شناسنامه کتابشناختی اثر
مطلع الانوار
matla‘-ol anvār
13
نسخه ثبتشده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/60546
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #60546
پدیدآور / مؤلف:
یزدی، محمد باقر بن زین العابدین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 19
تا 20
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
اسطرلاب
عناوین دیگر و همتراز:
مطلع الانوار و مطمح الانظار
(matla‘-ol anvār va matmah-ol anzār)
مطلع الانوار فی معرفة الاسطراب
(matla‘-ol anvār fī ma‘refat-il ostorāb)
اهدا / به درخواست:
شاه صفی (1038-1052ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در شناختن جهت قبله، در یک «مقدمه» و سی «باب»و «خاتمه»: مقدمه: در القاب ادوات مطالع الانوار؛ باب 1. معرفت ارتفاع گرفتن؛ 2. معرفت تعدیل النهار؛ 3. معرفت قوس النهار؛ 4. معرفت دایر و فصل دایره؛ 5. معرفت سمت آفتاب؛ 6. معرفت خط نصف النهار؛ 7. معرفت هر یک از عرض و بلد و سمت آفتاب و ساعات؛ 8 معرفت عرض بلد و نصف النهار و سمت؛ 9. معرفت تقویم شمس و ساعات از عرض بلد و نصف النهار؛ 10. معرفت تقویم شمس و نصف النهار از عرض بلد؛ 11. معرفت جیب از قوس و قوس از جیب؛ 13. معرفت سهم از قوس و قوس از سهم؛ 14. معرفت ظل از قوس و قوس از ظل؛ 15. معرفت میل اول اجزاء بروج؛ 16. معرفت میل ثانی اجزاء بروج؛ 17. معرفت بعد کوکب از معدل النهار؛ 18. معرفت مطالع البروج به خط استواء؛ 19. معرفت مطالع البروج به فلک مستقیم؛ 20. معرفت طالع اجزاء فلک البروج؛ 21. معرفت مطالع ممر کواکب؛ 22. معرفت مطالع طلوع و غروب کوکب؛ 23. معرفت ساعات گذشته از شب و ساعات مانده به طلوع و شمس؛ 24. معرفت ساعات گذشته از شب؛ 25. استخراج سمت قبله یا سمت بلدی دیگر؛ 26. معرفت طالع و عاشر از ساعات؛ 27. معرفت تسویة البروج طالع؛ 28. معرفت بالای اشخاص مرتفعه از زمین؛ 29. معرفت راستی و درستی مطلع الانوار؛ 30. معرفت بعضی از ثوابت. (سید محمود مرعشی)
آغاز اثر
« بسمله. حمد بی فزون از میزان عقول و حواس، و سپاس برون از مقیاس اندازه و قیاس ... و بعد بر الواح حقایق نمای ضمیر اصحاب بصائر و ارباب سرایر ... »
انجام اثر
« خاتمه در ... جدول عمل استخراج ... قبله بلاد که زیج جدید الغ بیگی کرده ایم »
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
دیباچه مطلع الانوار؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 350
الذریعة 151/21
مکتبة امیر المومنین 304/1
فهرستواره منزوی 3047/4
متن فنخا
● مطلع الانوار = مطلع الانوار و مطمح الانظار = مطلع الانوار فی معرفة الاسطراب / اسطرلاب / فارسی
matla‘-ol anvār = matla‘-ol anvār va matmah-ol anzār = matla‘-ol anvār fī ma‘refat-il ostorāb
یزدی، محمد باقر بن زین العابدین، ق11قمری
yazdī, mohammad bāqer ebn-e zayn-ol-‘ābedīn(- 17c)
اهدا به: شاه صفی (1038-1052ق)
رسالهای است در شناختن جهت قبله، در یک «مقدمه» و سی «باب»و «خاتمه»: مقدمه: در القاب ادوات مطالع الانوار؛ باب 1. معرفت ارتفاع گرفتن؛ 2. معرفت تعدیل النهار؛ 3. معرفت قوس النهار؛ 4. معرفت دایر و فصل دایره؛ 5. معرفت سمت آفتاب؛ 6. معرفت خط نصف النهار؛ 7. معرفت هر یک از عرض و بلد و سمت آفتاب و ساعات؛ 8 معرفت عرض بلد و نصف النهار و سمت؛ 9. معرفت تقویم شمس و ساعات از عرض بلد و نصف النهار؛ 10. معرفت تقویم شمس و نصف النهار از عرض بلد؛ 11. معرفت جیب از قوس و قوس از جیب؛ 13. معرفت سهم از قوس و قوس از سهم؛ 14. معرفت ظل از قوس و قوس از ظل؛ 15. معرفت میل اول اجزاء بروج؛ 16. معرفت میل ثانی اجزاء بروج؛ 17. معرفت بعد کوکب از معدل النهار؛ 18. معرفت مطالع البروج به خط استواء؛ 19. معرفت مطالع البروج به فلک مستقیم؛ 20. معرفت طالع اجزاء فلک البروج؛ 21. معرفت مطالع ممر کواکب؛ 22. معرفت مطالع طلوع و غروب کوکب؛ 23. معرفت ساعات گذشته از شب و ساعات مانده به طلوع و شمس؛ 24. معرفت ساعات گذشته از شب؛ 25. استخراج سمت قبله یا سمت بلدی دیگر؛ 26. معرفت طالع و عاشر از ساعات؛ 27. معرفت تسویة البروج طالع؛ 28. معرفت بالای اشخاص مرتفعه از زمین؛ 29. معرفت راستی و درستی مطلع الانوار؛ 30. معرفت بعضی از ثوابت. (سید محمود مرعشی)
آغاز: بسمله. حمد بی فزون از میزان عقول و حواس، و سپاس برون از مقیاس اندازه و قیاس ... و بعد بر الواح حقایق نمای ضمیر اصحاب بصائر و ارباب سرایر ...
انجام: خاتمه در ... جدول عمل استخراج ... قبله بلاد که زیج جدید الغ بیگی کرده ایم
[نسخههای منزوی 350؛ الذریعة 151/21؛ مکتبة امیر المومنین 304/1؛ فهرستواره منزوی 3047/4]
شروح و حواشی:
1- دیباچه مطلع الانوار؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
نسخههای خطی این اثر
13 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ادبیات
مشهد
|
7/3 فیاض | محمد اکمل بن محمد افضل بن کمال | قرن 11 | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 2 |
ملک
تهران
|
3276 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
6476 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 61 | شناسنامه ← |
| 4 |
دائرة المعارف
تهران
|
فیلم | بیکاتب | 1061ق | نستعلیق | 60 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
5748/1 | اسدالله مشهور بامیر بیک بن مرتضی حسینی سلامی عریضی | چهارشنبه 9 شعبان 1076ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
5901/1 | بیکاتب | 10 شعبان 1083ق | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
7598/15 | بیکاتب | 1092ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 8 |
دائرة المعارف
تهران
|
457/11-عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
3455/10 | بیکاتب | بین 1063 تا 1141ق | - | 2 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
12936/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 11 |
مسجد اعظم
قم
|
1333/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 95 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملی
تهران
|
15837 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 50 | شناسنامه ← |
| 13 |
فیضیه
قم
|
1679/7 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 1 | شناسنامه ← |