شناسنامه کتابشناختی اثر
مفاتيح الغيب لفتح خزائن العلوم المبراة عن الشك و الريب
mafātīḥ-ul ġayb li-fatḥ-i xazā’in-il ‘ulūm al-mubria ‘an-iš šakk-i wa-r rayb
49
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/62056
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62056
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 737
تا 740
زبان و قالب:
عربی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتابی است مشتمل بر قوانین سودمند در علم تنزیل و قواعد مفید در اسرار تأویل به شیوه عرفانی.به گفته مؤلف، در این کتاب گنجینههای علوم دور شده از شک و شبهه، گوهرهای دریاهای معارف قرآن و مرواریدهای اسرار کلام خداوند گشوده و دشواریها و مشکلات عبارات قرآنی بازگشوده میشود مشروط بر آنکه در ابتدای امر، تصفیه و تزکیه نفس در میان باشد تا با عنایت ربانی و هدایت الهی گرههای مشکلات آن باز و درهای دشواریهای آن گشوده گردد.مطالب کتاب که چشمههای حقایق الهی و گنجهای معارف ربانی است و مسائل بدیع عرفان از آن منکشف و اصول علم معانی و بیان از آن منشعب و گنجینه های گرانمایة کتاب و ایمان از آن متجلی گردد، در بیست«مفتاح» و هر مفتاح در چند «فاتحه»: مفتاح 1. اسرار الحکمية المتعلقة بالقرآن علی طریق اهل العرفان؛ 2. الاشارة الى المقاصد المذکورة فی هذا الکتاب المبین؛ 3. ماهية العلم و مفهومه و بیان شرفه و فضله؛ 4. مراتب الکشف و مبادیه و اقسام الالهامات و الخواطر؛ 5. معرفة الربوبية من اثبات وجود الباری و نعوت جماله و جلاله؛ 6. ماهية المیزان، الموضوع فی القرآن؛ 7. الکشف عن معرفة ذات الحق و اسماء و صفاته و آیاته؛ 8 معرفة افعاله تعالی و اقسامه؛ 9. احوال الملائکة علی نمط آخر؛ 10. الاشارة الى اقسام الاجسام و احوالها؛ 11. اثبات الجواهر العقلیة و هی خزائن علم الله و قدرته و کیفیة وجودها؛ 12. اثبات حدوث العالم ... بعد مالم یوجد بعدته زمانیة؛ 13. اثبات العالم الروحانی و دار النفوس البشریة؛ 14. طریق سلوک العبد الى الله سبحانه؛ 15. شرح ماهية الانسان من مبدأ تکونها ... الى ان ینتهی قیامه عندالله؛ 16. الاشارة الى ملکوت السماء و اثبات النفوس و کیفیة رجوعها الى الله تعالی؛ 17. علم المعاد و تحقیق حشر النفوس و کیفیة رجوعها الى الله تعالی؛ 18. اثبات الحشر الجسمانی و بعث الابدان؛ 19. نبذ من احوال القيامة و مقاماتها؛ 20. الاشارة الى الرياضة و تقسيمها.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله الذی انزل علی عبده الکتاب. لیکون للعالمین نذیرا و أرسل رسوله بالهدی ... اما بعد، فیقول هذا الضعیف المسکین ... محمد الشيرازى، المعروف بصدرالدين ... قد صدر أمر آمر قلبی و وردت إشارة مشیر غیبی ... »
انجام اثر
« و نعته أوحد أفضل الصدور و أشرق الأهلة و البدور، الکریم بن الکریم، محمد الدر الیتیم و اکرم اولاد ابراهیم لعینک عن البرهان، و ليس الخبر کالعیان، صلی الله علیه و آله الطاهرين و أولاده المعصومین و لعنة الله علی أعدائهم إلى يوم قيام الساعة »
سوابق و چاپهای اثر
این کتاب ملحقاً با شرح اصول کافی ملاصدرا چاپ شده؛ مشار عربی، ص879؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی؛ با تحقیق نجفقلی حبیبی، تهران، بنیاد حکمت صدرا، 1386ش، 2ج
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
مفاتیح الغیب (منتخب)؛ احمد بن محمد محسن ( قرن 11)
حاشیة مفاتیح الغیب؛ نوری، علی بن جمشید (-1246)
حاشیة مفاتیح الغیب؛ سبزواری، هادی بن مهدی (1212-1289)
مفتاح المفاتیح قاجار؛ نهاوندی، حیدرقلی (-1318)
مفاتیح الغیب (ترجمه)؛ شیرازی، حسام الدین ( قرن 14)
مفاتیح الغیب و الاسفار الاربعة (منتخب)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 305/21 و278/4
کتابشناسی جامع ملاصدرا: 77-83
ریحانة الادب 417/3
مکتبة امیرالمؤمنین 346/4
دنا 9: 1010-1009 (43 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مفاتيح الغيب لفتح خزائن العلوم المبراة عن الشك و الريب / عرفان و تصوف، تفسیر / عربی
mafātīḥ-ul ġayb li-fatḥ-i xazā’in-il ‘ulūm al-mubria ‘an-iš šakk-i wa-r rayb
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
کتابی است مشتمل بر قوانین سودمند در علم تنزیل و قواعد مفید در اسرار تأویل به شیوه عرفانی.به گفته مؤلف، در این کتاب گنجینههای علوم دور شده از شک و شبهه، گوهرهای دریاهای معارف قرآن و مرواریدهای اسرار کلام خداوند گشوده و دشواریها و مشکلات عبارات قرآنی بازگشوده میشود مشروط بر آنکه در ابتدای امر، تصفیه و تزکیه نفس در میان باشد تا با عنایت ربانی و هدایت الهی گرههای مشکلات آن باز و درهای دشواریهای آن گشوده گردد.مطالب کتاب که چشمههای حقایق الهی و گنجهای معارف ربانی است و مسائل بدیع عرفان از آن منکشف و اصول علم معانی و بیان از آن منشعب و گنجینه های گرانمایة کتاب و ایمان از آن متجلی گردد، در بیست«مفتاح» و هر مفتاح در چند «فاتحه»: مفتاح 1. اسرار الحکمية المتعلقة بالقرآن علی طریق اهل العرفان؛ 2. الاشارة الى المقاصد المذکورة فی هذا الکتاب المبین؛ 3. ماهية العلم و مفهومه و بیان شرفه و فضله؛ 4. مراتب الکشف و مبادیه و اقسام الالهامات و الخواطر؛ 5. معرفة الربوبية من اثبات وجود الباری و نعوت جماله و جلاله؛ 6. ماهية المیزان، الموضوع فی القرآن؛ 7. الکشف عن معرفة ذات الحق و اسماء و صفاته و آیاته؛ 8 معرفة افعاله تعالی و اقسامه؛ 9. احوال الملائکة علی نمط آخر؛ 10. الاشارة الى اقسام الاجسام و احوالها؛ 11. اثبات الجواهر العقلیة و هی خزائن علم الله و قدرته و کیفیة وجودها؛ 12. اثبات حدوث العالم ... بعد مالم یوجد بعدته زمانیة؛ 13. اثبات العالم الروحانی و دار النفوس البشریة؛ 14. طریق سلوک العبد الى الله سبحانه؛ 15. شرح ماهية الانسان من مبدأ تکونها ... الى ان ینتهی قیامه عندالله؛ 16. الاشارة الى ملکوت السماء و اثبات النفوس و کیفیة رجوعها الى الله تعالی؛ 17. علم المعاد و تحقیق حشر النفوس و کیفیة رجوعها الى الله تعالی؛ 18. اثبات الحشر الجسمانی و بعث الابدان؛ 19. نبذ من احوال القيامة و مقاماتها؛ 20. الاشارة الى الرياضة و تقسيمها.
آغاز: بسمله. الحمدلله الذی انزل علی عبده الکتاب. لیکون للعالمین نذیرا و أرسل رسوله بالهدی ... اما بعد، فیقول هذا الضعیف المسکین ... محمد الشيرازى، المعروف بصدرالدين ... قد صدر أمر آمر قلبی و وردت إشارة مشیر غیبی ...
انجام: و نعته أوحد أفضل الصدور و أشرق الأهلة و البدور، الکریم بن الکریم، محمد الدر الیتیم و اکرم اولاد ابراهیم لعینک عن البرهان، و ليس الخبر کالعیان، صلی الله علیه و آله الطاهرين و أولاده المعصومین و لعنة الله علی أعدائهم إلى يوم قيام الساعة
چاپ: این کتاب ملحقاً با شرح اصول کافی ملاصدرا چاپ شده؛ مشار عربی، ص879؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی؛ با تحقیق نجفقلی حبیبی، تهران، بنیاد حکمت صدرا، 1386ش، 2ج
[الذریعة 305/21 و278/4؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا: 77-83؛ ریحانة الادب 417/3؛ مکتبة امیرالمؤمنین 346/4؛ دنا 9: 1010-1009 (43 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- مفاتیح الغیب (منتخب)؛ احمد بن محمد محسن ( قرن 11)
2- حاشیة مفاتیح الغیب؛ نوری، علی بن جمشید (-1246)
3- حاشیة مفاتیح الغیب؛ سبزواری، هادی بن مهدی (1212-1289)
4- مفتاح المفاتیح قاجار؛ نهاوندی، حیدرقلی (-1318)
5- مفاتیح الغیب (ترجمه)؛ شیرازی، حسام الدین ( قرن 14)
6- مفاتیح الغیب و الاسفار الاربعة (منتخب)
نسخههای خطی این اثر
49 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
13426/6 | بیکاتب | نیمه نخست قرن11 | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 2 |
ملی
تهران
|
1067 | بیکاتب | 1070ق | نسخ | 118 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
1039/13-ف | میر علی نقی بن نورالدین محمد گیلانی | ربیع الثانی 1085ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
ملک
تهران
|
1128 | بیکاتب | 1086ق | نسخ | 234 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
1333ط | علی اکبر لاهجانی | 1094ق | نسخ | 641 | شناسنامه ← |
| 6 |
دائرة المعارف
تهران
|
535/1 | بیکاتب | قرن 12 | تحریری، بیکا | 32 | شناسنامه ← |
| 7 |
عبدالعظیم
تهران
|
92 | بیکاتب | 5ربیع الاول 1198ق | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 8 |
ادبیات
تهران
|
387/3 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
|
108 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 396 | شناسنامه ← |
| 10 |
الهیات
تهران
|
101 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 299 | شناسنامه ← |
| 11 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
338 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 133 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
4308 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 338 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
90/8 طباطبائی | بیکاتب | قرن 13 | - | 9 | شناسنامه ← |
| 14 |
ملک
تهران
|
466 | کرم علی | قرن 13 | نستعلیق، شکسته | 178 | شناسنامه ← |
| 15 |
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
|
25 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 277 | شناسنامه ← |
| 16 |
ملی
تهران
|
2845 | بیکاتب | احتمالاً قرن 13 | نسخ | 218 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
1302 | محمد باقر بن احمد | شنبه 3 شوال 1203ق | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 18 |
الهیات
مشهد
|
20863/4 | محمد حسن بن محمد علی طبسی | 1204ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 19 |
ملک
تهران
|
2711 | میر صادق | 1206ق | نسخ | 276 | شناسنامه ← |
| 20 |
ادبیات
تهران
|
164 | بیکاتب | 29 رمضان 1207ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 21 |
امام عصر
شیراز
|
29 | محمد باقر چهار محالی | پنجشنبه 18 رمضان 1214ق | نسخ | 239 | شناسنامه ← |
| 22 |
گوهرشاد
مشهد
|
1963 | علی بن محمد تقی استرابادی | 1224ق | نستعلیق | 218 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
13386 | زین العابدین | 1230ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 24 |
عمومی
مراغه
|
156/5 | بیکاتب | 1230ق | نسخ | 173 | شناسنامه ← |
| 25 |
عمومی
مراغه
|
35 | بیکاتب | 1235ق | نسخ | 217 | شناسنامه ← |
| 26 |
دانشگاه
تهران
|
10413 | نجف علی مشهور به جواد قزوینی | یکشنبه 15 ربیع الاول1243ق | نستعلیق | 350 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
79 | بیکاتب | 1246ق | نستعلیق، شکسته | 212 | شناسنامه ← |
| 28 |
ملی
تهران
|
1341 | غیاث الدین بن صدر الدین حسینی مازندرانی تفرشی | 1247ق | نستعلیق | 230 | شناسنامه ← |
| 29 |
ادبیات
تهران
|
212 | یزدی، محمد هادی بن محمد صادق | 1250ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 30 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
185/1 | محمدصادق بن علی محمد کاشانی | 18 رمضان1259ق | - | 286 | شناسنامه ← |