نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مشكاة الانوار

meškāt-ol anvār
27 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/59873
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #59873
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 29، ص 572 تا 574
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: حدیث دعا
اهدا / به درخواست: شاه سلطان سلیمان صفوی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی است مشتمل بر سه «تنویر» در فضیلت قرآن و دعا و آداب آن: تنویر 1.بیان فضیلت قرآن و حاملان آن در نه«کوکب»: 1) بیان فضیلت قران، ...5) کیفیت ختم قرآن، ... 9) بیان فضایل و فواید بعضی از آیات و سور کریمه قرآن؛ تنویر 2. بیان فضل دعا و شرایط و آداب آن در سه «نجم»: 1) بیان فضیلت دعا و فواید آن، 2) توضیح مجملی از شرایط و آداب دعا، 3) بیان سبب مستجاب نشدن بعضی از دعاها؛ تنویر 3. ذکر بعضی از اذکار و دعوات و تعقیبات در دو «باب» و سیزده«فصل»: باب 1)بیان فضیلت اذکار در شش «فصل»، باب 2) بیان اذکاری که مخصوص وقتی چندند درهفت «فصل». در پایان نسخه چنین آمده: «به اینجا ختم می‌کنیم کتاب عین الحیوة را و از الطاف عمیم واهب العطایا ...»،سپس چند سطر پایانی عین الحیوة را آورده است. مرحوم محدث نوری در کتاب فیض قدسی در بخش تألیفات فارسی علامه مجلسی«مشکات الأنوار» را دوبار معرفی نموده، اولی را خلاصه عین الحیوة در 3000 بیت و دومی را رساله‌ای در آداب قرائت و فضیلت قرآن و آداب دعا و شرایط آن در 4000 بیت بیان نموده و جهت توضیح آن فرموده: این رساله غیر مشكاة الانوار سابق الذکر است. مرحوم‌آقا بزرگ نیز هر دو عنوان را در الذریعه آورده است. مرحوم ثقة الاسلام تبریزی در مرآة الکتب، مشکوة الانوار مختصر عين الحیوة را به علامه مجلسی نسبت داده و مشکوة الانواری که در مورد فضیلت قرآن و آداب دعا می‌باشد را از آثار علامه مجلسی ندانسته، حتی عبارات آنرا مشابه عبارات علامه نشمرده و در نهایت می‌گوید: «و الحق انه من تألیفات المولى محمدباقر بن محمدتقی اللاهیجی و تذكرة الائمة له ايضا». لكن بعد از مقابله این رساله با عین الحیوة علامه مشخص گردید هر دو عنوان یکی بوده و حتی اطلاق خلاصه عين الحیوة بر آن از باب مسامحه بوده و این رساله در حقیقت بخش‌هایی از عین الحیوة است در مورد فضیلت قرآن و دعا که به‌عینه در این رساله نقل گردیده است.تنویر اول آن در شرح جمله «یا اباذر ان من اجلال الله تعالى اکرام ذی الشيبة ...» با عنوان «ساقیه، ساقیه» و تنویر دوم آن در شرح جمله «یا اباذر» با همان ابواب و فصول آمده است.(محمود مرعشی نجفی)
آغاز اثر
« بسمله، الحمدلله الذی جعل الصلوة للمؤمنین معراجا ... حمدی بسان نعمتهای بخشنده وجود و حیات بی انتها وسپاسی چون رحمتهای مفیض جميع خيرات »
انجام اثر
« و دیگر نمازها و دعاها و اعمال بسیار است و از کتب مبسوطه علما طلب باید نمود به این جا ختم می‌کنم این رساله را و الحمدلله وحده و صلى الله علی محمد و اهل بیته الطاهرین »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج4، ص4767؛ طهران، سنگی، 1311ق، وزیری؛ ایران، تبریز، 1308ق، سنگی، رقعی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 54/21 رقم 3920 و 222/25 و 194/21 و 370/25 کتابشناسی مجلسی ص 271 و 288 کشف الحجب 523، ش 1442 دائرة المعارف تشيع 256/11 ریحانة الادب 191/5 فیض قدسی 105، 108 فهرست کتب چاپی فارسی 4767/4 مرآة الكتب 68/4

متن فنخا

● مشكاة الانوار / دعا، حدیث / فارسی meškāt-ol anvār مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) اهدا به: شاه سلطان سلیمان صفوی کتابی است مشتمل بر سه «تنویر» در فضیلت قرآن و دعا و آداب آن: تنویر 1.بیان فضیلت قرآن و حاملان آن در نه«کوکب»: 1) بیان فضیلت قران، ...5) کیفیت ختم قرآن، ... 9) بیان فضایل و فواید بعضی از آیات و سور کریمه قرآن؛ تنویر 2. بیان فضل دعا و شرایط و آداب آن در سه «نجم»: 1) بیان فضیلت دعا و فواید آن، 2) توضیح مجملی از شرایط و آداب دعا، 3) بیان سبب مستجاب نشدن بعضی از دعاها؛ تنویر 3. ذکر بعضی از اذکار و دعوات و تعقیبات در دو «باب» و سیزده«فصل»: باب 1)بیان فضیلت اذکار در شش «فصل»، باب 2) بیان اذکاری که مخصوص وقتی چندند درهفت «فصل». در پایان نسخه چنین آمده: «به اینجا ختم می‌کنیم کتاب عین الحیوة را و از الطاف عمیم واهب العطایا ...»،سپس چند سطر پایانی عین الحیوة را آورده است. مرحوم محدث نوری در کتاب فیض قدسی در بخش تألیفات فارسی علامه مجلسی«مشکات الأنوار» را دوبار معرفی نموده، اولی را خلاصه عین الحیوة در 3000 بیت و دومی را رساله‌ای در آداب قرائت و فضیلت قرآن و آداب دعا و شرایط آن در 4000 بیت بیان نموده و جهت توضیح آن فرموده: این رساله غیر مشكاة الانوار سابق الذکر است. مرحوم‌آقا بزرگ نیز هر دو عنوان را در الذریعه آورده است. مرحوم ثقة الاسلام تبریزی در مرآة الکتب، مشکوة الانوار مختصر عين الحیوة را به علامه مجلسی نسبت داده و مشکوة الانواری که در مورد فضیلت قرآن و آداب دعا می‌باشد را از آثار علامه مجلسی ندانسته، حتی عبارات آنرا مشابه عبارات علامه نشمرده و در نهایت می‌گوید: «و الحق انه من تألیفات المولى محمدباقر بن محمدتقی اللاهیجی و تذكرة الائمة له ايضا». لكن بعد از مقابله این رساله با عین الحیوة علامه مشخص گردید هر دو عنوان یکی بوده و حتی اطلاق خلاصه عين الحیوة بر آن از باب مسامحه بوده و این رساله در حقیقت بخش‌هایی از عین الحیوة است در مورد فضیلت قرآن و دعا که به‌عینه در این رساله نقل گردیده است.تنویر اول آن در شرح جمله «یا اباذر ان من اجلال الله تعالى اکرام ذی الشيبة ...» با عنوان «ساقیه، ساقیه» و تنویر دوم آن در شرح جمله «یا اباذر» با همان ابواب و فصول آمده است.(محمود مرعشی نجفی) آغاز: بسمله، الحمدلله الذی جعل الصلوة للمؤمنین معراجا ... حمدی بسان نعمتهای بخشنده وجود و حیات بی انتها وسپاسی چون رحمتهای مفیض جميع خيرات انجام: و دیگر نمازها و دعاها و اعمال بسیار است و از کتب مبسوطه علما طلب باید نمود به این جا ختم می‌کنم این رساله را و الحمدلله وحده و صلى الله علی محمد و اهل بیته الطاهرین چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4767؛ طهران، سنگی، 1311ق، وزیری؛ ایران، تبریز، 1308ق، سنگی، رقعی [الذريعة 54/21 رقم 3920 و 222/25 و 194/21 و 370/25؛ کتابشناسی مجلسی ص 271 و 288؛ کشف الحجب 523، ش 1442؛ دائرة المعارف تشيع 256/11؛ ریحانة الادب 191/5؛ فیض قدسی 105، 108؛ فهرست کتب چاپی فارسی 4767/4؛ مرآة الكتب 68/4]

نسخه‌های خطی این اثر

27 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
فرهنگ و هنر
مشهد
الف-15 محمد قاسم بن شاه نظر اصفهانی 1080ق نسخ 160 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
6960 رازانی اصفهانی، زین العابدین بن محمد چهارشنبه 11 ذیحجه 1086ق نسخ 144 شناسنامه ←
3
وزیری
یزد
1632 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 169 شناسنامه ←
4
گوهرشاد
مشهد
1790/1 علی قلی بن امام قلی بیگ قلیچی قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
5
گلپایگانی
قم
3803-19/133 محمد معین بن محمد فصیح جمادی الثانی 1119ق نستعلیق 63 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
14148 خوان محمد بن محمد فراهانی چهارشنبه 27 ذیحجه 1124ق نستعلیق 112 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
187/34 بی‌کاتب 1125ق نسخ 53 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
34993 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 62 شناسنامه ←
9
طبسی
قم
574 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 54 شناسنامه ←
10
مسجد اعظم
قم
2377 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 90 شناسنامه ←
11
مسجد اعظم
قم
2630/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 69 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
17709 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
13
سپهسالار
تهران
5735 بی‌کاتب ربیع الاول1206ق نستعلیق 92 شناسنامه ←
14
وزیری
یزد
809/4 محمد علی بن حاج میر مهدی عطار یزدی ذیقعده1219ومحرم 1220ق - - شناسنامه ←
15
فیاض
تهران
63 بی‌کاتب 1231ق نستعلیق - شناسنامه ←
16
ادبیات
مشهد
136 فیاض حسنعلی جوانشیر برای مادر سید عبدالله شاه 19رمضان1231ق نسخ - شناسنامه ←
17
علامه طباطبائی
شیراز
662 غلامعلی بن محمد حسن دشتکی رمضان 1241ق نسخ 142 شناسنامه ←
18
ملک
تهران
2905 نصر بن مرتضی قلی صفر1249ق نستعلیق 87 شناسنامه ←
19
نوربخش
تهران
232 بی‌کاتب 20 ذیحجه1256ق نسخ 200 شناسنامه ←
20
طبسی
قم
494/1 بی‌کاتب ربیع الثانی1259ق نستعلیق 175 شناسنامه ←
21
مرکز احیاء
قم
3669 بی‌کاتب 20رمضان1277ق نسخ 128 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
265 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 133 شناسنامه ←
23
وزیری
یزد
3570/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 92 شناسنامه ←
24
نجومی
کرمانشاه
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
25
ملی
تهران
26084 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
26
امام صادق
اردکان یزد
53/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 71 شناسنامه ←
27
گلپایگانی
قم
1655-9/205 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 77 شناسنامه ←