شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
مفتاح العلوم
miftāh-ul ‘ulūm
54
نسخه ثبت‌شده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/62264
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62264
پدیدآور / مؤلف:
سکاکی، یوسف بن ابی بکر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 30، ص 827
تا 833
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
ادبیات
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب بسیار مهم و مفیدی است در علم صرف و نحو و معانی و بیان و استدلال و عروض و قافیه و برخی دیگر از دانش‌های عربی، در سه بخش: 1. علم صرف؛ 2.علم نحو؛ 3. معانی و بیان و بدیع.سکاکی با این که عجمی‌نژاد بوده علوم یاد شده را با کمال استادی و متانت نگاشته که توجه دانشمندان ادب عربی را به آن جلب کرده و حواشی و شروح بسیاری بر آن نوشته‌اند.خطیب دمشق قسم سوم آن را که در معانی و بیان و بدیع است تلخیص نموده که به «تلخیص المفتاح» شهرت یافته است. تفتازانی نیز دو شرح مطول و مختصر در شرح همین تلخیص نوشته است.
آغاز اثر
« 1: آغاز صرف: بسمله، احق کلام ان تلهج به الالسنة و ان لا یطوی منشوره علی توالی الازمنة »
انجام اثر
« 1: انجام صرف: و قوله تعالی لکنا هو الله ربی کمل القسم الاول من الکتاب ... بحق محمد و آله »
سوابق و چاپ‌های اثر
معجم المطبوعات ص 1034؛ مصر، 1317 و 1318ق؛ مطبوعات المیمنیه 255ص، 1318ق.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
مفتاح المفتاح = شرح مفتاح العلوم؛ قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (634-710)
شرح مفتاح العلوم؛ قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (634- 710)
تلخيص المفتاح فی المعانی و البیان؛ خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن (666-739)
مفتاح تلخيص المفتاح؛ خلخالی، محمد بن مظفرالدین (-745)
الفوائد الغیاثیة؛ عضدالدین ایجی، عبدالرحمن بن احمد (700-756)
شرح مفتاح العلوم؛ کاشانی، عماد الدین یحیی بن احمد (-766)
تحقیق الفوائد = شرح الفوائد الغیاثیة = التحقیق فی شرح فوائد الغیاثیة؛ کرمانی، محمد بن یوسف (717-786)
شرح مفتاح العلوم؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
المطول فی شرح تلخیص المفتاح = مطول؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
مختصر المعانی = المختصر فی شرح تلخیص المفتاح = شرح تلخیص المفتاح = المختصر فی شرح التلخیص؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
تنقیح المفتاح = شرح مفتاح العلوم؛ تبریزی، تاج الدین ابوالحسن علی (-8)
شرح مفتاح العلوم؛ مؤذنی خوارزمی، عمر بن محمد (-8)
شرح مفتاح العلوم؛ نسفی، محمد بن دهقان علی (-8)
شرح مفتاح العلوم؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
حاشیة المطول = حاشیة شرح تلخیص المفتاح = حاشیه میر بر مطول؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
حاشیة مفتاح العلوم؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
المصباح فی شرح المفتاح = شرح مفتاح العلوم؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
شرح الفوائد الغیاثیة؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
حاشیة مختصر المعانی؛ اوبهی، جلال الدین یوسف (-833)
حاشیة المطول؛ سیرامی، یحیی بن سیف (-833)
کشف الرموز و فتح باب الکنوز = حاشیة حاشیة مفتاح العلوم؛ قوچ حصاری، علی بن موسی (750-841)
حاشیة المطول؛ حلبی، محمد بن عمر (-850)
حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ مصنفک، علی بن محمد (803-875)
الحاشیة علی مسألة «ما أنا قلت» = حاشیة حاشیة الشریف علی المطول؛ قوشچی، علی بن محمد (-879)
حاشیة المطول؛ ملا خسرو، محمد بن فرامرز (-885)
حاشیة مختصر المعانی؛ ابن فناری، حسن بن محمد شاه (840-886)
حاشیة دیباجة المطول؛ ابن فناری، حسن بن محمد شاه (840-886)
حاشیة المطول = حاشیة شرح تلخیص المفتاح؛ ابن فناری، حسن بن محمد شاه (840-886)
حاشیة المطول = حاشیة شرح تلخیص المفتاح؛ لیثی سمرقندی، ابو القاسم بن ابی بکر (-888)
حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ نظامی بسطامی، فصیح بن عبدالکریم (-9)
الفلاح مختصر من تلخیص المفتاح؛ هروی، عثمان بن محمد (-9)
شرح شواهد المطول؛ سمرقندی، نصرالله بن عبدالمؤمن (-9)
حاشیة المطول؛ هروی، ملاعلی (-9)
حاشیة مختصر المعانی = حاشیة مختصر تلخیص المفتاح = حاشیه مختصر خطائی؛ خطایی، عثمان بن عبدالله (-901)
حاشیة المطول = حاشیة خطائی علی تلخیص المفتاح؛ خطایی، عثمان بن عبدالله (-901)
حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ خطایی، عثمان بن عبدالله (-901)
عقود الجمان فی المعانی و البیان = منظومة فی المعانی و البیان؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)
شرح عقود الجمان فی علم المعانی و البیان = حل عقود الجمان؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)
حاشیة شرح مفتاح العلوم = الحاشیة علی مبحث تقدیم المسند؛ لاری، رضی الدین عبدالغفور (-912)
حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916)
حاشیة المطول؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916)
حاشیة مختصر المعانی = حاشیة الحفید؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916)
حاشیة مبحث تقدیم المسند الیه من المطول؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916)
شرح مفتاح العلوم؛ ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان (-940)
شرح شرح مفتاح العلوم؛ ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان (-940)
حاشیة شرح شرح مفتاح العلوم؛ ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان (-940)
حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)
حاشیة مبحث تقدیم المسند الیه من المطول؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
الاطول = شرح تلخیص المفتاح؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
معاهد التنصیص علی شواهد التلخیص؛ عباسی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن (866-963)
الجوهر المکنون فی صدف ثلثة فنون؛ اخضری، عبدالرحمن بن محمد (918-983)
تقریب المعاهد فی شرح الشواهد؛ غزی عامری، محمد بن محمد (904-984)
حاشیة شرح المفتاح؛ قاضی زاده، احمد بن محمود (-988)
حاشیة شرح المختصر؛ عبادی، احمد بن قاسم (-994)
حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994)
حاشیة حاشیة المطول = حاشیه میرزا جان بر مطول؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994)
حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی = حاشیه ملا عبدالله یزدی بر حاشیه خطایی؛ ملا عبدالله بن حسین یزدی (-981)
شرح خطبة المطول؛ ملا عبدالله بن حسین یزدی (-981)
حاشیة حاشیة المطول؛ ملا عبدالله بن حسین یزدی (-981)
شرح ابیات تلخیص المفتاح؛ علوی، حسن بن خالد (-10)
حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ غفاری، حامد بن برهان (-10)
حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)
شرح عقود الجمان؛ مرشدی، عبدالرحمن بن عیسی (975-1037)
المعول فی شرح شواهد المطول؛ حویزی، عبد علی بن ناصر (-1053)
حاشیة مختصر المعانی؛ علیمی، یاسین بن زین الدین (-1061)
الفرائد فی شرح الفوائد؛ جونپوری، محمود بن محمد (-1062)
حاشیة المطول؛ سلطان العلماء، حسین بن محمد (1001-1064)
حاشیة المطول؛ سیالکوتی، عبدالحکیم بن شمس الدین (-1067)
حاشیة المطول؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
شرح دیباجة مختصرالمعانی؛ رومی، عضدالدین بن عبدالـسعاد (-11)
شرح المطول = حاشیة المطول؛ محمد هاشم (-11)
شرح الفوائد الغیاثیة قمی اصفهانی، عباس بن حیدر (-11)
انوار البلاغة = ترجمه مختصر المعانی؛ مازندرانی، محمد هادی بن محمد صالح (-1120)
شرح شواهد المطول؛ فارسی، محمد بن محمد (-1134)
زبدة العربیة؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)
التنصیص علی معانی التمحیص = سر التمحیص؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)
تمحیص التلخیص = ملخص التلخیص؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)
منیة الحریص علی فهم ملخص التلخیص؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)
منظومة البیان = ملخص التلخیص؛ حسینی سیفی، محمد بن محمد مهدی (-1150)
تهذیب التلخیص فی فنی المعانی و البیان؛ کرمانی سیرجانی، محمد بن عبدالباقی (-12)
حاشیة المطول؛ استرآبادی، محمد مهدی بن محمد شفیع (-1259)
مطول (ترجمه)؛ محمد علی بن محمد باقر (-13)
حاشیة المطول؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302)
شواهد المطول؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302)
حاشیة مختصر المعانی؛ خوئی، علی بن علیرضا (1292-1350)
شرح المطول؛ تقوی بهبهانی، ضیاء الدین (1320-1388)
شرح شواهد المطول؛ کاشانی بیدگلی، محمد بن عبدالوهاب (2عنوان)
شواهد مختصر المعانی؛ رضوی، محمد مهدی بن غیاث الدین
حاشیة حاشیة المطول؛ عبدالرحمن بن لطف الله
نظم الوشاح علی شواهد تلخیص المفتاح؛ عباسی
حاشیة المطول؛ عبدالکریم
حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ مازندرانی، محمد بن شمس الدین محمد
حاشیة مختصر المعانی؛ چلبی، ابراهیم بن احمد
ترجمان الابیات؛ مازندرانی، حسینعلی بن سمیع
حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ علی بن بالی
تعلیقات قادریه = حاشیة حاشیة المطول؛ مولوی قادر بخش
حاشیة المطول؛ مازندرانی، حسین
تحریری از تلخیص المفتاح
حاشیة المطول(33عنوان)
حاشیة المطول (الف)
حاشیة المطول و حاشیة المختصر(2عنوان)
حاشیة تلخیص المفتاح
حاشیة حاشیة الجرجانی علی المطول
حاشیة حاشیة الجلبی علی المطول
حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی(2عنوان)
حاشیة حاشیة المطول
حاشیة حاشیة مختصر المعانی(2عنوان)
حاشیة حنفی
حاشیة خطبة المطول
حاشیة دیباجة المطول
حاشیة شرح تلخیص المفتاح(7عنوان)
حاشیة مختصر المعانی(6عنوان)
حاشیة مفتاح العلوم(2عنوان)
حاشیة مفتاح العلوم = حاشیة قسم الثالث من مفتاح العلوم
خلاصة التلخیص
شرح المطول
شرح تلخیص المفتاح(11عنوان)
شرح خطبة المطول(2عنوان)
شرح دیباجة شرح مفتاح العلوم
شرح شواهد المطول(4عنوان)
شرح شواهد شروح التلخیص
شرح شواهد مختصر المعانی
شرح مختصر التلخیص
شرح مختصر المعانی(2عنوان)
شرح مفتاح العلوم(8عنوان)
شواهد البدیع من المختصر و المطول(2عنوان)
شواهد المطول
شواهد مختصر المعانی
فتوحات المفتاح
المجمع الثالث فی خلاصة علم البدیع
مطول (ترجمه)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 1762/2-1768
ریحانة الأدب 42/3
معجم المؤلفین 282/13
ذخائر التراث العربی الاسلامی 572/1
الاعلام زرکلی 222/8
دنا: 1041: 9- 1039 (52 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))
● مفتاح العلوم / ادبیات / عربی
miftāh-ul ‘ulūm
سکاکی، یوسف بن ابی بکر، 555 - 626 قمری
sakkākī, yūsof ebn-e abī-bakr (1161 - 1230)
کتاب بسیار مهم و مفیدی است در علم صرف و نحو و معانی و بیان و استدلال و عروض و قافیه و برخی دیگر از دانش‌های عربی، در سه بخش: 1. علم صرف؛ 2.علم نحو؛ 3. معانی و بیان و بدیع.سکاکی با این که عجمی‌نژاد بوده علوم یاد شده را با کمال استادی و متانت نگاشته که توجه دانشمندان ادب عربی را به آن جلب کرده و حواشی و شروح بسیاری بر آن نوشته‌اند.خطیب دمشق قسم سوم آن را که در معانی و بیان و بدیع است تلخیص نموده که به «تلخیص المفتاح» شهرت یافته است. تفتازانی نیز دو شرح مطول و مختصر در شرح همین تلخیص نوشته است.
آغاز: 1: آغاز صرف: بسمله، احق کلام ان تلهج به الالسنة و ان لا یطوی منشوره علی توالی الازمنة
2: آغاز نحو: بسمله، القسم الثانی من الکتاب فی علم النحو و فیه فصلان
3: آغاز معانی و بیان: بسمله، القسم الثالث من الکتاب فی علمی المعانی و البیان و فیه مقدمة لبیان حدی العلمین
انجام: 1: انجام صرف: و قوله تعالی لکنا هو الله ربی کمل القسم الاول من الکتاب ... بحق محمد و آله
2: انجام نحو: قد وقع هذا الاطناب عسی ان یرجع طالب الی طريقة هی الصواب
3: انجام معانی و بیان: لزمنا ان نضن لشیء هو من جملته و ان نستمد الله التوفیق فی تکملته و الحمدلله سبحانه و الصلاة
چاپ: معجم المطبوعات ص 1034؛ مصر، 1317 و 1318ق؛ مطبوعات المیمنیه 255ص، 1318ق.
[کشف الظنون 1762/2-1768؛ ریحانة الأدب 42/3؛ معجم المؤلفین 282/13؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 572/1؛ الاعلام زرکلی 222/8؛ دنا: 1041: 9- 1039 (52 نسخه)]
شروح و حواشی:
1- مفتاح المفتاح = شرح مفتاح العلوم؛ قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (634-710)
2- شرح مفتاح العلوم؛ قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (634- 710)
3- تلخيص المفتاح فی المعانی و البیان؛ خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن (666-739)
4- مفتاح تلخيص المفتاح؛ خلخالی، محمد بن مظفرالدین (-745)
5- الفوائد الغیاثیة؛ عضدالدین ایجی، عبدالرحمن بن احمد (700-756)
6- شرح مفتاح العلوم؛ کاشانی، عماد الدین یحیی بن احمد (-766)
7- تحقیق الفوائد = شرح الفوائد الغیاثیة = التحقیق فی شرح فوائد الغیاثیة؛ کرمانی، محمد بن یوسف (717-786)
8- شرح مفتاح العلوم؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
9- المطول فی شرح تلخیص المفتاح = مطول؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
10- مختصر المعانی = المختصر فی شرح تلخیص المفتاح = شرح تلخیص المفتاح = المختصر فی شرح التلخیص؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
11- تنقیح المفتاح = شرح مفتاح العلوم؛ تبریزی، تاج الدین ابوالحسن علی (-8)
12- شرح مفتاح العلوم؛ مؤذنی خوارزمی، عمر بن محمد (-8)
13- شرح مفتاح العلوم؛ نسفی، محمد بن دهقان علی (-8)
14- شرح مفتاح العلوم؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
15- حاشیة المطول = حاشیة شرح تلخیص المفتاح = حاشیه میر بر مطول؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
16- حاشیة مفتاح العلوم؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
17- المصباح فی شرح المفتاح = شرح مفتاح العلوم؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
18- شرح الفوائد الغیاثیة؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
19- حاشیة مختصر المعانی؛ اوبهی، جلال الدین یوسف (-833)
20- حاشیة المطول؛ سیرامی، یحیی بن سیف (-833)
21- کشف الرموز و فتح باب الکنوز = حاشیة حاشیة مفتاح العلوم؛ قوچ حصاری، علی بن موسی (750-841)
22- حاشیة المطول؛ حلبی، محمد بن عمر (-850)
23- حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ مصنفک، علی بن محمد (803-875)
24- الحاشیة علی مسألة «ما أنا قلت» = حاشیة حاشیة الشریف علی المطول؛ قوشچی، علی بن محمد (-879)
25- حاشیة المطول؛ ملا خسرو، محمد بن فرامرز (-885)
26- حاشیة مختصر المعانی؛ ابن فناری، حسن بن محمد شاه (840-886)
27- حاشیة دیباجة المطول؛ ابن فناری، حسن بن محمد شاه (840-886)
28- حاشیة المطول = حاشیة شرح تلخیص المفتاح؛ ابن فناری، حسن بن محمد شاه (840-886)
29- حاشیة المطول = حاشیة شرح تلخیص المفتاح؛ لیثی سمرقندی، ابو القاسم بن ابی بکر (-888)
30- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ نظامی بسطامی، فصیح بن عبدالکریم (-9)
31- الفلاح مختصر من تلخیص المفتاح؛ هروی، عثمان بن محمد (-9)
32- شرح شواهد المطول؛ سمرقندی، نصرالله بن عبدالمؤمن (-9)
33- حاشیة المطول؛ هروی، ملاعلی (-9)
34- حاشیة مختصر المعانی = حاشیة مختصر تلخیص المفتاح = حاشیه مختصر خطائی؛ خطایی، عثمان بن عبدالله (-901)
35- حاشیة المطول = حاشیة خطائی علی تلخیص المفتاح؛ خطایی، عثمان بن عبدالله (-901)
36- حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ خطایی، عثمان بن عبدالله (-901)
37- عقود الجمان فی المعانی و البیان = منظومة فی المعانی و البیان؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)
38- شرح عقود الجمان فی علم المعانی و البیان = حل عقود الجمان؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)
39- حاشیة شرح مفتاح العلوم = الحاشیة علی مبحث تقدیم المسند؛ لاری، رضی الدین عبدالغفور (-912)
40- حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916)
41- حاشیة المطول؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916)
42- حاشیة مختصر المعانی = حاشیة الحفید؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916)
43- حاشیة مبحث تقدیم المسند الیه من المطول؛ حفید تفتازانی، احمد بن یحیی (-916)
44- شرح مفتاح العلوم؛ ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان (-940)
45- شرح شرح مفتاح العلوم؛ ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان (-940)
46- حاشیة شرح شرح مفتاح العلوم؛ ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان (-940)
47- حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)
48- حاشیة مبحث تقدیم المسند الیه من المطول؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
49- الاطول = شرح تلخیص المفتاح؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
50- معاهد التنصیص علی شواهد التلخیص؛ عباسی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن (866-963)
51- الجوهر المکنون فی صدف ثلثة فنون؛ اخضری، عبدالرحمن بن محمد (918-983)
52- تقریب المعاهد فی شرح الشواهد؛ غزی عامری، محمد بن محمد (904-984)
53- حاشیة شرح المفتاح؛ قاضی زاده، احمد بن محمود (-988)
54- حاشیة شرح المختصر؛ عبادی، احمد بن قاسم (-994)
55- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994)
56- حاشیة حاشیة المطول = حاشیه میرزا جان بر مطول؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994)
57- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی = حاشیه ملا عبدالله یزدی بر حاشیه خطایی؛ ملا عبدالله بن حسین یزدی (-981)
58- شرح خطبة المطول؛ ملا عبدالله بن حسین یزدی (-981)
59- حاشیة حاشیة المطول؛ ملا عبدالله بن حسین یزدی (-981)
60- شرح ابیات تلخیص المفتاح؛ علوی، حسن بن خالد (-10)
61- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ غفاری، حامد بن برهان (-10)
62- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)
63- شرح عقود الجمان؛ مرشدی، عبدالرحمن بن عیسی (975-1037)
64- المعول فی شرح شواهد المطول؛ حویزی، عبد علی بن ناصر (-1053)
65- حاشیة مختصر المعانی؛ علیمی، یاسین بن زین الدین (-1061)
66- الفرائد فی شرح الفوائد؛ جونپوری، محمود بن محمد (-1062)
67- حاشیة المطول؛ سلطان العلماء، حسین بن محمد (1001-1064)
68- حاشیة المطول؛ سیالکوتی، عبدالحکیم بن شمس الدین (-1067)
69- حاشیة المطول؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
70- شرح دیباجة مختصرالمعانی؛ رومی، عضدالدین بن عبدالـسعاد (-11)
71- شرح المطول = حاشیة المطول؛ محمد هاشم (-11)
72- شرح الفوائد الغیاثیة قمی اصفهانی، عباس بن حیدر (-11)
73- انوار البلاغة = ترجمه مختصر المعانی؛ مازندرانی، محمد هادی بن محمد صالح (-1120)
74- شرح شواهد المطول؛ فارسی، محمد بن محمد (-1134)
75- زبدة العربیة؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)
76- التنصیص علی معانی التمحیص = سر التمحیص؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)
77- تمحیص التلخیص = ملخص التلخیص؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)
78- منیة الحریص علی فهم ملخص التلخیص؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)
79- منظومة البیان = ملخص التلخیص؛ حسینی سیفی، محمد بن محمد مهدی (-1150)
80- تهذیب التلخیص فی فنی المعانی و البیان؛ کرمانی سیرجانی، محمد بن عبدالباقی (-12)
81- حاشیة المطول؛ استرآبادی، محمد مهدی بن محمد شفیع (-1259)
82- مطول (ترجمه)؛ محمد علی بن محمد باقر (-13)
83- حاشیة المطول؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302)
84- شواهد المطول؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302)
85- حاشیة مختصر المعانی؛ خوئی، علی بن علیرضا (1292-1350)
86- شرح المطول؛ تقوی بهبهانی، ضیاء الدین (1320-1388)
87- شرح شواهد المطول؛ کاشانی بیدگلی، محمد بن عبدالوهاب (2عنوان)
88- شواهد مختصر المعانی؛ رضوی، محمد مهدی بن غیاث الدین
89- حاشیة حاشیة المطول؛ عبدالرحمن بن لطف الله
90- نظم الوشاح علی شواهد تلخیص المفتاح؛ عباسی
91- حاشیة المطول؛ عبدالکریم
92- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی؛ مازندرانی، محمد بن شمس الدین محمد
93- حاشیة مختصر المعانی؛ چلبی، ابراهیم بن احمد
94- ترجمان الابیات؛ مازندرانی، حسینعلی بن سمیع
95- حاشیة شرح مفتاح العلوم؛ علی بن بالی
96- تعلیقات قادریه = حاشیة حاشیة المطول؛ مولوی قادر بخش
97- حاشیة المطول؛ مازندرانی، حسین
98- تحریری از تلخیص المفتاح
99- حاشیة المطول(33عنوان)
100- حاشیة المطول (الف)
101- حاشیة المطول و حاشیة المختصر(2عنوان)
102- حاشیة تلخیص المفتاح
103- حاشیة حاشیة الجرجانی علی المطول
104- حاشیة حاشیة الجلبی علی المطول
105- حاشیة حاشیة الخطائی علی مختصر المعانی(2عنوان)
106- حاشیة حاشیة المطول
107- حاشیة حاشیة مختصر المعانی(2عنوان)
108- حاشیة حنفی
109- حاشیة خطبة المطول
110- حاشیة دیباجة المطول
111- حاشیة شرح تلخیص المفتاح(7عنوان)
112- حاشیة مختصر المعانی(6عنوان)
113- حاشیة مفتاح العلوم(2عنوان)
114- حاشیة مفتاح العلوم = حاشیة قسم الثالث من مفتاح العلوم
115- خلاصة التلخیص
116- شرح المطول
117- شرح تلخیص المفتاح(11عنوان)
118- شرح خطبة المطول(2عنوان)
119- شرح دیباجة شرح مفتاح العلوم
120- شرح شواهد المطول(4عنوان)
121- شرح شواهد شروح التلخیص
122- شرح شواهد مختصر المعانی
123- شرح مختصر التلخیص
124- شرح مختصر المعانی(2عنوان)
125- شرح مفتاح العلوم(8عنوان)
126- شواهد البدیع من المختصر و المطول(2عنوان)
127- شواهد المطول
128- شواهد مختصر المعانی
129- فتوحات المفتاح
130- المجمع الثالث فی خلاصة علم البدیع
131- مطول (ترجمه)
نسخه‌های خطی این اثر
54 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
سپهسالار
تهران
|
6637 | کیا، یحیی بن حیدر | 880ق | نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 32 |
مجلس
تهران
|
5490 | بی‌کاتب | قرن 10 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 33 |
مرعشی
قم
|
9455/2 | بی‌کاتب | قرن 10 | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 34 |
مرعشی
قم
|
13141 | عبدالله بن حسن علی اقلیدی | قرن 10 | نسخ | 159 | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
12384 | بی‌کاتب | قرن 10 | نسخ | 322 | شناسنامه ← |
| 36 |
مرعشی
قم
|
4711 | بی‌کاتب | 997ق | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 37 |
ملی
تهران
|
111 | عبدالمنعم بن محمود بن عبد السلام | قرن 11 | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 38 |
رضوی
مشهد
|
37777 | بی‌کاتب | قرن 11 | نستعلیق | 151 | شناسنامه ← |
| 39 |
مجلس
تهران
|
14444 | بی‌کاتب | ذیقعده 1062ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 40 |
ملی
تهران
|
1913 | بی‌کاتب | قرن 12 | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 41 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
781 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 42 |
ملی
تهران
|
17210 | بی‌کاتب | 1230ق | - | - | شناسنامه ← |
| 43 |
ملی
تهران
|
17210 | الراجی | 1230ق | - | - | شناسنامه ← |
| 44 |
ملک
تهران
|
1826 | بی‌کاتب | 12 ذیحجه 1240ق | نسخ | 299 | شناسنامه ← |
| 45 |
مجلس
تهران
|
15623/2 | اسماعیل بن عبدالله خوانساری | شنبه 6 ربیع الاول 1277ق، حسب الامر سید مهدی ملقب به آقا بزرگ که شاگرد کاتب است | نسخ | 25 | شناسنامه ← |
| 46 |
نمازی
خوی
|
359 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 47 |
الهیات
مشهد
|
19284 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 48 |
مرعشی
قم
|
965 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نستعلیق | 282 | شناسنامه ← |
| 49 |
ملی
تهران
|
25326 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 50 |
نمازی
خوی
|
851 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نستعلیق | 222 | شناسنامه ← |
| 51 |
مدرسه علوی
خوانسار
|
بدون شماره | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 163 | شناسنامه ← |
| 52 |
مجلس
تهران
|
1107/1 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 320 | شناسنامه ← |
| 53 |
رضوی
مشهد
|
4033 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 54 |
ملی
شیراز
|
753 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 311 | شناسنامه ← |