المسند الصحيح الحسن في مآثر و محاسن مولانا ابی الحسن

● المسند الصحيح الحسن في مآثر و محاسن مولانا ابی الحسن / تاریخ / عربی al-musnad-uṣṣaḥīḥ-ul ḥasan fī ma'āt̲ir wa maḥāsin-i mawlā-nā abi-l-ḥasan تلمسانی، محمد بن احمد، 710 - 781 قمری telemsānī, mohammad ebn-e ahmad (1311 - 1380) نام کتاب در مقدمه مؤلف «المسند الصحيح الحسن في مآثر و محاسن مولانا ابی الحسن» ثبت شده، ولی در ایضاح المکنون بدین عنوان آمده: «المسند الصحيح الحسن من أحاديث السلطان أبى الحسن» و در الفهرس الشامل «المسند الصحيح الحسن من أخبار سلطان أبى الحسن» ضبط شده است. ابن مرزوق این کتاب را در یک مقدمه (دارای 6 فصل) و 55 باب دارای فصول و خاتمه ترتیب داده و در جای‌های مختلف کتاب از سلطان مذکور با دعای «رضی الله عنه» و با عبارت «امامنا المرحوم» یاد می‌کند. فصول شش‌گانه مقدمه درباره خلافت و بدین ترتیب است: فصل 1) حقيقة الخلافة لغة و شرعاً، 2) اختلاف العلماء في الخلافة، 3) فضل الخلافة، 4) وجوب طاعته و تحریم معصیته، 5) تفضيل الحكام على المفتين و الائمة على الحكام، 6) فيما يؤمر به الخلفا من الرفق بالرعية و نصيحتهم و الشفقة عليهم و تحريم غشهم و التشديد عليهم و اهمال مصالحهم. سپس بابی را به ذکر نسب سلطان اختصاص داده و پس از آن، ابواب متعددی که بعضاً دارای فصول نیز هستند، در بیان احوال و اخبار ابوالحسن علی مرینی آورده است. عناوین برخی از ابواب کتاب چنین است: باب 1. حسن خلقه و اعتدال مزاجه و کمال صورته؛ 2. فی تربیته؛ 3. الخصال المحمودة المتعلقة بالذات المكرمة و فيه فصول؛ 4. محافظته على الأعمال التكليفية و الوظائف الشرعية و فيه فصول؛ 5. اقامته العدل و محافظته على حدود الشريعة؛ ... 10. ملاحظته رضى الله عنه لأحوال رعيته؛ ... 15. جميل صبره و فيه فصول، 20. محبته في أهل العلم ... و فيه فصول؛ ... 25. نبذه رضی الله عنه أبواب السعاية و النميمة و فيه فصول، 30. مقابلة الهدايا و التحف بفوق ما يؤملة المؤمل، ... 34. ذکر وزرائه و فيه فصول؛ 35. جلسائه؛ ... 40. بنائه الجوامع و المساجد و الصوامع و فيه فصول؛ ... 50. ضخامة ملكه و علو همته؛ 51. هدایاه للملوك و فيه فصلان؛ 52. أشعاره و سيرته فى السفر و فيه فصلان؛ 53. اختصاصه بوضع القبول في الأرض و فيه فصلان؛ 54. ثناء الاولياء عليه؛ 55. فيما اختص به من نسخ كتاب الله تعالی.مؤلف در خاتمه کتاب دو حدیث و چند دعا آورده است. وی در بیشتر ابواب و فصول کتاب، در بیان فضایل و مناقب سلطان ابی الحسن از احادیث نبوی سود جسته و برخی از مطالب تاریخی عصر خود را، به نقل از پدرش در کتاب آورده است چاپ: الجزائر، محقق: ماریا خیسوس بیغیرا، الشركة الوطنية للنشر والتوزيع، 1401ق. [دایرة المعارف بزرگ اسلامی: 605/4-607؛ معجم المؤلفين: 317/8؛ دليل مورخ المغرب الاقصی: 111]