اصطلاحات صوفیان

● اصطلاحات صوفیان / عرفان و تصوف / فارسی estelāhāt-e sūfīyān داعی شیرازی، نظام الدین محمود، 810-870 قمری dā'ī-ye šīrāzī, nezām-od-dīn mahmūd (1408-1466) رساله‌ای است در اصطلاحات صوفیه دارای 12 «فصل»: 1. عشق گویند و وجود مطلق گویند؛ 2. اسماء دو قسم بود: اسماء الهی و اسماء کونی؛ 3. وجود؛ 4. باطن و قوه و غیب و امکان و خفا و کون و عدم؛ 5. تجلی؛ 6. وجود مطلق و ذات سازج و غیب هویت و حضرت لایقین و گنج مخفی را که هیچ اسم و رسم و حد نیست چون مقید به قید وحدت شود که گویند وحدت وجود یا وحدت دات؛ 7. شئون ذاتی مقتضیات ذات؛ 8 احکامی که به مقتضای اعیان علمیه ثابته در اعیان خارجیه وجود عام ظاهر می‌شود؛ 9. ایشان چون در وجود مطلق سخن می‌گویند خود اسم و رسم نیست و چون در تجلیات وجود سخن می‌گویند نظر به مراتب می‌کنند...؛ 10. باید دانست که آدمی که در این مرتبات از وجود یعنی ناقص و محتاج است اگر خواهد به آن مرتبه از وجود کامل و غیبت خود را نزدیک و آشنا گرداند...؛ 11. اقطاب و افراد و اوتاد و ابدال و نقباء و نجباء؛ 12. [رخ و زلف و ابرو و خط و خال و لعل و ...]. آغاز: سپاس بی قیاس احدی راست که وجود عالم و آدم از پرتو فیض اقدس مقدس بیاراست و درود نا معدود بر حضرت احمدی باد و بر آل و اصحاب و اتباع او الی یوم التناد و بعد این دوازده فصل است در بعضی از مصطلحات صوفیه موحده که از عابرات ایشان مفهوم گشته است انجام: و نیز از اقوال صوفیه است که اذا انتهی السالک الی نهایه مراتبه انتفت هویته ... والی هذا اشار ... فی هذا الرباعی: آنرا که فنا شیوه و فقر آیین است ×× بیرون زسیاستگه کفر و دین است / رفت او زمیان همین خدا ماند خدا ×× و الفقر اذا تم هو الله این است [فهرستواره منزوی 85/7 از داعی شیرازی دانسته است و البته سرآغازی که آورده کمی با آن متفاوت است ولی فصول آن تقریبا منطبق است]