مفتاح الحساب (مختصر)

● مفتاح الحساب (مختصر) = تلخیص المفتاح / حساب / عربی miftāḥ-ul ḥisāb (mx.) = talxīṣ-ul miftāḥ کاشی، جمشید بن مسعود، - 841؟ قمری kāšī, jamšīd ebn-e mas‘ūd(- 1438) وابسته به: مفتاح الحساب؛ کاشی، جمشید بن مسعود (-841) مؤلف کتابی ریاضی در سال 829ق برای الغ بیک ساخته است به نام «مفتاح الحساب»، پس از آن این کتاب را برای مبتدئین خلاصه نموده که شامل سی «فصل» می‌باشد و آن را به نام «تلخیص المفتاح» موسوم داشت: فصل 1. صور اعداد و مراتب آن؛ 2. تضعیف؛ 3. تنصیف؛ 4. جمع؛ 5. تفریق؛ 6. ضرب؛ 7. تقسیم؛ 8. استخراج جذر؛ 9. امتحان حساب؛ 10. تعریف کسرها؛ 11. تداخل و تشارک و تباین؛ 12. تجنیس؛ 13. رفع؛ 14. گرفتن کسرهای مختلف از یک مخرج؛ 15. تضعیف کسر؛ 16. تنصیف کسرها؛ 17. جمع کسرها؛ 18. تفریق کسرها؛ 19. ضرب کسر؛ 20. تقسیر کسر؛ 21. استخراج جذر؛ 22. تحویل کسر از یک مخرج به مخرج دیگر؛ 23. مساحت سطح‌های مستویه‌ای که محیط به خطوط مستقیمه هستند؛ 24. مساحت سطوح دائره؛ 25. مساحت سطوح مستدیره؛ 26. مساحت اسطوانه؛ 27. استخراج مجهولات عددی؛ 28. مسائل شش گانه جبر؛ 29. در خطاها؛ 30. در قواعدی که ریاضی‌دان را ضرور است.وی بعد از این بر تلخیص (کتاب حاضر) نیز شرحی نوشته است به نام «تنویر المصباح فی شرح المفتاح». آغاز: الحمدلله الواحد الاحد الفرد القديم الصمد الذى الاوه غير محدوده ونعمائه غير محصوره ولا معدوده ... اما بعد فان احوج خلق الله مع الى غفرانه جمشید بن محمود الطبيب الكاشاني ... انجام: السابعه اذا ضرب عددا فی عدد فيكون جذر الحاصله مساويا لحاصل ضرب جذر احد العددين فی جذر الاخر ولنختم الكلام منها ههنا حامدین لله تعالى ومصلين على النبى واله واصحابه مفاتيح الهدى [الذريعة 428/4 و 226/21 و 428 و 470؛ کشف الظنون 1760/2] شرح و حواشی: 1- شرح تلخیص المفتاح (4عنوان)