المضنون به علی غیر اهله

● المضنون به علی غیر اهله = المضنون الكبير / فلسفه / عربی al-maḍnūn bi-hī ‘alā ġayr-i ahl-i-h = al-maḍnūn-ul kabīr غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112) اهدا به: احمد غزالی غزالی در «الاربعین فی اصول الدین» می‌گوید: اگر بخواهید به آنچه درست و راست است بی هیچ آلایشی برسید باید به برخی از نگارش‌های ما که به ناشایستگان نباید نشان داد (بعض کتبنا المضنون بها علی غیر اهله) بنگرید و کسی در خور دیدن آنها است که در علم‌های ظاهری سرآمد و رهبر بوده و از دنیا در گذرد و حق را بخواهد و هوشمند و زیرک باشد (ص 28 چاپ مصر 1328). از این سخن پیداست که مضنون یکی و دو تا نیستند. او در همین اربعین و جواهر القرآن و قسطاس مستقیم و مشکاة الانوار هم برخی از رأی‌های نهانی خویش را آورد ولی دو کتاب بدین نام از او دانسته شده و چند بار به چاپ رسید یکی المضنون الکبیر که در چهار رکن است (خدا، فرشته، اعجاز، رستاخیز)، دیگری المظنون الصغیر که 19 پرسش و پاسخ است در روان‌شناسی عرفانی و «الاجوبة الغزالیه فی المسائل الاخروية» نیز نامیده می‌شود. غزالی در پایان مضنون کبیر می‌گوید: امید است که از این پس «المضنون به علی اهله» نیز بنویسم که بهتر از این خواهد بود زیرا در این چیزهایی گفته‌ایم که در دیگر کتاب‌ها هم هست و چیزهاییکه جز در آن نیست و من خواسته‌ام در آن سخنانی بیاورم که در جایی نباشد مگر همان اشاره‌ها که در احیاء شده است. این کتاب را غزالی در پایان زندگی میان 495 و 505ق نگاشته است (متون ماسینیون ص 93). (دانش پژوه) آغاز: بسمله الحمدلله علی موجب ما هدانا الى حمده و وفقنا للقيام بشکره ... اعلم ان لكل صناعة اهلاً يعرف قدرها و من اهدى نفايس صنايع الى غير اهلها فقد ظلمها و هذا علق نفيس مضنون به على غير اهله ... الركن الاول في معرفة الربوبية انجام: فی احیاء العلوم فان فيه تلويحات و اشارات الى امور لايعرفها الا اهلها و الله تبارک و تعالی المعین و الهادی و هو حسبی و نعم الوکیل و صلى الله علی محمد و آله الطاهرين اجمعين چاپ: ضمن مجموعة بالقاهرة، 1303ق؛ بهامش «الانسان الکامل» للجيلانی، قاهرة، 1328 و 1368ق؛ در ضمن «مجموعه رسائل الامام الغزالی»، بیروت، 1406ق [کشف الظنون 1713/2؛ معجم المطبوعات 1414/2 و 1410/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 712/2-724؛ غزالی نامه 271؛ الاوقاف العامة بغداد 124/1] شروح و حواشی: 1- المضمون به علی غیر اهله (ترجمه)