شناسنامه کتابشناختی اثر
الاصفی
al-asfā
49
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/6194
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #6194
پدیدآور / مؤلف:
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی
تاریخ و سده تألیف:
1076 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 4، ص 78
تا 82
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
تفسیر
عناوین دیگر و همتراز:
تفسیر اصفی
(tafsīr-i aṣfā)
اثر مرتبط / وابسته به:
الصافی = تفسیر صافی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از تفسیرهای سه گانه ملا محسن فیض است که مطالب آن از تفسیر کبیر مؤلف موسوم به «الصافی» انتخاب شده است. ملا محسن تفسیر «الاصفی» را نیز خلاصه نموده و سومین تفسیر خود را بنام «المصفی» به رشته تحریر درآورد و بدین ترتیب تفاسیر سه گانه ملا محسن فیض با نامهای «الصافی، الاصفی، المصفی» به تالیف رسید. مؤلف در کتاب «الاصفی» همچون تفسیر کبیر خود بر تفاسیر اهل البیت (ع) اکتفا نموده و گاهی از تفاسیر دیگر با تصریح به اسم آن تفسیر مطالبی را بیان میکند. احادیثی که از ائمه معصومین (ع) در این کتاب روایت شده با یکی از عناوین «قال، فی روایة، ورد» و آنچه از اهل سنت روایت شده با عنوان «روی» بوده و اگر خود مؤلف در روایتی تصرف نموده آن را تذکر میدهد. «الاصفی» در دو جزء مرتب شده: 1. از ابتدای قرآن تا آخر سوره بنی اسرائیل؛ 2. از ابتداء سوره کهف تا آخر قرآن.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی هدانا بالتمسک بالثقلین و جعل لنا القرآن هدی و المودة فی القربی قرة عین ... اما بعد، فيقول الفقير..هذا مما اصطفیت من تفسیری للقرآن »
انجام اثر
« و قد سبق تفسیر شیاطین الانس فی سورة الانعام. تم کتاب الاصفى »
سوابق و چاپهای اثر
در حاشیه «صافی»، 1274 و 1310ق؛ جداگانه، تهران، 4-1353، سنگی؛ چاپ تحقیقی، دفتر تبلیغات اسلامی، 1376ش؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1316ق، رحلی، 661+1ص (در هامش)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة الاصفى؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
یادداشت استنساخ الاصفى؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 124/2
فهرستهای خود نوشت فیض کاشانی ص 135-136
ریحانة الادب 369/4
کشاف الفهارس: 208/4-212
مکتبة امیر المومنین 119/1
دنا 1053/1 (48 نسخه)
مشار عربی ص 199
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاصفی = تفسیر اصفی / تفسیر / عربی
al-asfā = tafsīr-i aṣfā
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006-1091 قمری
feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598-1680)
وابسته به: الصافی = تفسیر صافی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
تاریخ تألیف: 1076ق
یکی از تفسیرهای سه گانه ملا محسن فیض است که مطالب آن از تفسیر کبیر مؤلف موسوم به «الصافی» انتخاب شده است. ملا محسن تفسیر «الاصفی» را نیز خلاصه نموده و سومین تفسیر خود را بنام «المصفی» به رشته تحریر درآورد و بدین ترتیب تفاسیر سه گانه ملا محسن فیض با نامهای «الصافی، الاصفی، المصفی» به تالیف رسید. مؤلف در کتاب «الاصفی» همچون تفسیر کبیر خود بر تفاسیر اهل البیت (ع) اکتفا نموده و گاهی از تفاسیر دیگر با تصریح به اسم آن تفسیر مطالبی را بیان میکند. احادیثی که از ائمه معصومین (ع) در این کتاب روایت شده با یکی از عناوین «قال، فی روایة، ورد» و آنچه از اهل سنت روایت شده با عنوان «روی» بوده و اگر خود مؤلف در روایتی تصرف نموده آن را تذکر میدهد. «الاصفی» در دو جزء مرتب شده: 1. از ابتدای قرآن تا آخر سوره بنی اسرائیل؛ 2. از ابتداء سوره کهف تا آخر قرآن.
آغاز: الحمدلله الذی هدانا بالتمسک بالثقلین و جعل لنا القرآن هدی و المودة فی القربی قرة عین ... اما بعد، فيقول الفقير..هذا مما اصطفیت من تفسیری للقرآن
انجام: و قد سبق تفسیر شیاطین الانس فی سورة الانعام. تم کتاب الاصفى
چاپ: در حاشیه «صافی»، 1274 و 1310ق؛ جداگانه، تهران، 4-1353، سنگی؛ چاپ تحقیقی، دفتر تبلیغات اسلامی، 1376ش؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1316ق، رحلی، 661+1ص (در هامش)
[الذریعة 124/2؛ فهرستهای خود نوشت فیض کاشانی ص 135-136؛ ریحانة الادب 369/4؛ کشاف الفهارس: 208/4-212؛ مکتبة امیر المومنین 119/1؛ دنا 1053/1 (48 نسخه)؛ مشار عربی ص 199]
شرح و حواشی:
1- حاشیة الاصفى؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
2- یادداشت استنساخ الاصفى؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115)
نسخههای خطی این اثر
49 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
گلپایگانی
قم
|
2572-14/22 | پاک شده | 1125ق | نسخ | 197 | شناسنامه ← |
| 32 |
رضوی
مشهد
|
20560 | عبدالمطلب بن محمد باقر تهرانی | 14 ربیع الثانی 1130ق | نسخ | 290 | شناسنامه ← |
| 33 |
ملی
تهران
|
19125 | محمد صالح | 1132ق | - | - | شناسنامه ← |
| 34 |
ملی
تهران
|
274 | محمد طاهر بن محمد باقر | 1134ق | نسخ | 327 | شناسنامه ← |
| 35 |
مسجد اعظم
قم
|
2039 | خان محمد بن علی محمد | 1136ق | نسخ | 450 | شناسنامه ← |
| 36 |
رضوی
مشهد
|
9435 | بیکاتب | حدود قرن 13، فاقد دیباچه است | نستعلیق، نسخ | 373 | شناسنامه ← |
| 37 |
رضوی
مشهد
|
25289 | بیکاتب | نیمه اول قرن 13 | نسخ | 281 | شناسنامه ← |
| 38 |
رضوی
مشهد
|
10016 | محمد صادق بن حاج محمد | 1228ق | نسخ | 151 | شناسنامه ← |
| 39 |
ملک
تهران
|
252 | احمد بن حاجی علی | شنبه پایان شوال 1242ق | نسخ | 259 | شناسنامه ← |
| 40 |
رضوی
مشهد
|
1440 | میر علینقی بن میر محمد صادق گرمرودی | شنبه 27 ذیحجه 1250ق | نسخ | 248 | شناسنامه ← |
| 41 |
ملک
تهران
|
170 | محمد بن زین العابدین | 1256ق | نسخ | 170 | شناسنامه ← |
| 42 |
دانشگاه
تهران
|
10836 | حسین طادی تفرشی | قرن 14 | نسخ | 83 | شناسنامه ← |
| 43 |
ملی
تهران
|
2395 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 417 | شناسنامه ← |
| 44 |
دائرة المعارف
تهران
|
422 | محمد تقی بن داوود | بیتاریخ | نسخ | 324 | شناسنامه ← |
| 45 |
مجلس
تهران
|
12235 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 46 |
الهیات
مشهد
|
22402 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 47 |
فیضیه
قم
|
26 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 382 | شناسنامه ← |
| 48 |
فیضیه
قم
|
27 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 49 |
فیضیه
قم
|
28 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |