مقتبس الانوار من الائمة الاطهار

● مقتبس الانوار من الائمة الاطهار / تفسیر / عربی muqtabis-ul anwār min-al a’imma-til aṯhār سبزواری، محمد مؤمن بن شاه قاسم، - 1077 ؟ قمری sabzevārī,mohammad mo’men ebn-e šāh qāsem(-1667) تاریخ تألیف: 1068ق مؤلف شرح حال مختصری از خود درمقدمه همین تفسیر ذکر نموده و در آنجا است که: پس از سال‌ها تحصیلات اصولی چون نجات را در تمسک به ذیل ائمه اطهار دیدم از اصولیین بریدم و به اخباریین پیوستم. در هنگام مطالعه وتصحیح ومقابله ومباحثه اخبار بر آن شدم که قرآن کریم را موافق اخبار وارده از اهل بیت عصمت که مخاطبین اولیه قرآن و مصداق «یعـرف القـرآن مـن خـوطب به» اند تفسیر نمایم به طرزی که نه فقط نقل روایت بدون بیان مراد و تحقیق درموضوع و نه عاری از روایات باشد. مؤلف معانی آیات را به نحوی که از اخبار ائمه علیهم السلام درک کرده بیان و گاهی هم روایات آن را نقل وقصص قرآن را هم نقل از تفسیر مجمع البیان نموده وقبلاًهم خودشان بدان تصریح می‌کنند در سال 1059ق از تفسیر سوره بقره فراغت یافته ودیباچه ومقدمات را بدان افزوده و در روز عرفه سال 1069ق به ختم تفسیر سوره اعراف جلد اول را خاتمه داده و شروع به تألیف جلد دوم از سوره انفال کرده ولی اجل موعود در رسیده وظاهراً تا تفسیر آیه 24 از آن سوره را که عبارت از «یا ایها الذین آمنوا استجیبو الله وللرسول» باشد چنانکه در نسخه موجود است بیشتر توفیق بر تألیف نیافته است. قبل از شروع به تفسیر چند فصل ذیل را مقدمتاً ذکر نموده است: فصل 1. در عدم تواتر قرآن واین که قرآن منزل بر پیغمبر مخزون نزد ائمه علیهم السلام است؛ فصل 2. در عدم جواز تفسیر قرآن جز به احادیث صحیحه. فصل 3. در بیان وادله لزوم عمل به اخبار بدان نحو که اخباریین عمل می‌کنند؛ خاتمه: در بیان جواز اراده معانی متعدده حقیقی و مجازی از الفاظ قرآن. آغاز: بسمله و الاستعانة بالله العزيز العليم الحمدلله الذی شرفنا بعبودیته و هدانا الى الاعتقاد بربوبيته ... اما بعد، فیقول العبد ... محمد مؤمن بن شاه قاسم السبزوارى ان الله تبارک و تعالى قال لنبيه و صفيه مخاطبا [الذریعه 17/22: که می‌گوید تا «انفال» است و ناتمام مانده است؛ اعلام 2392/3؛ طبقات 593/11: به تفصیل]