مطلع الهیلاج

● مطلع الهیلاج / هیئت / فارسی matla‘-ol hīlāj قاینی، قاسمعلی، ق11 قمری qāyenī, qāsem-‘alī(- 17c) وی این رساله را در مسائل اسطرلاب (به گفته خود او جام جهان نما) تألیف کرده و در دیباچه از مولی عبدالعلی بیرجندی یاد می‌کند. در پایان رساله جدولی ساخته برای نشان دادن اطوال ثوابت در اول سال ضیج (812 به‌علاوه کرج -223-=1035) و در صدر جدول نوشته «اطوال کواکب الثوابت فی اول السنة ضیج بزیادة کرج». این رساله دارای یک «مقدمه» است (در تعریف صفحه اسطرلاب) و بیست «باب»: 1. ارتفاع آفتاب، 2. استخراج تقویم آفتاب، 3. معرفت قوس النهار و قوس اللیل، 4. معرفت طالع وقت از ارتفاع، 5. ارتفاع آفتاب اثر کواکب از طالع وقت، 6. طالع تحویل سال عالم، 7. عمل کردن خطوط ساعات، 8. تقویم قمر و خمسه متحیره، 9. استقامت و اقامت و رجعت کواکب متحیره، 10. میل آفتاب، 11. مراکز خانها، 12. ساعات صبح و شفق، 13. سمت ارتفاع، 14. مطالع البروج، 15. سعه مشرق از زورقی از اسطرلاب (زورقی)، 16. عرض بلاد از زورقی، 17. ارتفاع قطب قلب البروج، 18. ظل ارتفاع، 19. اوقات نماز، 20. بالای اشخاص مرتفع و پهنای رودها از زورقی.(عبدالحسین حائری) آغاز: بسمله سبحانک اللهم یا فاطر السماوات العظیم.بیا ای آسمان سنج رصد بند×× نگاهی کن به خرج عقل پیوند ... و آن مسمی گشت بمطلع الهیلاج ... یک مقدمه و بیست باب و خاتمه انجام: در این جدول آوردیم [فهرستواره منزوی 3047/4]