شناسنامه کتابشناختی اثر
معتقد الامامية
mo‘taqad-ul emāmīye
6
نسخه ثبتشده
قرن 10 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/60982
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #60982
پدیدآور / مؤلف:
طبری، حسن بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 303
تا 305
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
ترجمه غنية النزوع
(t.-ye qonyat-on nozū‘)
اثر مرتبط / وابسته به:
غنیة النزوع الى علمی الاصول و الفروع = الغنیة؛ ابن زهره، حمزة بن علی (511-585ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
محتمل است که تألیف عمادالدین حسن بن علی بن محمد بن علی طبری آملی مازندرانی باشد، با وجود اختصار شباهت به ترجمه غنية النزوع إلى علمى الأصول و الفروع از سید عزالدین ابی المکارم حمزة بن علی بن زهره دارد. در علم اصول و فروع، در چند باب، و هر باب در چند فصل است: باب 1.توحید، در دو فصل؛ 2. عدالت، در سیزده فصل؛ 3. نبوت، در هشت فصل؛ 4. امامت، در چهارده فصل؛ 5. اصول فقه، در یازده فصل؛ 6. فقه، رکن اول از آن در صلات در بیست و هشت فصل، زکات در دوازده فصل، صوم پنج فصل، حج هجده فصل، جهاد در یک مفصل، بیوع در بیست و شش فصل، فرائض در دوازده فصل، و نکاح و غیره چهارده فصل، و جنایات هشت فصل، قضاء و آن چه بدان تعلق دارد. پایان فهرست «معتقد الامامیه» مؤلف «معتقد الامامیه» در موارد مختلف به روایات اهلبیت علیهم السلام استناد نموده، و اسامی راویان را آورده، و هم از پیشوایان سنت مکرر یاد و آراء آنها را رد کرده است. همچنیناز کتابهای «مقاتل الطالبیین» ابوالفرج و «تنزیه الأنبیاء» علم الهدی و «زلة الأنبیاء» مشاط و «عمل السنه» و «مصباح کبیر» شیخ طوسی و «نزهة الزاهد» نام برده، و شیخ طوسی را خواجه ابوجعفر طوسی تعبیر نموده است.
آغاز اثر
« بسم ... شکر و سپاس خدائی را که آفریننده جهانست، و داننده آشکار و نهانست. آنخدائی که از میان خلایق محمد بن عبدالله صل الله علیه و آله و سلم را برگزیده، و خلعت نبوت و امامت در وی پوشانیده، و تاج کرامت بر سرش نهاده، و پیغامبری بجن و إنس فرستاده، و صد هزار صلوات و سلام بر او باد، و بر آلش و بر مصدقان أقوال و پیروان أفعالش. أما بعد، بدان ای جوینده راه و گوینده لا إله الا الله که دینی که خدایتعالی آنرا برای بندگان خود پسندیده؛ آن اسلام است ... در خبر است که روزی رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم در پیش خود خطی بکشید ... و رسول صل الله علیه و آله خبر داد و گفت: ستفرق أمتی ... و آنچه خدای و رسول از آن خبر داد همه واقع شد ... و ایشان متفرق شدند، و هر طایفه از ایشان خود را بر حق دانند ... و دیگری را ضال و گمراه خوانند ... چنانکه گفته اند که: حنفیان جبری؛ حنفیان معتزلی را، و ایشان را با یک دیگر در اصول و فروع خلاف نیست مگر در مسئله چند در أصول که خلاف است، باین قدر یکدیگر را لعنت میکنند و در کتابهاء خود مینویسند، و معتزلی هم چنین و طایفه دیگرند که ایشان را روافض نام نهاده اند، و بد دین و بد مذهبشان خوانند، و هر کجا که نام ایشان برند و نویسند؛ بریشان را باطل دانند، و بدترین أهل اسلام ایشان را گویند، و همکنان (همگان ؟) بر إنکار این طایفه اتفاق کرده اند، و ایشان طائفه ئی اند که ایشانرا امامیه گویند و إثنا عشریه خوانند؛ زیرا که بامامت دوازده امام گویند ... و برین دعوی حجتهاء عقلی و نقلی آرند. بأندکی از آنچه گفته شد اشارتی کرده شود تا خواننده این کتاب درآن نظر کند و بر آن واقف شود و حقیقت مذهب ایشان بداند، إن شاءالله تعالى ... »
انجام اثر
« و اگر بصلح راضی نشود سوگندش دهد، و چون سوگند خورد دعوی مدعی ساقط گردد، و الله اعلم بالصواب، و إليه المرجع و المآب. تم الكتاب بيد شهر شوال، بالظفر والاقبال، لسنة ست و ثلثين و تسعمائة هجريه، حامداً الله، مصلياً على محمد و عترته أجمعين. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، به کوشش و پیشگفتار استاد دانش پژوه، 1340ش، سب و چهار + 538ص [فهرستواره منزوی 538/9]
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرستواره منزوی 538/9
متن فنخا
● معتقد الامامية = ترجمه غنية النزوع / کلام و اعتقادات، فقه / فارسی
mo‘taqad-ul emāmīye = t.-ye qonyat-on nozū‘
طبری، حسن بن علی، ق7 قمری
tabarī, hasan ebn-e ‘alī(- 13c)
وابسته به: غنیة النزوع الى علمی الاصول و الفروع = الغنیة؛ ابن زهره، حمزة بن علی (511-585ق)
محتمل است که تألیف عمادالدین حسن بن علی بن محمد بن علی طبری آملی مازندرانی باشد، با وجود اختصار شباهت به ترجمه غنية النزوع إلى علمى الأصول و الفروع از سید عزالدین ابی المکارم حمزة بن علی بن زهره دارد. در علم اصول و فروع، در چند باب، و هر باب در چند فصل است: باب 1.توحید، در دو فصل؛ 2. عدالت، در سیزده فصل؛ 3. نبوت، در هشت فصل؛ 4. امامت، در چهارده فصل؛ 5. اصول فقه، در یازده فصل؛ 6. فقه، رکن اول از آن در صلات در بیست و هشت فصل، زکات در دوازده فصل، صوم پنج فصل، حج هجده فصل، جهاد در یک مفصل، بیوع در بیست و شش فصل، فرائض در دوازده فصل، و نکاح و غیره چهارده فصل، و جنایات هشت فصل، قضاء و آن چه بدان تعلق دارد. پایان فهرست «معتقد الامامیه» مؤلف «معتقد الامامیه» در موارد مختلف به روایات اهلبیت علیهم السلام استناد نموده، و اسامی راویان را آورده، و هم از پیشوایان سنت مکرر یاد و آراء آنها را رد کرده است. همچنیناز کتابهای «مقاتل الطالبیین» ابوالفرج و «تنزیه الأنبیاء» علم الهدی و «زلة الأنبیاء» مشاط و «عمل السنه» و «مصباح کبیر» شیخ طوسی و «نزهة الزاهد» نام برده، و شیخ طوسی را خواجه ابوجعفر طوسی تعبیر نموده است.
آغاز: بسم ... شکر و سپاس خدائی را که آفریننده جهانست، و داننده آشکار و نهانست. آنخدائی که از میان خلایق محمد بن عبدالله صل الله علیه و آله و سلم را برگزیده، و خلعت نبوت و امامت در وی پوشانیده، و تاج کرامت بر سرش نهاده، و پیغامبری بجن و إنس فرستاده، و صد هزار صلوات و سلام بر او باد، و بر آلش و بر مصدقان أقوال و پیروان أفعالش. أما بعد، بدان ای جوینده راه و گوینده لا إله الا الله که دینی که خدایتعالی آنرا برای بندگان خود پسندیده؛ آن اسلام است ... در خبر است که روزی رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم در پیش خود خطی بکشید ... و رسول صل الله علیه و آله خبر داد و گفت: ستفرق أمتی ... و آنچه خدای و رسول از آن خبر داد همه واقع شد ... و ایشان متفرق شدند، و هر طایفه از ایشان خود را بر حق دانند ... و دیگری را ضال و گمراه خوانند ... چنانکه گفته اند که: حنفیان جبری؛ حنفیان معتزلی را، و ایشان را با یک دیگر در اصول و فروع خلاف نیست مگر در مسئله چند در أصول که خلاف است، باین قدر یکدیگر را لعنت میکنند و در کتابهاء خود مینویسند، و معتزلی هم چنین و طایفه دیگرند که ایشان را روافض نام نهاده اند، و بد دین و بد مذهبشان خوانند، و هر کجا که نام ایشان برند و نویسند؛ بریشان را باطل دانند، و بدترین أهل اسلام ایشان را گویند، و همکنان (همگان ؟) بر إنکار این طایفه اتفاق کرده اند، و ایشان طائفه ئی اند که ایشانرا امامیه گویند و إثنا عشریه خوانند؛ زیرا که بامامت دوازده امام گویند ... و برین دعوی حجتهاء عقلی و نقلی آرند. بأندکی از آنچه گفته شد اشارتی کرده شود تا خواننده این کتاب درآن نظر کند و بر آن واقف شود و حقیقت مذهب ایشان بداند، إن شاءالله تعالى ...
انجام: و اگر بصلح راضی نشود سوگندش دهد، و چون سوگند خورد دعوی مدعی ساقط گردد، و الله اعلم بالصواب، و إليه المرجع و المآب. تم الكتاب بيد شهر شوال، بالظفر والاقبال، لسنة ست و ثلثين و تسعمائة هجريه، حامداً الله، مصلياً على محمد و عترته أجمعين.
چاپ: تهران، به کوشش و پیشگفتار استاد دانش پژوه، 1340ش، سب و چهار + 538ص [فهرستواره منزوی 538/9]
نسخههای خطی این اثر
6 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس شورا
تهران
|
260 خوئی | بیکاتب | 935ق | نستعلیق | 445 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
3259-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
8277 | محمد بن علی بن الحسن حسینی | 19 شوال 936ق | نسخ | 160 | شناسنامه ← |
| 4 |
کتابخانههای اصفهان
اصفهان
|
12 | بیکاتب | 936ق | نسخ | 159 | شناسنامه ← |
| 5 |
علامه روضاتی (کتابخانه)
اصفهان
|
بدون شماره | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
920-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |