نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مشارق انوار الیقین فی حقایق اسرار امیرالمؤمنین

mašāriq-u anwār-il yaqīn fī ḥaqāyiq-i asrār-i amīr-il-mu'minīn
116 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/59746
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #59746
تاریخ و سده تألیف: 773 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 29، ص 505 تا 512
زبان و قالب: عربی
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مشارق الانوار (mašāriq-ul anwār)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در فضایل و بعضی مناقب و اسرار حضرت معصومین علیهم السلام، مشتمل برمطالبی که حمل بر غلو مؤلف شده و کتاب او را نزد محدثین بزرگ از اعتبار انداخته است. این کتاب در بعضی عبارات و مطالب شبیه به «مشارق الامان» برسی می‌باشد ولی باتفصیل بیشتر و افزودن اشعاری مناسب موضوعات و در نسخه‌های آن بعضی اختلافات دیده می‌شود. در الذریعه تاریخ تألیف آنرا به سال 811ق نقل کرده ولی در برخی نسخ ذیحجه 813ق می‌باشد و برخی 773ق آورده‌اند. علامه مجلسی و شیخ حر عاملی آن را به افراط و غلو و خبط‌گویی متهم کرده‌اند. شاید شامل دو تحریر می‌باشد: تحریر اول که مبسوط‌تر است در 773ق و تحریر دوم که کوتاه‌تر می‌باشد، در نهم ذیحجه 813ق به انجام رسیده است. خطبه دو تحریر نیز مغایر است. تحریر دوم در بیروت (1422ق) به تحقیق علی عاشور به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله، الحمد لله المتفرد بالاول و الابد و الصلوة على اول العدد و خاتمة الامد محمد ... »
انجام اثر
« و هو زادی فی معادی و رجائی فی مالی و به اکملت دینی و به ختم مقالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
لبنان، بیروت، مؤسسه اعلمی، 1422ق، تحقیق سید علی عاشور؛ هند، بمبئی، مطبع الحسنی، 1303ق، حاج شیخ علی محلاتی حائری، سنگی، رقعی کوچک، 304ص، با سعی و اهتمام حاج شیخ علی محلاتی حائری، به در خواست حاج سید مهدی یزدی نجفی، رقعی کوچک (ربعی)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
مطالع الاسرار فی شرح مشارق الانوار؛ خطیب قاری، محمد حسن بن علی (-11) مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ نائینی، محمد سعید بن محمد (-12) تحفة الاسرار در شرح مشارق الأنوار؛ محمد بن یحیی (-13) مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ یزدی، محمد صادق بن علیرضا (-13)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 34/21-35 و 12/3 امل الامل ص 475 کنی والقاب 148/5 فوائد رضویه 179 ریحانة الادب 300/1 فرهنگنامه‌های عربی به فارسی 293 روضات ص 284 مکتبة امیرالمؤمنین 297/4

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مشارق انوار الیقین فی حقایق اسرار امیرالمؤمنین = مشارق الانوار / کلام و اعتقادات، فضایل و مناقب / عربی mašāriq-u anwār-il yaqīn fī ḥaqāyiq-i asrār-i amīr-il-mu'minīn = mašāriq-ul anwār حافظ برسی، رجب بن محمد، ق9 قمری ḥāfez-e barsī, rajab ebn-e mohammad (- 15c) تاریخ تألیف: 773 یا 811 و یا 813 و 815ق در فضایل و بعضی مناقب و اسرار حضرت معصومین علیهم السلام، مشتمل برمطالبی که حمل بر غلو مؤلف شده و کتاب او را نزد محدثین بزرگ از اعتبار انداخته است. این کتاب در بعضی عبارات و مطالب شبیه به «مشارق الامان» برسی می‌باشد ولی باتفصیل بیشتر و افزودن اشعاری مناسب موضوعات و در نسخه‌های آن بعضی اختلافات دیده می‌شود. در الذریعه تاریخ تألیف آنرا به سال 811ق نقل کرده ولی در برخی نسخ ذیحجه 813ق می‌باشد و برخی 773ق آورده‌اند. علامه مجلسی و شیخ حر عاملی آن را به افراط و غلو و خبط‌گویی متهم کرده‌اند. شاید شامل دو تحریر می‌باشد: تحریر اول که مبسوط‌تر است در 773ق و تحریر دوم که کوتاه‌تر می‌باشد، در نهم ذیحجه 813ق به انجام رسیده است. خطبه دو تحریر نیز مغایر است. تحریر دوم در بیروت (1422ق) به تحقیق علی عاشور به چاپ رسیده است. آغاز: بسمله، الحمد لله المتفرد بالاول و الابد و الصلوة على اول العدد و خاتمة الامد محمد ... انجام: و هو زادی فی معادی و رجائی فی مالی و به اکملت دینی و به ختم مقالی. چاپ: لبنان، بیروت، مؤسسه اعلمی، 1422ق، تحقیق سید علی عاشور؛ هند، بمبئی، مطبع الحسنی، 1303ق، حاج شیخ علی محلاتی حائری، سنگی، رقعی کوچک، 304ص، با سعی و اهتمام حاج شیخ علی محلاتی حائری، به در خواست حاج سید مهدی یزدی نجفی، رقعی کوچک (ربعی) [الذریعة 34/21-35 و 12/3؛ امل الامل ص 475؛ کنی والقاب 148/5؛ فوائد رضویه 179؛ ریحانة الادب 300/1؛ فرهنگنامه‌های عربی به فارسی 293؛ روضات ص 284؛ مکتبة امیرالمؤمنین 297/4] شروح و حواشی: 1- مطالع الاسرار فی شرح مشارق الانوار؛ خطیب قاری، محمد حسن بن علی (-11) 2- مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ نائینی، محمد سعید بن محمد (-12) 3- تحفة الاسرار در شرح مشارق الأنوار؛ محمد بن یحیی (-13) 4- مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ یزدی، محمد صادق بن علیرضا (-13)

نسخه‌های خطی این اثر

116 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مجلس
تهران
9467/37 محمد بن جمشید مراغی 1241ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
62
گلپایگانی
قم
3959-20/79 محمدجعفر بن عبدالله قرمیسنی دهه دوم ربیع الثانی 1244ق تحریری 142 شناسنامه ←
63
مجلس
تهران
18609/1 بی‌کاتب رجب1246ق نسخ 195 شناسنامه ←
64
گلپایگانی
قم
6728-34/98 عبدالوهاب رمضان1246ق نسخ 199 شناسنامه ←
65
رضوی
مشهد
19078 بحرانی، احمد 1247ق نسخ 26 شناسنامه ←
66
رضوی
مشهد
19506 محمد هادی بن شیخ عزیز کمره ای پنج‌شنبه 6 رجب 1248ق نسخ 188 شناسنامه ←
67
مرکز احیاء
قم
270 و 2388 عکسی محمد تقی و نورسفادرانی اصفهانی 1250ق نسخ 151 شناسنامه ←
68
ملک
تهران
2793 آشتیانی قمی، یعقوب بن ابوالحسن 9 رجب 1250ق، برای میرزا جعفر نهاوندی نستعلیق 103 شناسنامه ←
69
ملک
تهران
6066/3 حسن عظیم آبادی جمعه 5 ربیع الثانی 1251ق شکسته نستعلیق 40 شناسنامه ←
70
رضوی
مشهد
18263 محمد یوسف بن محمد علی دوانی کرمانی 10 صفر 1253ق نسخ 142 شناسنامه ←
71
رضوی
مشهد
2143 علی اکبر بن حاج محمد زنوزی تبریزی شعبان 1255ق نسخ 205 شناسنامه ←
72
مجلس
تهران
9419/5 حسین بن قاسم سه‌شنبه 22صفر 1255ق نسخ 74 شناسنامه ←
73
دانشگاه
تهران
9577/22 طباطبایی زواری کچویی، علی اصغر بن محمد قاسم 1 محرم 1261ق - 91 شناسنامه ←
74
سپهسالار
تهران
6568 بی‌کاتب 1261ق نسخ 128 شناسنامه ←
75
استادی، رضا
قم
نامعلوم/4 محمد جعفر بن حاج ملا احمد اعوان انصاری ربیع الاول 1261ق نستعلیق 227 شناسنامه ←
76
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
3276 بی‌کاتب 21 صفر1262ق نستعلیق 163 شناسنامه ←
77
ملک
تهران
2476/2 علی نقی بن میر محمد صادق حسینی گرمرودی ترکی دهه سوم صفر1262ق نسخ - شناسنامه ←
78
فیضیه
قم
888 صادق بن محمد حسین حسینی تنکابنی الاصل لنگرودی المسکن 1263ق نستعلیق 255 شناسنامه ←
79
مجلس
تهران
8090 بی‌کاتب 6 جمادی الثانی1263ق نسخ 94 شناسنامه ←
80
مجلس
تهران
363-طباطبائی بی‌کاتب 1264ق نستعلیق 149 شناسنامه ←
81
مرکز احیاء
قم
3337 احمد نیشابوری 1264ق نسخ 114 شناسنامه ←
82
مرکز احیاء
قم
3915/1 بی‌کاتب چهارشنبه 6 ربیع الاول1265ق نسخ 174 شناسنامه ←
83
رضوی
مشهد
15306 ابوالفضل سبزواری ربیع الاول1269ق نسخ 155 شناسنامه ←
84
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
75 ابوالفضل سبزواری ربیع الاول1269ق نسخ 162 شناسنامه ←
85
الهیات
تهران
650 حسینی، احمد بن اسماعیل 8 محرم 1270ق نسخ 129 شناسنامه ←
86
سپهسالار
تهران
1789 محمد بن سعید موسوی گلپایگانی 1271ق نسخ 181 شناسنامه ←
87
مجلس
تهران
7615 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 138 شناسنامه ←
88
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
67م علی اکبر بن احمد شوال1275ق نسخ - شناسنامه ←
89
مسجد اعظم
قم
1302/3 محمد بن حسن بیرجندی 27 رجب1278ق نسخ 101 شناسنامه ←
90
دائرة المعارف
تهران
2020/1-عکسی بی‌کاتب 1282ق نسخ 315 شناسنامه ←