مفتاح التعلیم در معرفت تقویم

● مفتاح التعلیم در معرفت تقویم / هیئت / فارسی meftāh-ot ta'līm dar ma'refat-e taqvīm شیرازی، محمد تقی بن محمد رضا، ق13قمری Šīrāzī, mohammad taqī ebn-e mohammad rezā(- 19c) تاریخ تألیف: ذیحجه 1277ق رساله کوتاهی درتقویم مشتمل بر یک «مقدمه» وسه «باب» ویک «خاتمه»: مقدمه در حساب جمل؛ باب 1. معرفت افلاک و بروج و سیر کواکب و احوال النهار، در نه «فصل»: 1) معرفت افلاک،2) معرفت و حساب دایره عظیمه بر فلک هشتم،3) معرفت کواکب،4) معرفت روش و سیر ستارگان و سیر انهار و افلاک مختلف،5) نسبت‌های بروج،6) قسمت بروجات است بر کواکب سبعه سیاره و طبایع انهار،7) معرفت نظر و ... و اشکال و عکس کواکب؛ باب 2. معرفت صفحات و جداول و ارقام تقویم، در هشت «فصل»: 1) بیان عدد صفحات تقویم،2) معرفت جداول و ارقام صفحات،3) جداول و ارقامی که در صفحات شمسی تقویم بیاورند،4)جداول و ارقامی که در صفحات قمری بیاورند،5) معرفت نوشتن رقم‌های انتظار و غیره که در صفحات تقویم نویسند،6) معرفت رأس ذنب،7) معرفت منارات قمرات،8) بیان نظرات سعد و نحس کواکب؛ باب 3. معرفت مبادی تواریخ مشهوره و ماه‌های ایشان و عدد ایام هر ماه و ... در هشت «فصل»: 1) تاریخ عربی و آن مشتمل است بر دوازده ماه،2) تاریخ رومی و سال‌های ایشان،3) تاریخ فرس و آن را تاریخ یزدجردی نیز گویند،4) تاریخ جلالی و آن را تاریخ ملکی و ملکشاهی نیز گویند، 5) تاریخ اهالی خطا و ترکستان، 6) حالات مختصه به قمر، 7) معرفت عرض قمر، 8) بیان ساعات بست و ساعات مستویه و معوجه باشد؛ خاتمه، در بیان مجملی از اختیارات. آغاز: بسمله حمدله اما بعد بر ارباب دانش وصاحبان بینش مخفی نماناد که هر چند این حقیر ... خود را قابل تألیف نمی‌دانست لكن بانی این امر خطیر نسبت انجام: وبعضی اوقات جنوبی لهذا درتقویم ثبت کنند تا بر طالب هلال آسان شود وهرکس را درمعرفت تقویم بیش از این احتیاج باشد باید که رجوع بكتب مطوله نماید ... تمت