مطلوب کل طالب (ترجمه)

● مطلوب کل طالب (ترجمه) / حدیث/ترکی، عربی وفارسی matlūb-e koll-e tāleb (t.) وابسته به: مطلوب کل طالب = ترجمه صد کلمه = شرح صد کلمه؛ رشید وطواط، محمد بن محمد (-573) ابوعثمان عمرو بن بحر بصری معروف به جاحظ (-255ق) صد کلمه از کلمات قصار امام علی علیه السلام را گرد آورد و معتقد بود که هر یک از این کلمات با هزار کلمه از کلمات ادبای عرب برابری می‌کند. صدها نسخه خطی از «مائة کلمة» جاحظ باقی مانده و بارها به چاپ رسیده و به زبان‌های مختلف به نظم و نثر ترجمه و شرح شده است. رشید الدین وطواط یکی از شارحان «مائة کلمة» است، که ابتدا هر کلمه را به نثر عربی، و پس از آن، به نظم و نثر فارسی شرح کرده است و آن را «مطلوب کل طالب من کلمات علی بن ابی طالب» نامیده است. از این رساله نسخ خطی فراوانی در دست است و بارها به صورت سنگی و سربی به چاپ رسیده و به آلمانی و ترکی ترجمه و منتشر شده است. «مائة کلمة» جاحظ و «مطلوب کل طالب» وطواط، هر کدام چند ترجمه منظوم ترکی دارند، از جمله مصطفی قسطمونی «مطلوب کل طالب» را به نظم ترکی ترجمه کرده و نسخه‌ای از آن در کتابخانه عارف حکمت در مدینه نگهداری می‌شود. نسخه حاضر متن عربی «مائة کلمة» جاحظ و ترجمه منظوم فارسی از «مطلوب کل طالب» وطواط و ترجمه منظوم ترکی از ناظمی ناشناس را در بردارد. در این ترجمه‌ها، هر یک از احادیث در دو بیت ترجمه شده است. اصل نسخه در کتابخانه بغدادلی ترکیه محفوظ است. نسخه دیگری از آن در دارالکتب قاهره نگهداری می‌شود در فهرس المخطوطات الترکیة به عنوان «شرح کلمات الامام علی علیه السلام» از شارحی ناشناس معرفی شده است. [اهل البیت فی المکتبة العربیة: 438-444؛ تراثنا: 32/5-36؛ دانشنامه امام علی علیه السلام 471/12-476؛ فهرس المخطوطات الترکیة العثمانیة: 71/3؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب: 80 و 210 و 288-289 و 304-305]