مشکاة المسافرین

● مشکاة المسافرین / سفرنامه / فارسی meškāt-ol mosāferīn مشکوة تبریزی، علی اکبر بن داود، 1289-1350 قمری meškāt-e tabrīzī, ‘alī akbar ebn-e dāvūd (1872 - 1932) این کتاب سفرنامه تبریز - عتبات مؤلف است و اغلب مشهودات خود را از بعضی ابنیه تاریخی و مستحدثه و کتیبه‌ها و اوقاف مسیر را نقل کرده و به وضعیت آن روز شهرها و دهات و احوال سکنه و مردم آن حکایت دارد. او در این سفرنامه شرحی بر وضعیت ساختمان و خصوصیات بنا و سایر خصوصیات اعتاب مقدسه و مقابر بزرگان دین دارد و اطلاعات مفیدی درباره کارهای سلاطین ایرانی و دیگر بزرگان که توجه خاصی به آنجا داشته‌اند به دست می‌دهد. همچنین فواصل شهرها و منازل را به دقت تعیین و بیان کرده و در حقیقت یک جغرافیای تاریخی محسوب می‌شود. آغاز: بنام خداوند جان و خرد ×× که بی نام او خامه بر نگذرد. چنین گوید این ذره خاکسار علی اکبر مشکوة السلطان ولد مرحوم آقا میرزا داود وقایع نگار ... که در این سال خیریت مآل که سنه هجری به یک هزار و سیصد و هفده رسیده به توفیق حضرت کردگار و الطاف ائمه اطهار علیهم السلام به سعادت دارین مستسعد گردیده عزیمت تقبیل عتبه عرش مرتبت حضرت خامس اصحاب کسا ارواح العالمین له الفدا نمودم و شرح ایام مسافرت را بر سبیل سفرنامچه در این کتاب درج و مسمی به مشکوة المسافرین گردید ... انجام: از تبریز تا نجف اشرف به حساب فرسخ دویست و یک فرسخ. چاپ: در میراث اسلامی ایران، دفتر پنجم، به کوشش میر هاشم محدث، ص 16- 118