نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الاصفی

al-asfā
49 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/6194
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #6194
تاریخ و سده تألیف: 1076 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 4، ص 78 تا 82
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تفسیر اصفی (tafsīr-i aṣfā)
اثر مرتبط / وابسته به: الصافی = تفسیر صافی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از تفسیرهای سه گانه ملا محسن فیض است که مطالب آن از تفسیر کبیر مؤلف موسوم به «الصافی» انتخاب شده است. ملا محسن تفسیر «الاصفی» را نیز خلاصه نموده و سومین تفسیر خود را بنام «المصفی» به رشته تحریر درآورد و بدین ترتیب تفاسیر سه گانه ملا محسن فیض با نام‌های «الصافی، الاصفی، المصفی» به تالیف رسید. مؤلف در کتاب «الاصفی» همچون تفسیر کبیر خود بر تفاسیر اهل البیت (ع) اکتفا نموده و گاهی از تفاسیر دیگر با تصریح به اسم آن تفسیر مطالبی را بیان می‌کند. احادیثی که از ائمه معصومین (ع) در این کتاب روایت شده با یکی از عناوین «قال، فی روایة، ورد» و آنچه از اهل سنت روایت شده با عنوان «روی» بوده و اگر خود مؤلف در روایتی تصرف نموده آن را تذکر می‌دهد. «الاصفی» در دو جزء مرتب شده: 1. از ابتدای قرآن تا آخر سوره بنی اسرائیل؛ 2. از ابتداء سوره کهف تا آخر قرآن.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی هدانا بالتمسک بالثقلین و جعل لنا القرآن هدی و المودة فی القربی قرة عین ... اما بعد، فيقول الفقير..هذا مما اصطفیت من تفسیری للقرآن »
انجام اثر
« و قد سبق تفسیر شیاطین الانس فی سورة الانعام. تم کتاب الاصفى »
سوابق و چاپ‌های اثر
در حاشیه «صافی»، 1274 و 1310ق؛ جداگانه، تهران، 4-1353، سنگی؛ چاپ تحقیقی، دفتر تبلیغات اسلامی، 1376ش؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1316ق، رحلی، 661+1ص (در هامش)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة الاصفى؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) یادداشت استنساخ الاصفى؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 124/2 فهرست‌های خود نوشت فیض کاشانی ص 135-136 ریحانة الادب 369/4 کشاف الفهارس: 208/4-212 مکتبة امیر المومنین 119/1 دنا 1053/1 (48 نسخه) مشار عربی ص 199

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الاصفی = تفسیر اصفی / تفسیر / عربی al-asfā = tafsīr-i aṣfā فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006-1091 قمری feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598-1680) وابسته به: الصافی = تفسیر صافی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) تاریخ تألیف: 1076ق یکی از تفسیرهای سه گانه ملا محسن فیض است که مطالب آن از تفسیر کبیر مؤلف موسوم به «الصافی» انتخاب شده است. ملا محسن تفسیر «الاصفی» را نیز خلاصه نموده و سومین تفسیر خود را بنام «المصفی» به رشته تحریر درآورد و بدین ترتیب تفاسیر سه گانه ملا محسن فیض با نام‌های «الصافی، الاصفی، المصفی» به تالیف رسید. مؤلف در کتاب «الاصفی» همچون تفسیر کبیر خود بر تفاسیر اهل البیت (ع) اکتفا نموده و گاهی از تفاسیر دیگر با تصریح به اسم آن تفسیر مطالبی را بیان می‌کند. احادیثی که از ائمه معصومین (ع) در این کتاب روایت شده با یکی از عناوین «قال، فی روایة، ورد» و آنچه از اهل سنت روایت شده با عنوان «روی» بوده و اگر خود مؤلف در روایتی تصرف نموده آن را تذکر می‌دهد. «الاصفی» در دو جزء مرتب شده: 1. از ابتدای قرآن تا آخر سوره بنی اسرائیل؛ 2. از ابتداء سوره کهف تا آخر قرآن. آغاز: الحمدلله الذی هدانا بالتمسک بالثقلین و جعل لنا القرآن هدی و المودة فی القربی قرة عین ... اما بعد، فيقول الفقير..هذا مما اصطفیت من تفسیری للقرآن انجام: و قد سبق تفسیر شیاطین الانس فی سورة الانعام. تم کتاب الاصفى چاپ: در حاشیه «صافی»، 1274 و 1310ق؛ جداگانه، تهران، 4-1353، سنگی؛ چاپ تحقیقی، دفتر تبلیغات اسلامی، 1376ش؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1316ق، رحلی، 661+1ص (در هامش) [الذریعة 124/2؛ فهرست‌های خود نوشت فیض کاشانی ص 135-136؛ ریحانة الادب 369/4؛ کشاف الفهارس: 208/4-212؛ مکتبة امیر المومنین 119/1؛ دنا 1053/1 (48 نسخه)؛ مشار عربی ص 199] شرح و حواشی: 1- حاشیة الاصفى؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) 2- یادداشت استنساخ الاصفى؛ علم الهدی، محمد بن محسن (1039-1115)

نسخه‌های خطی این اثر

49 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
فیضیه
قم
28 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
2
فیضیه
قم
27 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
3
فیضیه
قم
26 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 382 شناسنامه ←
4
الهیات
مشهد
22402 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
12235 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 254 شناسنامه ←
6
دائرة المعارف
تهران
422 محمد تقی بن داوود بی‌تاریخ نسخ 324 شناسنامه ←
7
ملی
تهران
2395 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 417 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
10836 حسین طادی تفرشی قرن 14 نسخ 83 شناسنامه ←
9
ملک
تهران
170 محمد بن زین العابدین 1256ق نسخ 170 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
1440 میر علینقی بن میر محمد صادق گرمرودی شنبه 27 ذیحجه 1250ق نسخ 248 شناسنامه ←
11
ملک
تهران
252 احمد بن حاجی علی شنبه پایان شوال 1242ق نسخ 259 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
10016 محمد صادق بن حاج محمد 1228ق نسخ 151 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
25289 بی‌کاتب نیمه اول قرن 13 نسخ 281 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
9435 بی‌کاتب حدود قرن 13، فاقد دیباچه است نستعلیق، نسخ 373 شناسنامه ←
15
مسجد اعظم
قم
2039 خان محمد بن علی محمد 1136ق نسخ 450 شناسنامه ←
16
ملی
تهران
274 محمد طاهر بن محمد باقر 1134ق نسخ 327 شناسنامه ←
17
ملی
تهران
19125 محمد صالح 1132ق - - شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
20560 عبدالمطلب بن محمد باقر تهرانی 14 ربیع الثانی 1130ق نسخ 290 شناسنامه ←
19
گلپایگانی
قم
2572-14/22 پاک شده 1125ق نسخ 197 شناسنامه ←
20
مدرسه غرب
همدان
10126 بی‌کاتب 1120ق نسخ - شناسنامه ←
21
دائرة المعارف
تهران
2101-عکسی بی‌کاتب 1119ق نسخ 520 شناسنامه ←
22
گوهرشاد
مشهد
264 محمد قاسم بن بیجن بیکفی پنج‌شنبه غره ربیع الاول 1114ق نسخ 417 شناسنامه ←
23
مدرسه معمارباشی
تهران
5 محمد بن محمد 2 صفر 1103ق نسخ 350 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
26574 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نسخ 309 شناسنامه ←
25
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
20 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 245 شناسنامه ←
26
سپهسالار
تهران
5106 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 217 شناسنامه ←
27
ملک
تهران
288 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 325 شناسنامه ←
28
مسجد اعظم
قم
3283 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 468 شناسنامه ←
29
حافظیان، ابوالفضل
قم
9 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 213 شناسنامه ←
30
ملی
تهران
3501 بی‌کاتب احتمالاً قرن 12 نسخ 218 شناسنامه ←