شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
المصباح في النحو
al-miṣbāḥ fī-n naḥw
41
نسخه ثبت‌شده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/60272
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #60272
پدیدآور / مؤلف:
مطرزى، ناصر بن عبدالسيد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 29، ص 798
تا 800
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
نحو
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مختصری است در نحو از تألیفات ابوالفتح ناصر بن ابوالمکارم عبدالسيد بن علی مطرزی خوارزمی‌از مشاهیر علمای ادب و نحو و لغت و شعر و از کبار ائمه معتزله و از فضلای فقهای حنفیه که آن را برای فرزند خود مسعود از مختصرات عبدالقاهر جرجانی از قبیل عوامل مائه و جمل استخراج و تألیف نموده است و مشتمل است بر پنج «باب» و «خاتمه»: باب 1. الاصطلاحات النحوية؛ 2. العوامل اللفظية القياسية؛ 3. العوامل اللفظية السماعية؛ 4. العوامل المعنوية؛ 5. فضول من العربية (در چهار فصل).
آغاز اثر
« اما بعد حمد الله ذى الانعام و جاعل النحو في الكلام كالملح في الطعام و الصلوة و السلام على نبيه محمد سيد الانام و على آله و اصحابه مؤيدی الاسلام فان الولد الاعز لازال كاسمه مسعود ... »
انجام اثر
« لايجوز و قريب من هذا الاضمار على شريطة التفسير لان الدال عليه لفظ ايضاً الا انه يعقبه و فی الاول سابق و الله اعلم بالصواب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
معجم المطبوعات العربية 1760/2؛ لکناو، بدون تاریخ؛ قاهره، محقق: عبدالحميد السيد طالب، مكتبة الشباب، 175ص، 1970م؛ هند، حیدری سید محمدالزمان صفوی، 1261ق، به اهتمام: سید محمدالزمان صفوی به فرمایش رمضان علیخان صاحب فرزند قنبر علیخان داروغه
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ضوء المصباح = شرح المصباح؛ تاج الدین اسفرایینی، محمد بن محمد (- 684)
الاصباح فی شرح دیباجة المصباح = اعراب دیباجة المصباح = شرح دیباجة المصباح؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
خلاصة الاعراب = شرح المصباح فی النحو؛ طوسی، حاج بابا بن ابراهیم (- 870)
شرح المصباح فی النحو؛ مصنفک، علی بن محمد (803-875)
شرح علی شرح دیباجة المصباح؛ بلخی، یعقوب بن علی (-931)
شرح المصباح فی النحو؛ سروری، مصطفی بن شعبان (897-969)
الافتتاح فی شرح المصباح؛ اسود، حسن بن علاء الدین (-1025)
شرح المصباح فی النحو؛ اسفرایینی، محمد
درة النوء فی شرح خطبة الضوء؛ برهانی خوارزمی، رضی الدین
شرح ابیات الضوء؛ اسماعیل بن علی
ابکار الافکار = شرح شرح الافکار؛ قزوینی، عبداللطیف بن محمد
اعراب دیباجة المصباح (ب)
الانوار فی شرح المصباح
الایضاح لمشکلات خطبة شرح المصباح
ترویح الارواح بترجمة خطبة شرح المصباح
حاشیة شرح مصباح
شرح المصباح فی النحو (5 عنوان)
شرح دیباجة المصباح (4 عنوان)
شرح ضوء المصباح (3 عنوان)
شرح ضوء المصباح = حاشیة ضوء المصباح
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 1708/2
ریحانة الادب 34/4
اعلام زرکلی 311/8
معجم المطبوعات العربية 1760/2
الاوقاف العامة موصل 120/2
دنا 9: 676-675 (35 نسخه)
میراث مشترک ایران و هند: 1: 99
متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))
● المصباح في النحو / نحو / عربی
al-miṣbāḥ fī-n naḥw
مطرزى، ناصر بن عبدالسيد، 538 - 610 قمری
motarrezī, nāser ebn-e ‘abd-os-seyyed (1144 - 1214)
مختصری است در نحو از تألیفات ابوالفتح ناصر بن ابوالمکارم عبدالسيد بن علی مطرزی خوارزمی‌از مشاهیر علمای ادب و نحو و لغت و شعر و از کبار ائمه معتزله و از فضلای فقهای حنفیه که آن را برای فرزند خود مسعود از مختصرات عبدالقاهر جرجانی از قبیل عوامل مائه و جمل استخراج و تألیف نموده است و مشتمل است بر پنج «باب» و «خاتمه»: باب 1. الاصطلاحات النحوية؛ 2. العوامل اللفظية القياسية؛ 3. العوامل اللفظية السماعية؛ 4. العوامل المعنوية؛ 5. فضول من العربية (در چهار فصل).
آغاز: اما بعد حمد الله ذى الانعام و جاعل النحو في الكلام كالملح في الطعام و الصلوة و السلام على نبيه محمد سيد الانام و على آله و اصحابه مؤيدی الاسلام فان الولد الاعز لازال كاسمه مسعود ...
انجام: لايجوز و قريب من هذا الاضمار على شريطة التفسير لان الدال عليه لفظ ايضاً الا انه يعقبه و فی الاول سابق و الله اعلم بالصواب.
چاپ: معجم المطبوعات العربية 1760/2؛ لکناو، بدون تاریخ؛ قاهره، محقق: عبدالحميد السيد طالب، مكتبة الشباب، 175ص، 1970م؛ هند، حیدری سید محمدالزمان صفوی، 1261ق، به اهتمام: سید محمدالزمان صفوی به فرمایش رمضان علیخان صاحب فرزند قنبر علیخان داروغه
[کشف الظنون 1708/2؛ ریحانة الادب 34/4؛ اعلام زرکلی 311/8؛ معجم المطبوعات العربية 1760/2؛ الاوقاف العامة موصل 120/2؛ دنا 9: 676-675 (35 نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 1: 99]
شروح و حواشی:
1- ضوء المصباح = شرح المصباح؛ تاج الدین اسفرایینی، محمد بن محمد (- 684)
2- الاصباح فی شرح دیباجة المصباح = اعراب دیباجة المصباح = شرح دیباجة المصباح؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
3- خلاصة الاعراب = شرح المصباح فی النحو؛ طوسی، حاج بابا بن ابراهیم (- 870)
4- شرح المصباح فی النحو؛ مصنفک، علی بن محمد (803-875)
5- شرح علی شرح دیباجة المصباح؛ بلخی، یعقوب بن علی (-931)
6- شرح المصباح فی النحو؛ سروری، مصطفی بن شعبان (897-969)
7- الافتتاح فی شرح المصباح؛ اسود، حسن بن علاء الدین (-1025)
8- شرح المصباح فی النحو؛ اسفرایینی، محمد
9- درة النوء فی شرح خطبة الضوء؛ برهانی خوارزمی، رضی الدین
10- شرح ابیات الضوء؛ اسماعیل بن علی
11- ابکار الافکار = شرح شرح الافکار؛ قزوینی، عبداللطیف بن محمد
12- اعراب دیباجة المصباح (ب)
13- الانوار فی شرح المصباح
14- الایضاح لمشکلات خطبة شرح المصباح
15- ترویح الارواح بترجمة خطبة شرح المصباح
16- حاشیة شرح مصباح
17- شرح المصباح فی النحو (5 عنوان)
18- شرح دیباجة المصباح (4 عنوان)
19- شرح ضوء المصباح (3 عنوان)
20- شرح ضوء المصباح = حاشیة ضوء المصباح
نسخه‌های خطی این اثر
41 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
رضوی
مشهد
|
35136 | بی‌کاتب | 19 ربیع الثانی1235ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 32 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
256 | بی‌کاتب | 1239ق | - | - | شناسنامه ← |
| 33 |
رضوی
مشهد
|
14962/2 | عبدالحسین بن محمد تقی اهری | 1266ق | نسخ | 18 | شناسنامه ← |
| 34 |
ملی
تهران
|
2712/2 | عبدالرحمن بن عبدالله بن عبدالکریم | بی‌تاریخ | نستعلیق، نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 35 |
ملی
تهران
|
4349/2 | محمد بن مصطفی الکده غروی شهیر به جلال زاده | بی‌تاریخ | نستعلیق | 68 | شناسنامه ← |
| 36 |
مجلس
تهران
|
9656/1 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | - | 22 | شناسنامه ← |
| 37 |
سپهسالار
تهران
|
3113/5 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | - | 34 | شناسنامه ← |
| 38 |
خادم حسینی
تبریز
|
43/2 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 36 | شناسنامه ← |
| 39 |
مرعشی
قم
|
3046 | بی‌کاتب | بی‌تا | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 40 |
سپهسالار
تهران
|
6950/2 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 27 | شناسنامه ← |
| 41 |
گلپایگانی
قم
|
2283/2-12/173 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 22 | شناسنامه ← |