مصباح المتهجد و سلاح المتعبد

● مصباح المتهجد و سلاح المتعبد = مصباح کبیر / دعا / عربی miṣbāḥ-ul mutahajjid wa silāḥ-ul muta‘abbid = miṣbāḥ-e kabīr شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069) این کتاب از مؤلفات معتبره قدیمه امامیه در اعمال السنه و از جوامع معتمده در ادعیه و عبادات است و کلیه عبادات بدنی و یا مالی و یا مرکب از هر دو چون روزه و زکات و حج را در آن متذکر شده‌اند و بعضی از احکام فقهیه را دراین کتاب به مناسبت ذکر نموده‌اند، و تفصیل را به کتب مفصله خود چون نهایه و مبسوط حواله کرده‌اند.تألیف کتاب مسلماً معلوم نیست که در چه سالی بوده ولی از قرائن معلوم می‌شود که قبل از هجرت ایشان از بغداد به نجف اشرف یعنی پیش از سال 448ق بوده و علت مهاجرت ایشان را تألیف همین کتاب نوشته‌اند و آن این است که مغرضین از عامه و مخالفین با شیعه امامیه پیش خلیفه وقت از این شیخ بزرگوار سعایت کردند که در کتابش لعن بر خلفاء را ترویج نموده در آنجا که می‌گوید: «اللهم خص انت اول ظالم باللعن منی و ابدء به اولا ثم الثانى ثم الثالث ثم الرابع الخ»، خلیفه حضرت شیخ را احضار و از ایشان سؤال نمود که شما لعن بر خلفا را جائز می‌دانید و تابعین خود را به آن وادارمی‌کنید گفتند چنین نیست. کتاب مصباح را باز کرده وعبارات مذکوره فوق را پیش ایشان گذاردند ایشان هم با کمال صراحت لهجه فرمودند چنان نیست که مخالفین و معاندین به عرض رسانیده‌اند مراد به اول ظالم قابیل بن آدم است که هابیل برادر خود را کشت و بنیاد قتل را در دنیا نهاد و مراد به ثانی آن است که بر خلاف گفتار ثمود پیغمبر (ع) رفتار کرد و ناقه را پی نمود ومردم را به هلاکت انداخت و نام وی قیدار بن سالف بود و مراد به ثالث قاتل یحیی بن زکریا پیغمبر (ع) است که برای زنی فاحشه مرتکب این امر شد ومراد به رابع عبدالرحمن بن ملجم است که مرتکب قتل علی بن ابی طالب (ع) شد. خلیفه چون بیانات او را بشنید تصدیق وی نمود و انعامش کرد و از ساعی ونمام انتقام کشید. ولی باز معاندین دست برنداشته و کینه دیرینه خود را با شیعه امامیه که درمحله کرخ بغداد بودند اظهار و خانه حضرت شیخ و آن محله را آتش زدند، بسیاری از کتب ایشان در آن واقعه بسوخت، پس از آن از بغداد رخت بسته و به نجف اشرف مهاجرت نموده و تا آخر عمر در آنجا متوقف بودند. حضرت شیخ چندی از محضر شیخ مفید رضوان الله علیه استفاده می‌نموده و پس از ایشان از حضرت سید مرتضی رحمة الله علیه استفاده علمی و مادی کرده‌اند. آغاز: بسمله الحمدلله ولی الحمد و مستحقه و صلی الله علی خیرته من خلقه محمد و آله الطاهرين من عترته و سلم تسلیما سألتكم ایدكم الله ان اجمع لكم عبادات السنة ما يتكرر منها انجام: و ان كان الاهتمام بعبادات الابدان اكثر و قد وفينا بما شرطناه فی صدر هذا الكتاب و نسال الله تعالى ان يجعله لوجهه خالصاً ... انشاءالله تعالى ... چاپ: مشار عربی، ص854؛ طهران، سنگی، 1338ق، وزیری، 6+600ص [الذریعة 118/21و 68/14؛ کشف الحجب ص 527 و 497؛ دنا 682/9-678 (153 نسخه)] شروح و حواشی: 1- مختصر مصباح المتهجد = مصباح المتهجد الصغير = عمل السنة = مصباح صغیر؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385-460) 2- قبس المصباح (منتخب)؛ صهرشتی، سلیمان بن حسن (-5) 3- جمال الاسبوع بكمال العمل المشروع؛ ابن طاوس، علی بن موسی (664-589) 4- الاختيار من المصباح؛ ابن باقی، علی بن حسین (-7) 5- منهاج الصلاح فی اختصار المصباح؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (726-648) 6- ايضاح المصباح لاهل الصلاح؛ نسابه، علی بن عبدالکریم (-800) 7- جمال الاسبوع بكمال العمل المشروع (ترجمه)؛ محمد حسین بن رضوان (-11) 8- مختصر مصباح المتهجد؛ شیروانی، حیدر علی بن محمد (-12) 9- اختيار المصباح (ترجمه)؛ حسینی، محمد حسین بن عبدالحسین (-12) 10- عمل السنة = ترجمه مختصر المصباح 11- مصباح المتهجد (ترجمه)؛ واعظ، غیاث الدین بن جمال الدین 12- مختصر مصباح المتهجد (2 عنوان) 13- مختصر مصباح المتهجد (ترجمه) (8 عنوان) 14- مصباح الصغير (مختصر) 15- مصباح المتهجد (ترجمه) 16- مصباح المتهجد (منتخب) 17- مصباح صغیر (ترجمه) 18- منهاج الصلاح (منتخب)