر علی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
مرآت الضمایر = شرح دفتر ابوالفضل = شرح مکتوبات علامی؛ مولوی، محمد اعلم (-13)
غایت تحقیق = شرح مکاتبات علامی؛ علی اصغر (-13)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
گنج بخش 1202/3
الذریعة 129/22
مشترک پاکستان 47/5 که نشانی 148 نسخه آن را داده، همانجا 719 برای منابع و نسخههای دیگر
دانشنامه ادب فارسی 76/4-77
فهرست کتابهای فارسی چاپ سنگی و کمیاب کتابخانه گنج بخش 542/1-544
میراث مشترک ایران و هند: 1-355
متن فنخا
● مکاتبات علامی = منشآت علامی = منشآت ابوالفضل / نامهنگاری / فارسی
mokātebāt-e ‘allāmī = monše’āt-e ‘allāmī = monše’āt-e ab-ol-fazl
علامی، ابوالفضل بن مبارک، 958؟ - 1011 ؟ قمری
‘allāmī, ab-ol-fazl ebn-e mobārak (1551 - 1603)
تاریخ تألیف: 1015ق
منشآت ابوالفضل عبارت است از مکاتبات و فرامین درباری، عرایض خصوصی، خطب و دیباچه کتابها و بیاضها، که پس از مرگ وی به دست خواهر زادهاش عبدالصمد در سه دفتر تنظیم شده: 1. نامهها وفرامینی که از زبان اکبر شاه به بزرگان جهان نوشته؛ 2. نامهها که خود به بزرگان جهان نوشته؛ 3. منشآت او. عناوین ذیل در این منشآت به چشم میخورد: نامه شاهنشاهی به حکیم ابوالفتح گیلانی، فرمان شاهنشاهی به اعظم خان کوکلتاش ولد شمس الدین محمد خان، فرمان شاهی به شهباز خان، فرمان شاهی در منع زکات، فرمان شاهی به راجی علی خان فرمانروای خاندیس، فرمان شاهی به برهان نظام الملک مسند نشین احمدنگی، فرمان شاهی در طلب از فضلای شیراز، به حضرت شاهنشاهی، به شاهزاده دانیال، به شاهزاده عالمیان، به شاهرخ میرزا نبیره میرزا سلیمان فرمانروای بدخشان، به مقتدای صدرنشینان حق بین، مقدم الجیش معارک خان خانان سپهسالار، به اعظم خان کوکلتاش، به رکن السلطنة زین خان کوکلتاش، به ابوالفیض فیضی، به ابوالخیر، به عمدة الملک قاسمخان سربخر، به صادق خان، به آصفخان، به قطب الملک حاکم کلکنده، به راجی علی خان، به اعتضاد الممالک راجه مانسنک، به شمس الدین علی ملقب به حکیم عین الملک، به حکیم همام، به شهاب الدین احمدخان، به شیخ علی موصلی، به شیرخواجه، خطبه تفسیر فتح، انتخاب مکتوبات شرف الدین میری، خطبه بیاض، افتتاح بیاض، اختتام کتاب تحفةالعراقین خاقانی، اختتام منتخب دیوان خاقانی، اختتام منتخب دیوان انوری، خاتمه منتخب دیوان ظهیر، اختتام منتخب حدیقه سنائی، اختتام منتخب دیوان کمال اسماعیل، برپشت کتاب اوصاف الاشراف خواجه، برپشت مجموعه ای، خاتمه مجموعه حکما، خاتمه مرکز ادوار شیخ ابوالفیض فیضی، خطبه کجکول بزرگ، دیباچه بیاض، در ذیل منتخب مثنوی معنوی، خاتمه معیاردانش، خاتمه و مقداری درشرح حال خودش.
چاپ: مشار فارسی، ج1، ص547؛ پاکستان، لاهور، کریمی، به اهتمام: میر امیربخش و به فرمایش شیخ مبارک علی؛ 1280ق، 354ص؛ هند، لکنو، مصطفایی، 1299 قمری، به اهتمام: محمد عبدالواحد بن مصطفی خان؛ هند، لکنو، نول کشور، 1279 قمری، به اهتمام: مولوی محمد مظهر علی
[گنج بخش 1202/3؛ الذریعة 129/22؛ مشترک پاکستان 47/5 که نشانی 148 نسخه آن را داده، همانجا 719 برای منابع و نسخههای دیگر؛ دانشنامه ادب فارسی 76/4-77؛ فهرست کتابهای فارسی چاپ سنگی و کمیاب کتابخانه گنج بخش 542/1-544؛ میراث مشترک ایران و هند: 1-355]
شرح و حواشی:
1- مرآت الضمایر = شرح دفتر ابوالفضل = شرح مکتوبات علامی؛ مولوی، محمد اعلم (-13)
2- غایت تحقیق = شرح مکاتبات علامی؛ علی اصغر (-13)
نسخههای خطی این اثر
31 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
1320 | علامی، ابوالفضل بن مبارک (مؤلف) | قرن 11 | نستعلیق | 175 | شناسنامه ← |
| 2 |
ادبیات
تهران
|
131 حکمت | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 3 |
ادبیات
تهران
|
135 حکمت | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
2879 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 174 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
3186 | حلبی، محمد | قرن 11 | نستعلیق | 254 | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
2464/24 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
4238 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 217 | شناسنامه ← |
| 8 |
دائرة المعارف
تهران
|
756 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 93 | شناسنامه ← |
| 9 |
لغت نامه دهخدا
تهران
|
223 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 10 |
ادبیات
تهران
|
118 - ج | ملا نور محمد | 1005ق | نستعلیق | 188 | شناسنامه ← |
| 11 |
دائرة المعارف
تهران
|
265-عکسی | بیکاتب | 14 رمضان1041ق | نستعلیق | 178 | شناسنامه ← |
| 12 |
سلطنتی
تهران
|
98 | محمد هاشم حسینی | 1066ق | نستعلیق | 542 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
4993 | بیکاتب | ربیع الثانی1082ق | نستعلیق | 183 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
6330 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 263 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
3800 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 176 | شناسنامه ← |
| 16 |
ملک
تهران
|
3816 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 194 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
6336 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
مهدوی
تهران
|
223 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 19 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1099 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
14215/62 | بیکاتب | قرن 12 | - | 46 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
8841/40 | جمال الدین محمد حسنی | جمعه 28 ربیع الاول 1118ق | - | 3 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملک
تهران
|
3842 | بیکاتب | رجب 1125ق | نستعلیق | 191 | شناسنامه ← |
| 23 |
الهیات
مشهد
|
20385 | بیکاتب | ذیقعده 1127ق | نستعلیق، شکسته | 218 | شناسنامه ← |
| 24 |
معصومیه
قم
|
217/2 | رام چند، ولد دیونهای ابن کش رام قوم بروت | پنج شنبه 3 جمادی الثانی 1185ق | نستعلیق | 130 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
3568 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 200 | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
13836 | بیکاتب | 6شوال 1204ق | نستعلیق | 183 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
1724 | بیکاتب | یکشنبه 27 ذیقعده1215ق | نستعلیق | 118 | شناسنامه ← |
| 28 |
کتابخانه هاشمی نژاد
ساوه
|
15 | سید محمد قاسم ولد سید احمد نقوی | 11رمضان1222ق | نستعلیق | 51 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
28313 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 30 |
گلپایگانی
قم
|
2051/3-11/151 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |