مفتاح السعادة

● مفتاح السعادة / اخلاق / فارسی meftāh-os sa‘āda نوری، محمد قلی بن محمد زکی، ق13 قمری nūrī, mohammad qolī ebn-e mohammad zakī(- 19c) وابسته به: معراج السعادة؛ نراقی، احمد بن محمد مهدی (1185-1245ق) تلخیصی از کتاب معراج السعاده در علم اخلاق از تالیفات احمد بن محمد مهدی بن ابی ذر می‌باشد، در پنج «مقام» و چندین «مطلب» و «فصل». مؤلف در این کتاب تعداد شصت و نه صفت را طبقه‌بندی و به تفصیل شرح کرده: مانند عدالت، حکمت، توحید، خواطر محموده، خیرخواهی مسلمین، شجاعت، علو همت، خوف از خداوند، اطمینان قلب و غیره جزو صفات حسنه محسوب شده است و در حدود هفتاد صفت مانند جهل بسیط، جهل مرکب، شک، تهور، خواطر و وساوس شیطانیه، جبن، مکر و حیله، یاس، دنائت، عجلت و غیره جزو صفات خبیثه به تفصیل مشروح و مرقوم است. نسخه‌ای از آن در کتابخانه مجلس است که کاتب را محمد قلی نوری دانسته و در نسخه سلطنتی او را مؤلف پنداشته است و با توجه به تفاوت تاریخ یا او دو مرتبه کتابت کرده و یا دو تحریر دارد. آغاز: بسمله. الحمد لله الذی جعل العباده وسيلة نيل السعاده فی الاخرة ... اما بعد چنین گوید بنده فقیر حقیر عاصی عفى الله عنه و عن والديه که چون خداوند حکیم بمقتضای حکمت کامله و قدرت شامله واسعه خود قابلیت نوع انسانی را در مقام و فضلنا هم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلا و بتشریف و لقد کرمنا بنی آدم سرافراز فرموده ... از آنجایی که هر یک از حکما و عرفا تالیفاتی که در علم اخلاق که بهترین علوم و رافع کثافات و ادناس و ارجاس از عالم طبیعت و نفوس است تصنیف فرموه اند با طناب و تطویل کوشیده اند این ذره بی مقدار باین خیال افتاد که کتاب معراج السعاده که از تالیفات عالم فاضل احمد بن محمد مهدی بن ابی ذر رحمة الله علیهماست مختصر نماید ... بدانکه خدای متعال از برای روح در این مملکت بدن از اعضاء و جوارح و حواس و قوی ظاهره و باطنه لشکر بسیار و خدم بی شمار قرار داده ... از میان ایشان قوی اربعه عقل و شهوت و غضب و وهم را سرداران آن لشکر قرار داده ...