نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مقصد الاقصی

maqṣad-ol aqsā
79 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 15 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/63196
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #63196
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 31، ص 246 تا 250
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مقصد اقصی (maqṣad-e aqsā)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک می‌باشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصل‌ها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. باب‌ها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل.
آغاز اثر
« چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است. »
انجام اثر
« و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 941/8-942 ذریعه 110/22 نسخه‌های منزوی 1412/2 (29 نسخه) مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مقصد الاقصی = مقصد اقصی / عرفان و تصوف / فارسی maqṣad-ol aqsā = maqṣad-e aqsā نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(- 13c) تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک می‌باشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصل‌ها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. باب‌ها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل. آغاز: چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است. انجام: و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد. چاپ: ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است [فهرستواره منزوی 941/8-942؛ ذریعه 110/22؛ نسخه‌های منزوی 1412/2 (29 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

79 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
ض 11050 بی‌کاتب 1235ق نستعلیق - شناسنامه ←
32
رضوی
مشهد
ض 14665 بی‌کاتب 1245ق نسخ - شناسنامه ←
33
مجلس
تهران
10242/4 محمد رشید بن جلال الدین عبدالمطلبی بابانکی 1245ق تحریری 42 شناسنامه ←
34
مرعشی
قم
5776/3 محمد بن دولت محمد کابلی ذیحجه 1245ق نستعلیق 46 شناسنامه ←
35
ادبیات
تهران
180 - ج بی‌کاتب سه‌شنبه 6صفر1254ق نستعلیق 92 شناسنامه ←
36
مجلس
تهران
3898/4 محمود بن محمد طبیب 1255ق نسخ 80 شناسنامه ←
37
مجلس
تهران
10039/2 مقصود مسعود افشار ترکمان 1256-1257ق شکسته نستعلیق 107 شناسنامه ←
38
ملک
تهران
3175/3 اصفهانی، محمد حسین بن محمد ابراهیم 1258ق شکسته نستعلیق 49 شناسنامه ←
39
رضوی
مشهد
16378/7 محمد باقر خوانساری 1259ق نسخ - شناسنامه ←
40
الهیات
مشهد
22704/2 بی‌کاتب 1266ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
41
رضوی
مشهد
14539/3 محمد قلی 1274ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
42
فیضیه
قم
1326 علی بن اسمعیل یک‌شنبه سلخ جمادی الاول1274ق نستعلیق، شکسته 124 شناسنامه ←
43
ملی
تهران
1424/2 حبیب الدین ابی یعقوب محمد بن علی اصغر بحر پاقانی 1277ق نسخ 38 شناسنامه ←
44
مجلس
تهران
10216/8 علی اکبر و آقا محمد ابراهیم 1276-1277ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
45
ملک
تهران
3993/1 علی محمد شاهرودی 1279ق نستعلیق - شناسنامه ←
46
مرعشی
قم
11053/2 بی‌کاتب 7 شعبان 1279ق نستعلیق - شناسنامه ←
47
فیضیه
قم
1939 علی بن اسماعیل 1284ق نستعلیق 62 شناسنامه ←
48
مجلس
تهران
15-فیروز سید مهدی شیرازی 1284ق شکسته نستعلیق 178 شناسنامه ←
49
مرعشی
قم
8013/6 بی‌کاتب ربیع الثانی 1285ق نستعلیق 43 شناسنامه ←
50
سپهسالار
تهران
6577 علی اصغر بن حاجی هادی جلیل وند 12 شعبان 1293ق، برای میر محمد خان نستعلیق 69 شناسنامه ←
51
رضوی
مشهد
6232 بی‌کاتب 6 جمادی الثانی 1294ق نستعلیق 53 شناسنامه ←
52
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
22/3 محمد تقی بن احمد بن محمد حسین بن محمد علی خوانساری آخر ذیحجه 1297ق نسخ 28 شناسنامه ←
53
مرعشی
قم
6871/3 قادر بن حسین حسنی ماهدشتی دوشنبه 15 ذیحجه 1298ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
54
گلپایگانی
قم
5047/2-25/137 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق، شکسته 50 شناسنامه ←
55
مجلس
تهران
10510/1 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
56
مجلس
تهران
18248/15 عبدالحسین بن مرحمت باب حاجی ملا علی 12رجب1305ق نسخ 74 شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
4949/24 محمد جواد بن محمد حسین طبیب طهرانی (نجم الحکماء) 1314ق شکسته نستعلیق 19 شناسنامه ←
58
نوربخش
تهران
600/1 عبرت نائینی، محمد علی 20 شوال1316ق نسخ 76 شناسنامه ←
59
خانقاه احمدیه
شیراز
696/2 محتملاً جلال الدین محمد شیرازی 18 جمادی الاول1332ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
60
خانقاه احمدیه
شیراز
696/4 جلال الدین محمد شیرازی 18 جمادی الاول1332ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←