شناسنامه کتابشناختی اثر
مشارق انوار الیقین فی حقایق اسرار امیرالمؤمنین
mašāriq-u anwār-il yaqīn fī ḥaqāyiq-i asrār-i amīr-il-mu'minīn
116
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/59746
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #59746
پدیدآور / مؤلف:
حافظ برسی، رجب بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
773 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 29، ص 505
تا 512
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
مشارق الانوار
(mašāriq-ul anwār)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در فضایل و بعضی مناقب و اسرار حضرت معصومین علیهم السلام، مشتمل برمطالبی که حمل بر غلو مؤلف شده و کتاب او را نزد محدثین بزرگ از اعتبار انداخته است. این کتاب در بعضی عبارات و مطالب شبیه به «مشارق الامان» برسی میباشد ولی باتفصیل بیشتر و افزودن اشعاری مناسب موضوعات و در نسخههای آن بعضی اختلافات دیده میشود. در الذریعه تاریخ تألیف آنرا به سال 811ق نقل کرده ولی در برخی نسخ ذیحجه 813ق میباشد و برخی 773ق آوردهاند. علامه مجلسی و شیخ حر عاملی آن را به افراط و غلو و خبطگویی متهم کردهاند. شاید شامل دو تحریر میباشد: تحریر اول که مبسوطتر است در 773ق و تحریر دوم که کوتاهتر میباشد، در نهم ذیحجه 813ق به انجام رسیده است. خطبه دو تحریر نیز مغایر است. تحریر دوم در بیروت (1422ق) به تحقیق علی عاشور به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله، الحمد لله المتفرد بالاول و الابد و الصلوة على اول العدد و خاتمة الامد محمد ... »
انجام اثر
« و هو زادی فی معادی و رجائی فی مالی و به اکملت دینی و به ختم مقالی. »
سوابق و چاپهای اثر
لبنان، بیروت، مؤسسه اعلمی، 1422ق، تحقیق سید علی عاشور؛ هند، بمبئی، مطبع الحسنی، 1303ق، حاج شیخ علی محلاتی حائری، سنگی، رقعی کوچک، 304ص، با سعی و اهتمام حاج شیخ علی محلاتی حائری، به در خواست حاج سید مهدی یزدی نجفی، رقعی کوچک (ربعی)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
مطالع الاسرار فی شرح مشارق الانوار؛ خطیب قاری، محمد حسن بن علی (-11)
مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ نائینی، محمد سعید بن محمد (-12)
تحفة الاسرار در شرح مشارق الأنوار؛ محمد بن یحیی (-13)
مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ یزدی، محمد صادق بن علیرضا (-13)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 34/21-35 و 12/3
امل الامل ص 475
کنی والقاب 148/5
فوائد رضویه 179
ریحانة الادب 300/1
فرهنگنامههای عربی به فارسی 293
روضات ص 284
مکتبة امیرالمؤمنین 297/4
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مشارق انوار الیقین فی حقایق اسرار امیرالمؤمنین = مشارق الانوار / کلام و اعتقادات، فضایل و مناقب / عربی
mašāriq-u anwār-il yaqīn fī ḥaqāyiq-i asrār-i amīr-il-mu'minīn = mašāriq-ul anwār
حافظ برسی، رجب بن محمد، ق9 قمری
ḥāfez-e barsī, rajab ebn-e mohammad (- 15c)
تاریخ تألیف: 773 یا 811 و یا 813 و 815ق
در فضایل و بعضی مناقب و اسرار حضرت معصومین علیهم السلام، مشتمل برمطالبی که حمل بر غلو مؤلف شده و کتاب او را نزد محدثین بزرگ از اعتبار انداخته است. این کتاب در بعضی عبارات و مطالب شبیه به «مشارق الامان» برسی میباشد ولی باتفصیل بیشتر و افزودن اشعاری مناسب موضوعات و در نسخههای آن بعضی اختلافات دیده میشود. در الذریعه تاریخ تألیف آنرا به سال 811ق نقل کرده ولی در برخی نسخ ذیحجه 813ق میباشد و برخی 773ق آوردهاند. علامه مجلسی و شیخ حر عاملی آن را به افراط و غلو و خبطگویی متهم کردهاند. شاید شامل دو تحریر میباشد: تحریر اول که مبسوطتر است در 773ق و تحریر دوم که کوتاهتر میباشد، در نهم ذیحجه 813ق به انجام رسیده است. خطبه دو تحریر نیز مغایر است. تحریر دوم در بیروت (1422ق) به تحقیق علی عاشور به چاپ رسیده است.
آغاز: بسمله، الحمد لله المتفرد بالاول و الابد و الصلوة على اول العدد و خاتمة الامد محمد ...
انجام: و هو زادی فی معادی و رجائی فی مالی و به اکملت دینی و به ختم مقالی.
چاپ: لبنان، بیروت، مؤسسه اعلمی، 1422ق، تحقیق سید علی عاشور؛ هند، بمبئی، مطبع الحسنی، 1303ق، حاج شیخ علی محلاتی حائری، سنگی، رقعی کوچک، 304ص، با سعی و اهتمام حاج شیخ علی محلاتی حائری، به در خواست حاج سید مهدی یزدی نجفی، رقعی کوچک (ربعی)
[الذریعة 34/21-35 و 12/3؛ امل الامل ص 475؛ کنی والقاب 148/5؛ فوائد رضویه 179؛ ریحانة الادب 300/1؛ فرهنگنامههای عربی به فارسی 293؛ روضات ص 284؛ مکتبة امیرالمؤمنین 297/4]
شروح و حواشی:
1- مطالع الاسرار فی شرح مشارق الانوار؛ خطیب قاری، محمد حسن بن علی (-11)
2- مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ نائینی، محمد سعید بن محمد (-12)
3- تحفة الاسرار در شرح مشارق الأنوار؛ محمد بن یحیی (-13)
4- مشارق انوار الیقین (ترجمه)؛ یزدی، محمد صادق بن علیرضا (-13)
نسخههای خطی این اثر
116 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
ادبیات
تهران
|
108/1 ـ د | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 332 | شناسنامه ← |
| 32 |
گلپایگانی
قم
|
4892/2-24/192 | محمد باقر بن ملا عبدالولی شریف | قرن 12 | نسخ | 48 | شناسنامه ← |
| 33 |
ملی
تهران
|
991 | بیکاتب | محتملاً قرن12 | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 34 |
سپهسالار
تهران
|
8227/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 141 | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
21936 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 36 |
رضوی
مشهد
|
11346 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 135 | شناسنامه ← |
| 37 |
رضوی
مشهد
|
11492 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 38 |
دانشگاه بوعلی
همدان
|
253 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 135 | شناسنامه ← |
| 39 |
گوهرشاد
مشهد
|
805 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 40 |
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
|
64/3 | بیکاتب | قرن 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 41 |
ملی
تهران
|
6998 | محمد باقر بن محمد باقری | 1108ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 42 |
بنیاد فارسشناسی
شیراز
|
35/1 | علاء الدین محمد بن سلیمان بسطامی | 1119ق | نسخ | 146 | شناسنامه ← |
| 43 |
رضوی
مشهد
|
18300 | عثمانی بهاری، عظمت الله | 1161ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 44 |
حجتیه
قم
|
714/4 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 45 |
میبدی
مشهد
|
233/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | 97 | شناسنامه ← |
| 46 |
مرعشی
قم
|
14483/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 143 | شناسنامه ← |
| 47 |
ملی
تهران
|
1161 | بیکاتب | محتملاً قرن13 | نسخ | 155 | شناسنامه ← |
| 48 |
مرعشی
قم
|
15626/5 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 141 | شناسنامه ← |
| 49 |
رضوی
مشهد
|
20903 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 139 | شناسنامه ← |
| 50 |
رضوی
مشهد
|
9890 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 174 | شناسنامه ← |
| 51 |
رضوی
مشهد
|
16613 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 52 |
رضوی
مشهد
|
26589 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 112 | شناسنامه ← |
| 53 |
دانشگاه
تهران
|
3844/3 | بیکاتب | قرن 13 | - | 25 | شناسنامه ← |
| 54 |
مهدوی
تهران
|
737 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 55 |
مجلس
تهران
|
1343/1ط | بیکاتب | 3 ذیقعده1230ق | نسخ | 314 | شناسنامه ← |
| 56 |
رضوی
مشهد
|
11235 | محمد نصیرشاهمیرزادی مکنی به ابوالقاسم | سه شنبه4 ربیع الثانی1231ق | نسخ | 182 | شناسنامه ← |
| 57 |
ملک
تهران
|
1742/5 | ساقی خراسانی، محمد زمان بن کلبعلی خان | 1232ق | نسخ | 135 | شناسنامه ← |
| 58 |
فرهاد معتمد
تهران
|
48 | بیکاتب | ربیع الثانی1233ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 59 |
شهشهانی، حسین
تهران
|
بدون شماره | بیکاتب | 1233ق | - | - | شناسنامه ← |
| 60 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
627 | محمد کاظم استرابادی | 1236ق | - | - | شناسنامه ← |