المسائل

● المسائل = مسائل ابن طی / فقه / عربی al-masā’il = masā’il-i ibn-i ṭay ابن طی، علی بن علی، - 855؟ قمری ebn-e ṭayy, ‘alī ebn-e ‘alī(- 1452) تاریخ تألیف: شب شنبه 5 صفر 856ق رساله مورد بحث به چند نفر منسوب شده: الف: در فهرست آستان قدس رضوی (ج2، ص 39) مؤلف کتاب، شمس الدین محمد بن محمد بن مکی، فرزند شهید اول دانسته شده و کتابت نسخه به همو نسبت داده شده است و چون این نظر با تاریخ مندرج در کتابت نسخه (853ق) سازگار نیست، در تاریخ کتابت احتمال اشتباه دادند(نک: اعیان الشیعه، ج9، ص 410-411)؛ ب: در فهرست آستان قدس رضوی (ج20، ص 439) این کتاب با عنوان مسائل ابن طی معرفی شده که به خط محمد بن محمد بن مکی در 878ق کتابت شده است؛ ج: در الذریعه (ج20، ص 333) این کتاب را با عنوان مسائل ابن مکی معرفی کرده و از شهید اول دانسته و نسخه 2650 آستان قدس را به خط فرزندش دانسته و درباره تاریخ کتابت آن، تاریخ 878ق را اشتباه شمرده است؛ د: آقا رضا مختاری در مقدمه تصحیح غایة المراد (ص 177-179) انتساب کتاب را به شهید اول و فرزندش رد کرده و احتمال داده است که این کتاب، مسائل ابن طی یا کتابی شبیه به آن باشد. مسائل متفرقه را به ترتیب کتب فقهی گرد آورده که برخی از آنها مطابق با فتوای خود و برخی دیگر از فتاوای فقهای دیگر امثال سید عمیدالدین خواهرزاده علامه حلی، شیخ فخرالدین محمد فرزند علامه، مسائل شهید اول معروف به مسائل ابن مکی، مسائل سیدبدرالدین حسین بن ایوب معروف به ابن فخرالدین اطراوی عاملی معروف به مسائل ابن نجم و ... است.از ابتدای طهارت تا انتهای دیات: کتاب الطهارة، کتاب الصلاة، کتاب الزکاة، کتاب الخمس، کتاب الاعتکاف، کتاب الحج، کتاب الجهاد، کتاب احیاء الموات، کتاب البیع و الدین و ما يتبعهما، المقصد الاول: فی البیع والدین والشفعه، المقصد الثانی: فی الرهن، المقصد الثالث: فی الحجر، المقصد الرابع: فی الضمان و ما يلحقه، المقصد الخامس: فی الصلح، المقصد السابع: فی الوکالة، کتاب الاجاره و يلحق به در شش «مقصد»: 1) الاجارة، 2) المساقاة والمزارعة، 3) الشركة، 4) المضاربة، 5) الوديعة و العارية، 6) اللقطة، کتاب العطایا، المقصد الاول: فی الهبة، المقصد الثالث: فی الوصیة، کتاب النکاح، کتاب الفراق، کتاب العتق، کتاب النذر و اخویه، کتاب الکفارات، کتاب الذباحة و الصيد، کتاب الاطعمة، کتاب الميراث، کتاب القضاء، کتاب الشهادات، کتاب الحدود، کتاب القصاص، کتاب الدیات. آغاز: الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المنزه عن مشابهة الاعراض و الاجسام ... اما بعد فانی استمد من الله المعونة و تيسير الموونة علی جمع مسائل ... انجام: و يقدم قول مدعى التاخير و هذا آخر ما وجدت من المسائل والحمدلله... چاپ: طبعت متفرقة ضمن سلسلة الينابيع الفقهية، اعداد الشيخ علی اصغر المروارید، بیروت، عام 1413ق [امل الآمل، 190/2؛ ریاض العلماء، 158/4-160؛ تکملة امل الآمل سید حسن صدر، ص 309؛ الکنی و الالقاب، 344/1. موسوعة طبقات الفقهاء، 158/9؛ الذریعة 331/20؛ ریحانة الادب 85/8]