مشارق الانوار

● مشارق الانوار / طالع بینی / فارسی mašāriq-ul anwār حسینی منجم، محمد حسن بن محمد حسین، - 1265 قمری hoseynī monajjem, mohammad hasan ebn-e mohammad hoseyn (- 1849) زایچه فتحعلی شاه است که در یک «مقدمه» و چهار «مقاله» و یک «خاتمه» ترتیب یافته است: مقدمه دارای دو بخش (قسم) است: 1) زمان ولادت فتحعلی شاه، 2) مکان ولادت او، او در بخش اول به مناسبت، تاریخهای معروف و نیز روش به دست آوردن و تطبیق تاریخ‌ها با یکدیگر را نیز نشان داده است و در بخش دوم می‌گوید: «بر طبق تحقیقات دقیق جای تولد فتحعلیشاه دامغان است»؛ مقاله 1. در استخراج درجه طالع و نمودارهای مشهور و تسویة البیوت، در ده فصل؛ مقاله 2. استخراج جای ستارگان و طول و عرض سیارگان در پنج فصل؛ مقاله 3. استخراج بعد کوکب از معدل النهار ... شش فصل؛ مقاله 4. شناختن هیلاج‌ها، جان بختیار و کدخدا ... و تسییرات سنوی ... و سایر اعمال حسابی دارای دوازده فصل. پس از پایان مقالات، جداول زایجه که مقصد اصلی نویسنده است آغاز شده و جدول‌هایی را که بر اساس سال‌های عمر صاحب طالع است و آنها را تا سال 90 عمر استخراج و حساب کرده آورده است. (عبدالحسین حائری) آغاز: بسمله درخشنده تر ستاره و فرخنده تر سیاره که از افق متعال اهل فضل و کمال طالع و لامع گردد ... حمد حکیمی است. آغاز بخش دو: چون بعون الله تعالی ... از استخراج تواریخ و تصحیح درجه طالع همایون و تسویة البیوت و تقاویم سبعه سیاره و ثابته و سهام و نظامات و عروض و ابعاد و مطالع ممر و مطالع طلوع و غروب و عروض آفاق حادثه ... و سایر اعمال حسابی که مدار احکام نجومی بر آنهاست فارغ شدیم ... در قسم ثانی که نتایج و فوائد قسم اول و علت غائی آن مقدمات است ... از مؤلفات احکام ... سطری چند سلب تحریر ... آوریم. انجام: اگر همه خواند کار و قیصر دوم یا پادشاه فرنگ بوده باشد البته ذلیل و مخذول و منکوب اولیای دولت ابد مدت شاهنشاهی گردد و بندگان اقدس پادشاهی به فضل و عنایت الهی بر او ظفر و نصرت یابند. [فهرستواره منزوی 3044/4]