مفاتیح الشرایع

● مفاتیح الشرایع / فقه / عربی mafātīḥ-uš šarāyiʻ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 قمری feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680) تاریخ تألیف: 1042ق یکی از کتب بسیار خوب مختصر استدلالی درفقه امامیه می‌باشد وچنان‌که مصنف دردیباچه فرموده‌اند بدواً شروع به تألیف کتاب استدلالی مفصلی در فقه به نام «معتصم الشیعه فی احکام الشریعه» نموده و پس از اتمام مجلد اول آن اشتغال به تعلم اصول دین از روی ادله که در درجه اول اهمیت است یافته و از اتمام آن بازمانده است. پس از چند سال بدان کتاب مراجعه نموده، چون بسیار مفصل بوده وترسیده است که همت طلاب قاصر از مطالعه ومباحثه آن گردد ونفوس طبعاً به مطالعه ومراجعه وحفظ کتب مختصره راغب‌ترند به اختصار آن کوشیده وباقی کتب را هم که آن مجلد فاقد بود به همین طریق ونهج تألیف نموده و آن را چون «معتصم الشیعه» بر دو «فن»: 1. عبادات وسیاسات؛ 2. عبادات ومعاملات، و در دوازده «کتاب» و «خاتمه» مرتب‌ساخته که هر کتابی مشتمل بر مقدمه وابوابی است. آغاز: بسمله الحمدلله الذی هدانا لدين الاسلام و سن لنا الشرايع و الاحكام ... قال مولانا و امامنا ابو عبدالله ... جلد 2: بسمله فن العادات والمعاملات من كتاب مفاتیح الشرایع وفيه كتب مفاتيح المطاعم والمشارب مفاتيح المناكح والمواليد... قال الله تعالى وما جعلنا هم جسداً لاياكلون الطعام وقال عزوجل كلوا و اشربوا وفي الحسن عن مولانا الباقر ... ان الله خلق ابن آدم انجام: وفى القوى كل شيى مطلق حتى يرد فيه نهى. هذا آخر المفاتيح و وقع الفراغ من تأليفه عام اثنين واربعين والف واتفق لتاريخه عدد حروف تاريخه مرفوعة بحذف حرف العطف والحمدلله اولاً و آخراً هكذا: (اثنان اربعون الف). جلد 1: هل تنفذ فى الاصل ام الثلث و يأتى الكلام فيه و فى ساير احكام الوصايا فى فن العبادات و السياسات فى مفاتيح الشرايع و يتلوه العادات و المعاملات. چاپ: کتاب توسط مجمع الذخائر الاسلاميه قم در 1401 در سه جلد با تصحيح دکتر مهدی محقق به چاپ رسیده است [الذريعة 303/21 و 213/6؛ كشف الحجب 538؛ فهرست‌های خودنوشت فیض کاشانی ص 251-265؛ ایضاح المکنون 521/2؛ ریحانة الأدب 378/4 و 369/4؛ دنا 9: 1003-983 (656 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية مفاتيح الشرايع؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115) 2- شرح مفاتيح الشرايع؛ کاشانی، محمد بن مرتضی (-1115) 3- شريعة الشيعة و دلائل الشريعة = شرح المفاتيح؛ فتونی اصفهانی، ابوالحسن بن محمد طاهر (-1138) 4- فتح المفاتيح؛ علم الهدی، محمد محسن بن محمد (1100-1158) 5- الذخر الرايع فی شرح مفاتیح الشرایع؛ جزایری، عبدالله بن نورالدین (1112-1173) 6- منية الراغبين فى شرح مفاتيح الشرايع للطالبين؛ شیرازی، عبدالنبی بن محمد مفید (-1192) 7- شرح مفاتيح الشرايع؛ مؤمن کاشانی، محمد هادی بن مرتضی (-12) 8- المصابيح فى شرح المفاتيح = شرح مفاتيح الشرايع؛ تبریزی، محمد رضا بن عبد المطلب (-12) 9- مفتاح ابواب الشريعة فى شرح مفاتيح احكام الشيعة؛ طباطبائی بروجردی، محمد بن عبدالکریم (-12) 10- حاشية ديباجة المفاتيح = الاجماع الضروری و النظری و الشهرة (مقالة فی)؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 11- عدم جواز تقليد الميت = تعليقة على كتاب مفاتيح الشرايع = عدم حجية قول المجتهد الميت؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 12- مصابيح الظلام فى شرح مفاتيح شرايع الاسلام = شرح مفاتيح الشرايع = شرح المفاتيح؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 13- حاشية مفاتيح الشرايع = الرد على صاحب المفاتيح؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 14- المصابيح فى شرح المفاتيح؛ بحرالعلوم، محمد مهدی بن مرتضی (1155-1212) 15- فتاح المجامع بمفاتيح الشرايع = مفتاح المجامع ...؛ آقامحمد علی کرمانشاهی (1144-1216) 16- الانوار اللوامع فى شرح مفاتيح الشرايع؛ آل عصفور، حسین بن محمد (1147-1216) 17- شرح مفاتیح الشرایع؛ طباطبائی کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 18- نهاية المرام فی شرح مفاتیح الاحکام؛ طباطبائی، محمد بن علی (1180-1242) 19- شرح مفاتیح الشرایع؛ طباطبائی، محمد بن علی (1180-1242) 20- مصابیح الظلام فى شرح مفاتیح شرایع الاسلام = شرح مفاتیح؛ شبر، عبدالله بن محمد رضا (1188-1242) 21- المصباح الساطع فى شرح مفاتیح الشرایع؛ شبر، عبدالله بن محمد رضا (1188-1242) 22- مبتغی الافهام فی شرح مفاتیح شرائع الاسلام؛ برغانی قزوینی، عبدالوهاب بن محمد صالح (-1250) 23- المصابیح المنیفة فی شرح مفاتیح الشریعة؛ بهبهانی، محمد جعفر بن محمد علی (1178-1259) 24- المصابيح؛ طباطبائی، مهدی بن علی (-1260) 25- شرح مفاتیح الشرائع؛ بهبهانی، محمود بن محمد علی (1200-1271) 26- المفتاح فی شرح المفاتیح؛ روح افزائی، محمد بن محمد صالح (-13) 27- شرح مفاتیح الشرایع؛ استرآبادی، محمد رضا بن محمد صادق (-13) 28- انارة المصابيح فی اصول شرح المفاتیح؛ مؤمن قمی، محمد رضا بن محمد (-13) 29- منتخب الصنايع فى شرح مفاتیح الشرایع؛ مسکنانی، علی بن قاسم (-13) 30- شرح مفاتیح الشرایع؛ کاشانی، حبیب الله بن علی مدد (1262-1340) 31- شرح مفاتیح الشرایع؛ شیرازی، ابراهیم بن محمد (شرف الدین) 32- شرح مفاتیح الشرایع؛ استرآبادی، محمد صالح بن محمد مؤمن 33- حاشية آقا محمد باقر علی دیباجة المفاتیح 34- حاشیة مفاتیح الشرایع 35- شرح مفاتیح الشرایع (12 عنوان) 36- مصابیح الظلام (منتخب) = شرح مفاتیح الشرایع (مختصر) (3 عنوان) 37- المصابیح فی شرح المفاتیح 38- مفاتیح الشرایع (منتخب)