مفتاح الشفاء

● مفتاح الشفاء = طب الائمة (ترجمه) / طب، حدیث / فارسی meftāh-oš šefā’ = tebb-ol a’emma (t.) وابسته به: طب الائمة = طب اهل البیت؛ ابن بسطام، حسین بن بسطام (- قرن 4) رساله پزشکی است که در آن بر حدیث و دعا بسیار تکیه شده است و شاید ترجمه تحریری از «طب النبی» و یا «طب الائمه» باشد. با سربندهای «باب» و هر باب در چند «فصل» و گاهی در چند «مطلب». نسخه پنج «باب» را دارد: باب 1. در شش فصل: فصل 2) تدبیر مأکول و مشروف، 3) حرکت و سکون بدنی 4) یقظه و نوم، 5) حرکت و سکون نفسانی، 6) استفراغ و احتباس؛ باب 2. ازاله مرض، در مقدمه و پانزده فصل: مقدمه در ثواب بیماری‌ها، فصل 1) استشفاء به قرآن، 2) استشفا به صدقه و دعا، 3) استشفاء به نماز، 4)استشفاء به قبر مبارک حضرت علی، 5) به تربت حسینی، 6) به عوذه و رقیه، 7) به آب زمزم، 8) به حجامت، 9) به فصد، 10) به اسهال (مسهل)، 11) به قی، 12) به حقنه، 13) به کی (داغ کردن)، 14) سعوط و طلاء، 15) پرهیز؛ باب 3. ادویه و اغذیه مفرده و مرکبه، در دو «مطلب»: 1) ادویه و اغذیه مفرده، به ترتیب الفبایی، هر حرف در یک فصل، 2) ادویه مرکبه؛ باب 4. امراض مختص به عضوی، به ترتیب اندام‌ها از سر تا پای: امراض دماغ و صداع تا دردپا و مفاصل؛ باب 5. امراض غیرمختصه، در چهار فصل: 1) حمیات، در سه مطلب، 2) اورام و ثبور، در سه مطلب، 3) آنچه به زینت تعلق دارد، 4) هوام سمیه (گزیدگی)؛ خاتمه در لواحق طب (ابطال سحر، چشم زخم، جن‌زدگی ...). نسخه همراه است با «ترجمه رساله ذهبیه» که از ملافیض عصاره شوشتری دانسته شده است و گمان می‌رود که این نیز ترجمه همان شوشتری و به نام «مفتاح الشفا» باشد. [الذریعه 139/15-140 که سه کتاب را به نام «طب الائمة» نشانی داده است، همانجا 114/4 «ترجمه طب الائمة» از همین شوشتری، همانجا 334/21 «مفتاح الشفا»؛ نسخه‌های منزوی 502/1 «ترجمه طب الائمه» از همین شوشتری؛ مشترک 615/1«طب الائمة» ناشناخته، با فهرستی جدا از نسخه ما؛ اعلام 1807/2 فیض الله شوشتری؛ طبقات 586/12 فیض الله عصاره]