شناسنامه کتابشناختی اثر
اصالة الصحة و الفساد فی المعاملات
aṣālat-uṣ ṣiḥḥa wa-l fisād fī-l mu‘āmilāt
85
نسخه ثبتشده
از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/6065
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #6065
پدیدآور / مؤلف:
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 4، ص 26
تا 31
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
اصول فقه
عناوین دیگر و همتراز:
الاصل فی المعاملات الفساد
(al-aṣl fī-l mu‘āmilāt-il fisād)
اثر مرتبط / وابسته به:
مسالک الافهام الی تنقیح (فی شرح) شرایع الاسلام = شرح شرایع؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
وحید بهبهانی دو رساله در باب اصاله الصحه در معاملات دارد، یکی با عنوان «کیفیة اثبات صحة البیع» که مفصلتر است و این رساله در همان موضوع که مختصرتر میباشد. در فهارس این دو رساله با هم خلط شدهاند و در «دنا» نیز یکی پنداشته شده که چنین نیست. رسالهای است کوتاه در این که اصل در معاملات صحت است یا فساد؟ مؤلف با عناوین «ان قلت-قلت» پرسشهایی را طرح مینماید، سپس به آنها پاسخ میدهد و سرانجام قائل میشود که اصل در معاملات فساد است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود. این رساله ممکن است در برخی از مجموعه آثار «وحید» در ضمن فواید آمده باشد.
آغاز اثر
« الحمد لله رب العالمین ... اما بعد، فاعلم یا اخی ان المهم و المقصود الاصلی فی المعاملات هو الصحة و الفساد و فی کثیر من المواضع یحکم الفقهاء بالفساد و الغافل عن حقیقة الحال اذا رای دلیلا علی الفساد یقبل »
انجام اثر
« لانا نقول: البیع عبارة عن نقل الملک الی الطرفین بعنوان اللزوم فاذا احل ذلک دل علی الرضا و الامضاء و التقریر و کذا الحال فی الامر بالوفاء بما تضمنه العقل و اقتضاه وقس علیها حال غیرها تمت. »
سوابق و چاپهای اثر
ضمن «الرسائل الفقهیة»، توسط مؤسسه وحید بهبهانی؛ تبریز، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 3ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 116/2
اعیان الشیعه 182/9
ریحانة الادب 51/1
هدیة العارفین <!-- page: 27 --> 90/9
دنا 1034/1 (97 نسخه): در دنا دو رساله از او در این موضوع با هم خلط شده که باید با توجه به نسخه های موجود معرفی شده در اینجا اصلاح شود
متن فنخا
● اصالة الصحة و الفساد فی المعاملات = الاصل فی المعاملات الفساد / اصول فقه / عربی
aṣālat-uṣ ṣiḥḥa wa-l fisād fī-l mu‘āmilāt = al-aṣl fī-l mu‘āmilāt-il fisād
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118- 1205 قمری
vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707-1791)
وابسته به: مسالک الافهام الی تنقیح (فی شرح) شرایع الاسلام = شرح شرایع؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965)
وحید بهبهانی دو رساله در باب اصاله الصحه در معاملات دارد، یکی با عنوان «کیفیة اثبات صحة البیع» که مفصلتر است و این رساله در همان موضوع که مختصرتر میباشد. در فهارس این دو رساله با هم خلط شدهاند و در «دنا» نیز یکی پنداشته شده که چنین نیست. رسالهای است کوتاه در این که اصل در معاملات صحت است یا فساد؟ مؤلف با عناوین «ان قلت-قلت» پرسشهایی را طرح مینماید، سپس به آنها پاسخ میدهد و سرانجام قائل میشود که اصل در معاملات فساد است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود. این رساله ممکن است در برخی از مجموعه آثار «وحید» در ضمن فواید آمده باشد.
آغاز: الحمد لله رب العالمین ... اما بعد، فاعلم یا اخی ان المهم و المقصود الاصلی فی المعاملات هو الصحة و الفساد و فی کثیر من المواضع یحکم الفقهاء بالفساد و الغافل عن حقیقة الحال اذا رای دلیلا علی الفساد یقبل
انجام: لانا نقول: البیع عبارة عن نقل الملک الی الطرفین بعنوان اللزوم فاذا احل ذلک دل علی الرضا و الامضاء و التقریر و کذا الحال فی الامر بالوفاء بما تضمنه العقل و اقتضاه وقس علیها حال غیرها تمت.
چاپ: ضمن «الرسائل الفقهیة»، توسط مؤسسه وحید بهبهانی؛ تبریز، سنگی، بدون تاریخ، خشتی، 3ص
[الذریعة 116/2؛ اعیان الشیعه 182/9؛ ریحانة الادب 51/1؛ هدیة العارفین 90/9؛ دنا 1034/1 (97 نسخه): در دنا دو رساله از او در این موضوع با هم خلط شده که باید با توجه به نسخه های موجود معرفی شده در اینجا اصلاح شود]
نسخههای خطی این اثر
85 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
عمومی
مراغه
|
23/8 | محب علی بن مراد علی لاهیجانی | 14 شوال قرن 12 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
14968/3 | بیکاتب | اواخر قرن 12 | شکسته نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
2441/8 | ابوعلی | قرن 12 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 4 |
حقوق
تهران
|
247/3-ج | بیکاتب | 1179ق | - | 3 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
8565/2 | محمد حسین بن عبدالوهاب سرایانی تونی خراسانی (شاگرد وحید بهبهانی) | 1183ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
9724/1 | بیکاتب | 27 ذیحجه 1192ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
14400/4 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
13164/6 | ابراهیم بن مرتضی حسینی زنجانی | قرن 13 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
13382/4 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 10 |
طبسی
قم
|
114/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 11 |
حجتیه
قم
|
716/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
13382/5 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
12929/3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
7707/19 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
ملی
تهران
|
2277/14 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 16 |
ملی
تهران
|
2876/4 | ابوالقاسم بن رمضانعلی لاریجانی | قرن 13 | شکسته نستعلیق، نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 17 |
فیضیه
قم
|
1554/5 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 18 |
فیضیه
قم
|
847/5 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 19 |
گوهرشاد
مشهد
|
1479/16 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
9298/8 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 21 |
ملک
تهران
|
733/3 | محمد محسن استرآبادی | حدود 1201ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 22 |
نمازی
خوی
|
133/3 | بیکاتب | 1204ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
8/9 | امر علی استرآبادی | 1211ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 24 |
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
|
138/9 | محمد بن عباسعلی مهاجرانی کزازی کرمانشاهی | 1213ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 25 |
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
|
138/14 | محمد بن عباسعلی مهاجرانی کزازی کرمانشاهی | 1213ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 26 |
دانشگاه
تهران
|
7219/7 | بیکاتب | محرم 1216ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
18622 | ابو جعفر بن ملا محمد قاینی | محرم 1218ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 28 |
رضوی
مشهد
|
19785 | محمد تقی برغانی (شهید ثالث) | 1219ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 29 |
مدرسه خان
یزد
|
10/2 | قاسم بن عبدالمطلب الشریف | 1221ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
8155 | محمد شریف | 1221ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |