المقنعة فی اول الواجبات

● المقنعة فی اول الواجبات = المقنعة فی العقائد = مقنعه در اصول دین / کلام و اعتقادات / عربی al-muqni‘a fī awwal-il wājibāt = al-muqni‘a fi-l ‘aqā’id = muqne‘a dar osūl-e dīn ؟ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری naṣīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) رساله بسیار کوتاهی است دربیان آنچه واجب است بر مکلفین اعتقاد بدان از توحید و نبوت و امامت و معاد و بیان برخی ازفروعات چون امر به معروف ونهی از منکر. این رساله با این که بسیار کوتاه و مختصر است و از تمامی اصول چون توحید و عدل و نبوت و امامت و معاد سخن گفته ولی آن را عاری از استدلال و دلیل نکرده است و در پی هر موضوع به دلیل آن اشاره کرده، مثلاً: «يجب على كل مكلف ان يعرف ان الله تعالى موجود واجب الوجود لذاته، و الا لم یکن شیئ موجودا»، و یا در عدل می گوید: «افعالنا مستندة الينا بالضرورة و لهذا نمدح و نذم». در نبوت می گوید: «و النبوة و الامامة واجبة، لانهما لطف و اللطف واجب» و همچنین در بقیه مباحث. لذا می‌توان این رساله دو صفحه‌ای را، یک دوره اعتقادات استدلالی شیعی دانست که مهارت خواجه در موجزنویسی را می‌رساند.نام این رساله در فهرست مؤلفات خواجه نیامده ولی در ذیل برخی نسخ موجود از این رساله انتساب آن به خواجه نصیر آمده است جز این که شرحی از این رساله از محمد مؤمن بن طاهر کرمانی موجود است که آن را از خواجه دانسته استو این کرمانی خود نیز بر شرح خود حاشیه‌ای دارد.آقای حسینی اشکوری (تراثنا 103/4) آنرا از شیخ مفید معرفی کرده است. آغاز: بسمله الحمدلله باری الموجودات والصلوة على اشرف النفوس المقدسیات محمد و آله اکمل الذوات و بعد فهذه مقنعة فی اول الواجبات لخصتها لذوی الاشتغالات فنقول يجب على كل مكلف ان يعرف ان الله تعالى موجود واجب الوجود لذاته ... انجام: و النهى عن المنكر للسمع بشرط العلم و تجویز التأثیر و انتفاء المفسدةو العفو جائز لانه حقه تعالى و احسان تمت الرسالة الشريفة المنسوبة الى الملك العلما و السلطان الادبا خواجه نصير الملة و الدین قدس الله روحه و نور ضريحه و السلام چاپ: در نهایت تلخیص المحصل، همراه با چند رساله دیگر از خواجه چاپ شده [الذريعة 125/22، نسخه‌ای از آن را آقا بزرگ در کتابخانه میرزا محمد طهرانی در سامراء گزارش کرده است و او نیز از خواجه دانسته است با آغاز «الحمد لله البارىء الموجودات و الصلاة على اشرف الموجودات و اکمل الذوات و بعد فهذه مقنعة فى الواجبات لخصتها لدى الاشتغالات.» و با عنوان «المقنعة في العقائد»] شرح و حواشی: 1- شرح المقنعة في اول الواجبات؛ کرمانی، محمد مؤمن بن محمد طاهر (-12) 2- حاشية شرح المقنعة؛ کرمانی، محمد مؤمن بن محمد طاهر (-12)