مقصورة ابن دريد

● مقصورة ابن دريد = قصيدة دريدية / شعر / عربی maqṣūrat-u ibni durayd = qasīdat-un duraydya ابن درید، محمد بن حسن، 223 - 321 قمری ebn-e dorayd, mohammad ebn-e hasan (839 - 934) مقصوره ابن درید قصیده عربی است در ستایش دو پسر مکیال از نظم محمد بن حسن بن درید. او از عرب‌شدگان بصره است که به سبب نزدیکی به دانشگاه جندیشاپور متمدن‌تر از عربان بیابان بود. او به فارس رفت و دو پسر مکیال را که عامل عرب بر فارس بودند بستود و کتاب «جمهره» را نیز برای ایشان نگاشت. این قصیده مقصوره چندین بار شرح و ترجمه و چاپ شده است. آغاز: یا ظبیة أشبه شیء بالمها ×× ترعى الخزامى بین أشجار النقى / أما ترى رأسی حاکی لونه ×× طرة صبح تحت أذیال الدجى چاپ: مشار عربی، 893-894؛ مطبوعات الجوائب، تهران، 1859م؛ ایتالیا، به اعتناء شیدیون هردوفیکی، ص72-20، 1776م؛ 1274ق، 27ص (صص 162-188)؛ ایران، تهران، کارخانه الله قلی خان، 1273ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام علی اصغر بن عبدالجبار اصفهانی سمیرمی، (صص 162-188) در هامش. [کشف الظنون 1807/2؛ الذریعة 132/17؛ معجم المطبوعات سرکیس ص 101-103 از ندیم و خلکان؛ الاعلام زرکلی 80/6؛ معجم المؤلفین 189/9-190] شرح و حواشی: 1- شرح مقصورة ابن درید = شرح مقصورة دریدیة؛ ابن خالویه، حسین بن احمد (-370) 2- شرح المقصورة؛ خطیب تبریزی، یحیی بن علی (421-502) 3- شرح مقصورة ابن درید؛ حضرمی، عبیدالله بن عمر (489-550) 4- البدیع المشرحة لمقصورة الدریدیة؛ طبری، احمد بن عبدالله (615-694) 5- تسمیط الدریدیة؛ اربلی، اسعد بن ابراهیم (-7) 6- شرح مقصورة ابن درید؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761) 7- العراضة الرکنیة؛ یزدی، ابومحمد بن صدرالدین (-8) 8- تخمیس المقصوره؛ طرائفی، عبدالکریم بن ضرغام (-852) 9- شرح المقصورة الدریدیة؛ ابن مسک، عبدالرحمن بن احمد (1123-1025) 10- تخمیس مقصورة؛ ابن درید نحوی، احمد بن حسن (-1183) 11- تخمیس المقصورة الدریدیة؛ نحوی، محمد رضا بن احمد (-1226) 12- الفریدة الوردیة فی تخمیس الدریدیة؛ جوادی، محمد سعید بن جرجیس (-1243) 13- شرح قصیدة مقصورة ابن درید؛ اردبیلی، محمد 14- شرح مقصورة ابن درید؛ مهلبی، مهلب بن حسن 15- تخمیس القصیدة الدریدیة؛ حکیم درک 16- تخمیس القصیدة الدریدیة نورالدین ابوالحسن علی 17- شرح القصیدة الدریدیة 18- شرح المقصورة (2عنوان) 19- شرح مقصورة ابن درید (3عنوان)