شناسنامه کتابشناختی اثر
مشارق الدراری الزهر فی کشف حقائق نظم الدرر
mašāreq-od darāre-z zohar fī kašf-e haqā'eq-e nazm-ed dorar
12
نسخه ثبتشده
قرن 8 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/59750
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #59750
پدیدآور / مؤلف:
فرغانی کاشغری، سعید بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 29، ص 513
تا 514
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
شرح تائية ابن فارض
(š.-e tā'īye-ye ebn-e fārez)
اهدا / به درخواست:
نظام الملک پروانه بک ابوالمعالی سلیمان بن علی (- 676ق)
اثر مرتبط / وابسته به:
القصيدة التائية؛ ابن فارض، عمر بن علی (576-632ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرحی است عرفانی عمیق بر قصیده تائیه عمر ابن فارض، دارای مقدمهای در چهار «اصل»: 1. ذکر ذات و صفات و اعتبار علم و شهود ...، 2. بیان صدور و تعین عالم ارواح و ظهور مطلق عالم مثال ...، 3. ترتیب اجسام و مراتب او تا آفرینش آدم، 4. شرح نشأت انسان و اطوار و احوال او، تا رسیدن به کمال. جز شرح عربی دیگر مؤلف است که «منتهی المدارک» نام دارد. در این شرح مفردات ابیات و ملخص معنی آنها گزارش شده و به شرح و بسط میپردازد و در آغاز از اینکه گاهی پارهای از معانی ظاهراً با ظواهر شرع ناسازگار است عذر میخواهد. قبل از شرح دیباچهای است شامل معنی محبت و عشق و سخنی درباره ابن فارض و تقریظی از شیخ مؤلف، شیخ محمد بن اسحاق ابن محمد بن یوسف بن علی که به سالهای 630و633ق به قاهره سفر کرده بود. (سید احمد اشکوری)
آغاز اثر
« ربنا علیک توکلنا و الیک انبنا و الیک المصیر ... حمد و سپاس بی حد سزای ذات خدائی است که سلطان عزت و وحدتش »
انجام اثر
« و رجوع الى المعاد [...] و الحمدلله رب العالمین، اولاً و آخراً و صلی الله علی خاتم النبیین باطناً و ظاهراً ... »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1357ش، با تصحیح سید جلال الدین آشتیانی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرستواره منزوی 572/7 و 882/8-883
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مشارق الدراری الزهر فی کشف حقائق نظم الدرر = شرح تائية ابن فارض / عرفان و تصوف، ادبیات / فارسی
mašāreq-od darāre-z zohar fī kašf-e haqā'eq-e nazm-ed dorar = š.-e tā'īye-ye ebn-e fārez
فرغانی کاشغری، سعید بن محمد، - 691 قمری
farqānī kāšqarī, sa'īd ebn-e mohammad (- 1293)
وابسته به: القصيدة التائية؛ ابن فارض، عمر بن علی (576-632ق)
اهدا به: نظام الملک پروانه بک ابوالمعالی سلیمان بن علی (- 676ق)
شرحی است عرفانی عمیق بر قصیده تائیه عمر ابن فارض، دارای مقدمهای در چهار «اصل»: 1. ذکر ذات و صفات و اعتبار علم و شهود ...، 2. بیان صدور و تعین عالم ارواح و ظهور مطلق عالم مثال ...، 3. ترتیب اجسام و مراتب او تا آفرینش آدم، 4. شرح نشأت انسان و اطوار و احوال او، تا رسیدن به کمال. جز شرح عربی دیگر مؤلف است که «منتهی المدارک» نام دارد. در این شرح مفردات ابیات و ملخص معنی آنها گزارش شده و به شرح و بسط میپردازد و در آغاز از اینکه گاهی پارهای از معانی ظاهراً با ظواهر شرع ناسازگار است عذر میخواهد. قبل از شرح دیباچهای است شامل معنی محبت و عشق و سخنی درباره ابن فارض و تقریظی از شیخ مؤلف، شیخ محمد بن اسحاق ابن محمد بن یوسف بن علی که به سالهای 630و633ق به قاهره سفر کرده بود. (سید احمد اشکوری)
آغاز: ربنا علیک توکلنا و الیک انبنا و الیک المصیر ... حمد و سپاس بی حد سزای ذات خدائی است که سلطان عزت و وحدتش
انجام: و رجوع الى المعاد [...] و الحمدلله رب العالمین، اولاً و آخراً و صلی الله علی خاتم النبیین باطناً و ظاهراً ...
چاپ: تهران، 1357ش، با تصحیح سید جلال الدین آشتیانی
[فهرستواره منزوی 572/7 و 882/8-883]
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
26-ف و 1605-ف | بیکاتب | چهارشنبه 27 ذیقعده714ق | نسخ | 409 | شناسنامه ← |
| 2 |
مهدوی
تهران
|
426 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
ملی
تهران
|
143-عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1222 | بیکاتب | قرن 8 | نستعلیق | 161 | شناسنامه ← |
| 5 |
دائرة المعارف
تهران
|
1596-عکسی | سعدالله بن عمر بن محمد | پنجشنبه 6 جمادی الاول745ق | تحریری | 354 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
1862 | بیکاتب | قرن 9 | نستعلیق | 131 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
3664 و 6106-ف | بیکاتب | قرن 9 و 10 | نستعلیق | 194 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
5873 | زاهد قزوینی | قرن 10 | نستعلیق | 303 | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشگاه
تهران
|
9489 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 44 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
10258 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 151 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
1685 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 526 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملی
تهران
|
156-عکسی | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |