مفردات صحت

● مفردات صحت = مفردات معصومی = مفردات نامی / طب / فارسی mofradāt-e sehhat = mofradāt-e ma‘sūmī = mofradāt-e nāmī ترمذی سمرقندی، محمد معصوم، 944 - 1019 قمری termezī samarqandī, mohammad ma‘sūm (1538- 1611) رساله‌ای دربیان امراض ودردهای بدن وبیان درمان‌ها وادویه جات آنها، مشتمل بر بیست و شش«باب»: 1. صداع در هفده«فصل»؛ 2. امراض چشم، در شانزده فصل؛ 3. امراض گوش، در هفت فصل؛ 4. علاج امراض بینی، در پنج فصل؛ 5. امراض روی در سه فصل؛ 6. تشقه الشفته در دو فصل؛ 7. علاج امراض دهان در سه فصل؛ 8. علاج امراض دندان، در چهار فصل؛ 9. علاج امراض زبان، در سه فصل؛ 10. امراض حلق، در هفت فصل؛ 11. (یک ورق ندارد) در هشت فصل؛ 12. علاج امراض دل، در سیزده فصل؛ 13. علاج امراض پستان، در دو فصل؛ 14. علاج امراض معده، در نه فصل؛ 15. امراض جگر، در شش فصل؛ 16. آماس سپرز؛ 17. علاج درد روده، در نه فصل؛ 18. امراض مقعد، در چهار فصل؛ 19. گرده و مثانه، در شانزده فصل؛ 20. امراض مردان، در هفت فصل؛ 21. علاج امراض مخصوص زنان، در هفت فصل؛ 22. علاج امراض که در پشت و گردن و دست و پا حادث شود، در هشت فصل؛ 23. تب‌ها، در شش فصل؛ 24. علاج امراض که بر ظاهر اعضاء پدید آید در سی و سه فصل؛ 25. علاج گزیدن جانوران در این باب در پنج فصل؛ 26. در فواید متفرقه، در سیزده فصل آغاز: بسمله حمد خداوند گو، کش بدرکبریا×× هست برابر به هم حشمت شاه و گدا/ هرکه بتحقیق دیدجانب ذرات را×× نایدش اندر نظر در دوجهان جز خدا ... اما بعد بر رأی عافیت آرای ارباب نظر ... معروض می‌دارد محمد معصوم بن سید صفای الحسینی الترمذی اصلا و البکری مسکنا و النامی تخلصا که چون اختیارات بدیعی و بعضی کتب طبی به نظر در آمده و فواید آن متفرق دید و دریافت آن مشکل، بنا بر آن به جهت تسهیل طالبان از آن کتب مبسوطه اکثر ادویه مفرده با قلیلی از مرکبات در سلک عبارتی به اختصاص و ایضاح جمع آورده هر دوایی را تحت هر دائی مسطور ساخت و امراض اعضا را از سر تا پا تعداد نموده ... و نام نهاده شد این را به مفردات ... [نسخه‌های منزوی 602/1؛ الذریعة 20/7و64/17؛ ره آورد 451؛ فهرست بنگال 822 ش 1550؛ فونان ص 105 ش 279؛ الطب الصیدلیه ص 350؛ فهرستواره منزوی 3727/5]