شناسنامه کتابشناختی اثر
مشارق انوار الیقین فی حقایق اسرار امیرالمؤمنین
mašāriq-u anwār-il yaqīn fī ḥaqāyiq-i asrār-i amīr-il-mu'minīn
116
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/59746
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #59746
پدیدآور / مؤلف:
حافظ برسی، رجب بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
773 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 29، ص 505
تا 512
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
مشارق الانوار
(mašāriq-ul anwār)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در فضایل و بعضی مناقب و اسرار حضرت معصومین علیهم السلام، مشتمل برمطالبی که حمل بر غلو مؤلف شده و کتاب او را نزد محدثین بزرگ از اعتبار انداخته است. این کتاب در بعضی عبارات و مطالب شبیه به «مشارق الامان» برسی میباشد ولی باتفصیل بیشتر و افزودن اشعاری مناسب موضوعات و در نسخههای آن بعضی اختلافات دیده میشود. در الذریعه تاریخ تألیف آنرا به سال 811ق نقل کرده ولی در برخی نسخ ذیحجه 813ق میباشد و برخی 773ق آوردهاند. علامه مجلسی و شیخ حر عاملی آن را به افراط و غلو و خبطگویی متهم کردهاند. شاید شامل دو تحریر میباشد: تحریر اول که مبسوطتر است در 773ق و تحریر دوم که کوتاهتر میباشد، در نهم ذیحجه 813ق به انجام رسیده است. خطبه دو تحریر نیز مغایر است. تحریر دوم در بیروت (1422ق) به تحقیق علی عاشور به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله، الحمد لله المتفرد بالاول و الابد و الصلوة على اول العدد و خاتمة الامد محمد ... »
انجام اثر
« و هو زادی فی معادی و رجائی فی مالی و به اکملت دینی و به ختم مقالی. »
سوابق و چاپهای اثر
لبنان، بیروت، مؤسسه اعلمی، 1422ق، تحقیق سید علی عاشور؛ هند، بمبئی، مطبع الحسنی، 1303ق، حاج شیخ علی محلاتی حائری، سنگی، رقعی کوچک، 304ص، با سعی و اهتمام حاج شیخ علی محلاتی حائری، به در خواست حاج سید مهدی یزدی نجفی، رقعی کوچک (ربعی)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
مطالع الاسرار فی شرح مشارق الانوار؛ خطیب قاری، محمد حسن بن علی (-11)
مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ نائینی، محمد سعید بن محمد (-12)
تحفة الاسرار در شرح مشارق الأنوار؛ محمد بن یحیی (-13)
مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ یزدی، محمد صادق بن علیرضا (-13)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 34/21-35 و 12/3
امل الامل ص 475
کنی والقاب 148/5
فوائد رضویه 179
ریحانة الادب 300/1
فرهنگنامههای عربی به فارسی 293
روضات ص 284
مکتبة امیرالمؤمنین 297/4
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مشارق انوار الیقین فی حقایق اسرار امیرالمؤمنین = مشارق الانوار / کلام و اعتقادات، فضایل و مناقب / عربی
mašāriq-u anwār-il yaqīn fī ḥaqāyiq-i asrār-i amīr-il-mu'minīn = mašāriq-ul anwār
حافظ برسی، رجب بن محمد، ق9 قمری
ḥāfez-e barsī, rajab ebn-e mohammad (- 15c)
تاریخ تألیف: 773 یا 811 و یا 813 و 815ق
در فضایل و بعضی مناقب و اسرار حضرت معصومین علیهم السلام، مشتمل برمطالبی که حمل بر غلو مؤلف شده و کتاب او را نزد محدثین بزرگ از اعتبار انداخته است. این کتاب در بعضی عبارات و مطالب شبیه به «مشارق الامان» برسی میباشد ولی باتفصیل بیشتر و افزودن اشعاری مناسب موضوعات و در نسخههای آن بعضی اختلافات دیده میشود. در الذریعه تاریخ تألیف آنرا به سال 811ق نقل کرده ولی در برخی نسخ ذیحجه 813ق میباشد و برخی 773ق آوردهاند. علامه مجلسی و شیخ حر عاملی آن را به افراط و غلو و خبطگویی متهم کردهاند. شاید شامل دو تحریر میباشد: تحریر اول که مبسوطتر است در 773ق و تحریر دوم که کوتاهتر میباشد، در نهم ذیحجه 813ق به انجام رسیده است. خطبه دو تحریر نیز مغایر است. تحریر دوم در بیروت (1422ق) به تحقیق علی عاشور به چاپ رسیده است.
آغاز: بسمله، الحمد لله المتفرد بالاول و الابد و الصلوة على اول العدد و خاتمة الامد محمد ...
انجام: و هو زادی فی معادی و رجائی فی مالی و به اکملت دینی و به ختم مقالی.
چاپ: لبنان، بیروت، مؤسسه اعلمی، 1422ق، تحقیق سید علی عاشور؛ هند، بمبئی، مطبع الحسنی، 1303ق، حاج شیخ علی محلاتی حائری، سنگی، رقعی کوچک، 304ص، با سعی و اهتمام حاج شیخ علی محلاتی حائری، به در خواست حاج سید مهدی یزدی نجفی، رقعی کوچک (ربعی)
[الذریعة 34/21-35 و 12/3؛ امل الامل ص 475؛ کنی والقاب 148/5؛ فوائد رضویه 179؛ ریحانة الادب 300/1؛ فرهنگنامههای عربی به فارسی 293؛ روضات ص 284؛ مکتبة امیرالمؤمنین 297/4]
شروح و حواشی:
1- مطالع الاسرار فی شرح مشارق الانوار؛ خطیب قاری، محمد حسن بن علی (-11)
2- مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ نائینی، محمد سعید بن محمد (-12)
3- تحفة الاسرار در شرح مشارق الأنوار؛ محمد بن یحیی (-13)
4- مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ یزدی، محمد صادق بن علیرضا (-13)
نسخههای خطی این اثر
116 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
مجلس
تهران
|
9467/37 | محمد بن جمشید مراغی | 1241ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 62 |
گلپایگانی
قم
|
3959-20/79 | محمدجعفر بن عبدالله قرمیسنی | دهه دوم ربیع الثانی 1244ق | تحریری | 142 | شناسنامه ← |
| 63 |
مجلس
تهران
|
18609/1 | بیکاتب | رجب1246ق | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 64 |
گلپایگانی
قم
|
6728-34/98 | عبدالوهاب | رمضان1246ق | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 65 |
رضوی
مشهد
|
19078 | بحرانی، احمد | 1247ق | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 66 |
رضوی
مشهد
|
19506 | محمد هادی بن شیخ عزیز کمره ای | پنجشنبه 6 رجب 1248ق | نسخ | 188 | شناسنامه ← |
| 67 |
مرکز احیاء
قم
|
270 و 2388 عکسی | محمد تقی و نورسفادرانی اصفهانی | 1250ق | نسخ | 151 | شناسنامه ← |
| 68 |
ملک
تهران
|
2793 | آشتیانی قمی، یعقوب بن ابوالحسن | 9 رجب 1250ق، برای میرزا جعفر نهاوندی | نستعلیق | 103 | شناسنامه ← |
| 69 |
ملک
تهران
|
6066/3 | حسن عظیم آبادی | جمعه 5 ربیع الثانی 1251ق | شکسته نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 70 |
رضوی
مشهد
|
18263 | محمد یوسف بن محمد علی دوانی کرمانی | 10 صفر 1253ق | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 71 |
رضوی
مشهد
|
2143 | علی اکبر بن حاج محمد زنوزی تبریزی | شعبان 1255ق | نسخ | 205 | شناسنامه ← |
| 72 |
مجلس
تهران
|
9419/5 | حسین بن قاسم | سهشنبه 22صفر 1255ق | نسخ | 74 | شناسنامه ← |
| 73 |
دانشگاه
تهران
|
9577/22 | طباطبایی زواری کچویی، علی اصغر بن محمد قاسم | 1 محرم 1261ق | - | 91 | شناسنامه ← |
| 74 |
سپهسالار
تهران
|
6568 | بیکاتب | 1261ق | نسخ | 128 | شناسنامه ← |
| 75 |
استادی، رضا
قم
|
نامعلوم/4 | محمد جعفر بن حاج ملا احمد اعوان انصاری | ربیع الاول 1261ق | نستعلیق | 227 | شناسنامه ← |
| 76 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
3276 | بیکاتب | 21 صفر1262ق | نستعلیق | 163 | شناسنامه ← |
| 77 |
ملک
تهران
|
2476/2 | علی نقی بن میر محمد صادق حسینی گرمرودی ترکی | دهه سوم صفر1262ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 78 |
فیضیه
قم
|
888 | صادق بن محمد حسین حسینی تنکابنی الاصل لنگرودی المسکن | 1263ق | نستعلیق | 255 | شناسنامه ← |
| 79 |
مجلس
تهران
|
8090 | بیکاتب | 6 جمادی الثانی1263ق | نسخ | 94 | شناسنامه ← |
| 80 |
مجلس
تهران
|
363-طباطبائی | بیکاتب | 1264ق | نستعلیق | 149 | شناسنامه ← |
| 81 |
مرکز احیاء
قم
|
3337 | احمد نیشابوری | 1264ق | نسخ | 114 | شناسنامه ← |
| 82 |
مرکز احیاء
قم
|
3915/1 | بیکاتب | چهارشنبه 6 ربیع الاول1265ق | نسخ | 174 | شناسنامه ← |
| 83 |
رضوی
مشهد
|
15306 | ابوالفضل سبزواری | ربیع الاول1269ق | نسخ | 155 | شناسنامه ← |
| 84 |
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
|
75 | ابوالفضل سبزواری | ربیع الاول1269ق | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 85 |
الهیات
تهران
|
650 | حسینی، احمد بن اسماعیل | 8 محرم 1270ق | نسخ | 129 | شناسنامه ← |
| 86 |
سپهسالار
تهران
|
1789 | محمد بن سعید موسوی گلپایگانی | 1271ق | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 87 |
مجلس
تهران
|
7615 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 138 | شناسنامه ← |
| 88 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
67م | علی اکبر بن احمد | شوال1275ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 89 |
مسجد اعظم
قم
|
1302/3 | محمد بن حسن بیرجندی | 27 رجب1278ق | نسخ | 101 | شناسنامه ← |
| 90 |
دائرة المعارف
تهران
|
2020/1-عکسی | بیکاتب | 1282ق | نسخ | 315 | شناسنامه ← |