شناسنامه کتابشناختی اثر
مقصد الاقصی
maqṣad-ol aqsā
79
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 15 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/63196
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #63196
پدیدآور / مؤلف:
نسفی، عزیزالدین بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 31، ص 246
تا 250
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
مقصد اقصی
(maqṣad-e aqsā)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک میباشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصلها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. بابها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل.
آغاز اثر
« چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است. »
انجام اثر
« و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرستواره منزوی 941/8-942
ذریعه 110/22
نسخههای منزوی 1412/2 (29 نسخه)
مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مقصد الاقصی = مقصد اقصی / عرفان و تصوف / فارسی
maqṣad-ol aqsā = maqṣad-e aqsā
نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری
nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(- 13c)
تألیف عزیزالدین بن محمد نسفی نخسبی از عرفای بزرگ روزگار جلال الدین خوارزمشاه (628-617ق) که از ترس ترکان از خراسان به فارس گریخته و در ابرقو درگذشته است. رساله حاضر در معرفت ذات و صفات الهی و ولایت و نبوت و مبداء و معاد و سیر و سلوک میباشد، با عناوین «ای درویش»؛ نخست هشت «فصل» و سپس هشت «باب»: فصلها: 1. رونده کیست؛ 2. شریعت و طریقت و حقیقت چیست؛ 3. انسان کامل؛ 4. در کمال انسانی؛ 5. در اثر صحبت؛ 6. ترک دنیا؛ 7. سلوک؛ 8 نصیحت. بابها: 1. در سخن اهل تصوف در معرفت ذات خدا، در چند فصل کوتاه؛ 2. صفت خدای؛ 3. افعال خدای؛ 4. افعال خدای بر قول اهل حکمت، در چند فصل؛ 5. در معرفت ولایت و نبوت؛ 6. اعتقاد اهل تقلید و اهل استدلال و اهل کشف، در چند فصل؛ 7. در معرفت انسان ظاهر و باطن، در چند فصل؛ 8. در معرفت چهار دریا (اول ذات خدا، دوم روح، سوم و چهارم عالم ملک و ملکوت)، در چند فصل.
آغاز: چنین گوید اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزیز بن محمد النسفی که جماعت درویشان کثرهم الله تعالی ازین بیچاره درخواست کردند که در معرفت ... کتاب نویسی و در آن کتاب بیان کنی که رونده کیست و راه چیست و منزل چند است و مقصد کدام است.
انجام: و اخلاق پسندیده آراسته کرد در این است کمال آدمی و این است خلاص و نجات آدمی سخن کوتاه شد.
چاپ: ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 68ص؛ مکرر چاپ شده است
[فهرستواره منزوی 941/8-942؛ ذریعه 110/22؛ نسخههای منزوی 1412/2 (29 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1969/3 (15 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
79 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مرعشی
قم
|
8013/6 | بیکاتب | ربیع الثانی 1285ق | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 32 |
مجلس
تهران
|
15-فیروز | سید مهدی شیرازی | 1284ق | شکسته نستعلیق | 178 | شناسنامه ← |
| 33 |
فیضیه
قم
|
1939 | علی بن اسماعیل | 1284ق | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 34 |
مرعشی
قم
|
11053/2 | بیکاتب | 7 شعبان 1279ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 35 |
ملک
تهران
|
3993/1 | علی محمد شاهرودی | 1279ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 36 |
مجلس
تهران
|
10216/8 | علی اکبر و آقا محمد ابراهیم | 1276-1277ق | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 37 |
ملی
تهران
|
1424/2 | حبیب الدین ابی یعقوب محمد بن علی اصغر بحر پاقانی | 1277ق | نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 38 |
فیضیه
قم
|
1326 | علی بن اسمعیل | یکشنبه سلخ جمادی الاول1274ق | نستعلیق، شکسته | 124 | شناسنامه ← |
| 39 |
رضوی
مشهد
|
14539/3 | محمد قلی | 1274ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 40 |
الهیات
مشهد
|
22704/2 | بیکاتب | 1266ق | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 41 |
رضوی
مشهد
|
16378/7 | محمد باقر خوانساری | 1259ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 42 |
ملک
تهران
|
3175/3 | اصفهانی، محمد حسین بن محمد ابراهیم | 1258ق | شکسته نستعلیق | 49 | شناسنامه ← |
| 43 |
مجلس
تهران
|
10039/2 | مقصود مسعود افشار ترکمان | 1256-1257ق | شکسته نستعلیق | 107 | شناسنامه ← |
| 44 |
مجلس
تهران
|
3898/4 | محمود بن محمد طبیب | 1255ق | نسخ | 80 | شناسنامه ← |
| 45 |
ادبیات
تهران
|
180 - ج | بیکاتب | سهشنبه 6صفر1254ق | نستعلیق | 92 | شناسنامه ← |
| 46 |
مرعشی
قم
|
5776/3 | محمد بن دولت محمد کابلی | ذیحجه 1245ق | نستعلیق | 46 | شناسنامه ← |
| 47 |
مجلس
تهران
|
10242/4 | محمد رشید بن جلال الدین عبدالمطلبی بابانکی | 1245ق | تحریری | 42 | شناسنامه ← |
| 48 |
رضوی
مشهد
|
ض 14665 | بیکاتب | 1245ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 49 |
رضوی
مشهد
|
ض 11050 | بیکاتب | 1235ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 50 |
دانشگاه
تهران
|
2712/11-ف | بیکاتب | 1229ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 51 |
حقوق
تهران
|
202/9 - ج | فدوی، مهرعلی | 1220ق | - | 18 | شناسنامه ← |
| 52 |
مجلس
تهران
|
44/1 سرود | بیکاتب | 1204ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 53 |
مرعشی
قم
|
3390/6 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 54 |
بنیاد فارسشناسی
شیراز
|
65/4 | ناظم، محمد کاظم بن محمد | قرن 13 | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 55 |
مجلس
تهران
|
18683/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 56 |
نوربخش
تهران
|
831/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 57 |
دانشگاه
اصفهان
|
170/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 51 | شناسنامه ← |
| 58 |
مجلس
تهران
|
10510 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 34 | شناسنامه ← |
| 59 |
مجلس
تهران
|
994/6-طباطبائی | بیکاتب | قرن 12 و 13 | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 60 |
الهیات
تهران
|
573/4 | بیکاتب | 5 رجب 1194ق | نستعلیق | 84 | شناسنامه ← |