مشكل حل

● مشكل حل = حل مشكل = مراتب معرفت = معرفت خداوند / عرفان و تصوف / فارسی moškel-e hal = hall-e moškel = marāteb-e maʻrefat = maʻrefat-e xodāvand همدانی، علی بن محمد، 714 - 786 قمری hamadānī, ‘alī ebn-e mohammad (1315 - 1385) در گزارش عبارت «ای مشکل حل و حل مشکل» و دشواری «معرفت». معرفت را سه درجه است: «ادنای آن که بنده بداند آفریدگاری دارد، درجه دوم معرفت استدلالی و براهین عقلی و نقلیه برآن، درجه سوم معرفت شهودی ... چون این مقدمات معلوم شود بدانی آن کس که گفت که ای مشکل حل و حل مشکل چه خواست». سپس هشت منزل مراتب: 1. مرتبه حی است که آن را ماهیت وجود خوانند، 2. علم، 3. ارادت، 4. قدرت، 5. سمعی، 6. بصری، 7. کلامی، 8.به عالم ارواح است که عالم غیب و ملکوت است. (احمد منزوی) آغاز: ای مشکل حل و حل مشکل ×× زان سوی ازل بهشت منزل. ای عزیز، بدانکه غرض جمیع حکما و علما از تصانیف اوضاع علوم ... انجام: و این ازل در منزل هشتم بود. والله اعلم بالحقایق، و الحمدلله وحده و السلام علی من اتبع الهدی. [نسخه‌های منزوی 1387/2؛ احوال میر سید علی همدانی ص 150-151؛ فهرستواره منزوی 886/8]