المسائل

● المسائل / فقه، کلام و اعتقادات / عربی al-masā'il علم الهدی، علی بن حسین، 355 - 436 قمری ‘alam-ol-hodā, ‘alī ebn-e hoseyn (967 - 1045) دارای این مسأله‌هاست: 1. مسح برخفین که از خراسان پرسیده شده است و سید مرتضی در 415 در خانه پدرش طاهر در باب المحول به آن پاسخ داده است؛ 2. نکاح متعه که سید در 417 پاسخ داده است؛ 3. بیع به مذهب شافعی که در محرم 427 پاسخ داده است؛ 4. طلاق به یک لفظ که در 427 پاسخ گفته است؛ 5 و6. از مسائل رملیات است؛ 7 تا 9. مسأله‌های پراکنده است؛ 10 تا 17. چند مسأله از مسائل واسطیات است از پنجم تا دوازدهم؛ 18 تا 22. مسأله‌های پراکنده است؛ 23. مسئله‌ای که در صفر 417 پاسخ گفته است؛ 24. مسئله‌ای که در ربیع الاول 417 پاسخ گفته است؛ 25. معرفت واجب؛ 26. مسائل نیلیات گویا تباینات (ادب المرتضی) ص 152 شامل مسأله 6 تا 27 آن مسائل است؛ 27. غیبت که در کلمات المحققین به تاریخ 1315ق در تهران چاپ شده است (ص 195 و 197) (ادب المرتضی 152) و جامع می‌گوید نمی‌دانم از سید است یا نه ولی در کتب چنین یافته شده است؛ 28. مسألة من کلام قاضی القضاة عبدالجبار بن احمد فی ان المجبرة و المشبهة لایمکنهم الاستدلال علی النبوة؛ 29. حدوث جسم و جوهر و عرض؛ 30. عصمت که در کلمات المحققین (ص 203) چاپ شده است (ادب المرتضی ص 148)؛ 31. ذات قدیم؛ 32. صفت به فاعل است یا نه؟؛ 33. الشیء شیء لنفسه؛ 34. نوافل؛ 35. ادراک جواهر؛ 36. حسن الالم؛ 37. الاعراض و انواعها. در این مسائل چنان‌که در فهرست دیده‌ایم از مسائل رملیات و واسطیات و نیلیات گویا (تبانیات) و غیبت و عصمت یاد شده است و پیداست که کسی این مسأله‌ها را از این رسالات و مقالات و از غرر و درر مرتضی و نوشته‌های دیگر او گرد آورده است، چنان‌کهدر ادب المرتضی (ص 148) نیز بدین مطلب اشارت شده است.