اصطلاحات صوفیان

● اصطلاحات صوفیان / عرفان و تصوف / فارسی estelāhāt-e sūfīyān فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006-1091 قمری feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598-1680) رساله مختصری است در معنی اصطلاح لغات رخ و زلف در نظر اهل عرفان به انشائی ادیبانه و عارفانه که ظاهراً منسوب به ملامحسن فیض است. شاید گرفته شده از «مشواق» او باشد که در دفاع از صوفیان نگاشته و در آن واژه‌های متداوله میان آنان را نیز گزارش کرده است. آغاز: بسمله. افادات مولانا محمد محسن فیض. الحمدلله الذی من اول الدنیا الی فنائها ... اما بعد هر یک از الفاظ متداوله اهل معرفت را که بمنزله اصول است نسبت بدیگرها بیان کنیم ... رخ عبارتست از تجلی جمال الهی بصفت لطف مانند لطیف و رؤف و تواب و محیی و هادی و وهاب و زلف عبارتست از تجلی جلال الهی بصفت قهر مانند مانع و قابض و ممیت و قهار و مذل و ضار چه رخسار و زلف بتان ماه پیکر را بحسب جامعیت نشاء انسانی از این دو صفت متقابل بهره و نصیبی دادند انجام: ترسائی عبارتست از تجرید و تفرید و خلاصی از ربقه تقلید و ترک قیود و رسوم و عوایق و رفض عادات و نوامیس و علایق چه این صفت بر حضرت عیسی علی نبینا و علیه السلام و امت او که ترسا عبارتست از ایشان غالب بوده و ترسا بچه مرشد کاملی است که نسبت کامله او در ولادت معنوی بکاملی دیگر که متصف بصفت ترسائی و تجرد و انقطاع بوده باشد میرسد و آن کامل را باز بکامل دیگر تا سلسله منتهی شود بحضرت رسالت صلی الله علیه و آله و سلم، بنده درگاه چنگیز. [فهرستواره منزوی 87/7 با عنوان «اصطلاحات صوفیان»]