شناسنامه کتابشناختی اثر
مفتاح الفلاح و مصباح النجاح فی شرح دعاء الصباح
miftāḥ-ul falāḥ wa miṣbāḥ-un najāḥ fī š.-i du‘ā’-iṣṣabāḥ
پیوند کوتاه:
/w/62310
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62310
پدیدآور / مؤلف:
خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 883
تا 886
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
شرح دعا
عناوین دیگر و همتراز:
شرح دعاء الصباح
(š.-i du‘ā’-is ṣabāḥ)
شرح مفتاح الفلاح و مصباح النجاح
(š.-i miftāḥ-ul falāḥ wa miṣbāḥ-un najāḥ)
اثر مرتبط / وابسته به:
دعاء الصباح = دعای صباح؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرحی است مشتمل بر نکات ادبی و فلسفی بر دعاء صباح منسوب به حضرت امیر المومنین علیعلیه السلام که بنا بر تصریح در دیباچه این شرح «مفتاح الفلاح و مصباح النجاح» نام دارد.
آغاز اثر
« بسمله. نحمدك اللهم یا من اذهب الليل مظلما بقدرته ... و بعد يقول ... محمد بن الحسين بن محمدرضا المشهور باسماعيل... هذا الدعاء الشريف الموسوم بدعاء الصباح الموصوف بمفتاح الفلاح و مصباح النجاح قد اشتهرت نسبته الى ... امیرالمؤمنين ... و نحن و ان لم نجده بسند صحيح متصل الى ذلك الجناب المستطاب لكن نقل بعض الاصحاب وجده باسانيد صحيحة و روايات صريحة متصلة اليه و مع قطع النظر عن ذلك فعباراته الشافية و كلماته الوافية و مضامينه العالية و تضمنه الغريب و اسلوبه العجيب ادل دليل و اعدل شاهد على صدوره من ذلك المصدر الاعلى ... فقصدت ان اشير الى جملة ما فی فقراته و عقدة ما فی كلماته اجابة لالتماس من ينبغی اجابة التماسه »
انجام اثر
« و عليهم صلوات الله و سلامه ما بزغت الشمس و القمر و الحمد الله رب العالمين على توفيقه للاتمام و الصلوة على رسوله و آله البررة الكرام خير البرية و اشرف الانام سوده في عنفوان شبابه و نقله من السواد الى البياض بعد شيبته و نقاد ايامه و اقتراب اجله ... نقلها يهدش الالباب و يشوش الاحباب والى المشتكى ثم الى رسوله و أئمةالهدى العبد الحقير ... الشهير باسماعيل عفى الله عن جرائمهم بمحمد و آله و قائمهم »
سوابق و چاپهای اثر
این شرح در حاشیه «زاد المعاد» قطع رحلی چاپ شده است؛ و نیز توسط بنیاد پژوهشهای آستانقدس رضوی منتشر شده. [الذریعه 252/13 و253،مكتبة امیرالمؤمنین 35/4؛ دنا 9: 62-1061 (41 نسخه)]
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
مفتاح الفلاح فی شرح دعاء الصباح = شرح دعاء الصباح (مختصر)؛ کازرونی، محمد تقی بن محمد شفیع (1305-14)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 252/13 و253،مكتبة امیرالمؤمنین 35/4
دنا 9: 62-1061 (41 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مفتاح الفلاح و مصباح النجاح فی شرح دعاء الصباح = شرح دعاء الصباح = شرح مفتاح الفلاح و مصباح النجاح / شرح دعا / عربی
miftāḥ-ul falāḥ wa miṣbāḥ-un najāḥ fī š.-i du‘ā’-iṣṣabāḥ = š.-i du‘ā’-is ṣabāḥ = š.-i miftāḥ-ul falāḥ wa miṣbāḥ-un najāḥ
خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین، - 1173 قمری
xājū’ī, mohammad esmā‘īl ebn-e hoseyn(- 1760)
وابسته به: دعاء الصباح = دعای صباح؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40ق)
شرحی است مشتمل بر نکات ادبی و فلسفی بر دعاء صباح منسوب به حضرت امیر المومنین علیعلیه السلام که بنا بر تصریح در دیباچه این شرح «مفتاح الفلاح و مصباح النجاح» نام دارد.
آغاز: بسمله. نحمدك اللهم یا من اذهب الليل مظلما بقدرته ... و بعد يقول ... محمد بن الحسين بن محمدرضا المشهور باسماعيل... هذا الدعاء الشريف الموسوم بدعاء الصباح الموصوف بمفتاح الفلاح و مصباح النجاح قد اشتهرت نسبته الى ... امیرالمؤمنين ... و نحن و ان لم نجده بسند صحيح متصل الى ذلك الجناب المستطاب لكن نقل بعض الاصحاب وجده باسانيد صحيحة و روايات صريحة متصلة اليه و مع قطع النظر عن ذلك فعباراته الشافية و كلماته الوافية و مضامينه العالية و تضمنه الغريب و اسلوبه العجيب ادل دليل و اعدل شاهد على صدوره من ذلك المصدر الاعلى ... فقصدت ان اشير الى جملة ما فی فقراته و عقدة ما فی كلماته اجابة لالتماس من ينبغی اجابة التماسه
انجام: و عليهم صلوات الله و سلامه ما بزغت الشمس و القمر و الحمد الله رب العالمين على توفيقه للاتمام و الصلوة على رسوله و آله البررة الكرام خير البرية و اشرف الانام سوده في عنفوان شبابه و نقله من السواد الى البياض بعد شيبته و نقاد ايامه و اقتراب اجله ... نقلها يهدش الالباب و يشوش الاحباب والى المشتكى ثم الى رسوله و أئمةالهدى العبد الحقير ... الشهير باسماعيل عفى الله عن جرائمهم بمحمد و آله و قائمهم
چاپ: این شرح در حاشیه «زاد المعاد» قطع رحلی چاپ شده است؛ و نیز توسط بنیاد پژوهشهای آستانقدس رضوی منتشر شده. [الذریعه 252/13 و253،مكتبة امیرالمؤمنین 35/4؛ دنا 9: 62-1061 (41 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- مفتاح الفلاح فی شرح دعاء الصباح = شرح دعاء الصباح (مختصر)؛ کازرونی، محمد تقی بن محمد شفیع (1305-14)
نسخههای خطی این اثر
45 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
1120 | خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (مؤلف) | قرن 12 | نستعلیق | 147 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
19970 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
613 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
اصفهان
|
120 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
الهیات
تهران
|
224 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 106 | شناسنامه ← |
| 6 |
دائرة المعارف
تهران
|
1569/5 | علی بن محمد بن حسین بن طالب مازندرانی بارفروشی ملقب به امیر | 1187ق | شکسته نستعلیق | 68 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
1289 ط | عبدالله بن محمدرضا | قرن 13 | نسخ | 105 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
12452 | سید اسماعیل بن ابراهیم طباطبائی | قرن 13 | نسخ | 209 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
3388 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 214 | شناسنامه ← |
| 10 |
ملک
تهران
|
1727/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
الهیات
تهران
|
811/1 | هزار جریبی، محمد کاظم بن محمد نصیر | 1222ق | نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
9197/2 | بیکاتب | باتاریخ 1224ق | - | 72 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
12305 | زنوزی، عبدالله بن بیرمقلی بابا خان | شوال 1224ق | نستعلیق | 106 | شناسنامه ← |
| 14 |
وزیری
یزد
|
3848/1 | محمد جعفر بن محمد ولی الدارا شینی | صفر 1235ق | نسخ | 80 | شناسنامه ← |
| 15 |
حجتیه
قم
|
474/1 | محمد مهدی بن کربلا آستانه قلی مرازادی | 1238ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
6654 | بیکاتب | ربیع الاول 1246ق | نسخ | 86 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
55 | واعظ بیگدلی کاشانی اصفهانی، محمد تقی بن محمد صالح | 1258ق | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
2056/3 | بیکاتب | جمادی الثانی 1268ق | - | 97 | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
7004 | موسوی، محمد | شعبان 1268ق | نستعلیق | 339 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
7300 | محمد خلیل موسوی | سهشنبه 18 محرم 1274ق | نستعلیق | 80 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرکز احیاء
قم
|
4367/4 | محمد ابراهیم بن محمد باقر دولت آبادی حائری | 16 محرم 1275ق | - | 64 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملک
تهران
|
5766/1 | عبدالله نوری | رجب 1275ق | - | 134 | شناسنامه ← |
| 23 |
ملی
تهران
|
826 | احمد بن عبدالحسین اصفهانی | 1276ق | نستعلیق | 101 | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
1148/1-طباطبائی | طالقانی، علی اصغر بن علی اکبر | 1280ق | نستعلیق، شکسته | 144 | شناسنامه ← |
| 25 |
مرعشی
قم
|
3345 | بیکاتب | شوال 1287ق | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
26776 | بیکاتب | 1287ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 27 |
مرکز احیاء
قم
|
3152/1 | ابوطالب بن احمد موسوی | پنجشنبه 8 محرم 1296ق | نسخ | 86 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرکز احیاء
قم
|
3152/1 | ابوطالب بن احمد موسوی | پنجشنبه 8 محرم 1296ق | نسخ | 86 | شناسنامه ← |
| 29 |
ملی
تهران
|
2921 | ورامینی، علی اکبر | 1300ق | نسخ | 135 | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
3376 | موسوی، محمد جواد بن محمد علی | رجب1308ق | نسخ | 133 | شناسنامه ← |