مزار

● مزار = زیارت نامه / دعا / عربی mazār = zīyārat nāme ؟ شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī(1334 - 1385) در دیباچه نامی از نگارنده نیست؛ این کتاب به شهید منسوب است. سید اعجاز حسینی در کشف الحجب و صاحب فهرست رضوی آن را از روی نسخه‌هایی که دیده‌اند به مفید نسبت داده‌اند و این نسبت درست نیست چه نگارنده در این کتاب از «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460) نقل می‌کند در صورتیکه شیخ مفید در 413 قوفات کرده است. در غالب فهرست‌ها، به عنوان «مزار شیخ مفید» معرفی شده است و محتملاً منشاء این اشتباه نقل کنتوری در «کشف الحجب و الاستار» است که در ضمن معرفی کتاب مزار شیخ مفید آغازی را نقل کرده که این آغاز مربوط به مزار شهید است نه مفید و آقا بزرگ (الذریعه ج 20، ص 325) نیز از او تبعیت نموده و نقل بیشتری را از سرآغاز آورده که همگی حاکی از آن است که این رساله مزار شهید است. این اشتباه بسیاری از فهرست‌نگاران را نیز به اشتباه انداخته است در صورتی که مزار مفید کلاً سرآغازی جز آن دارد. این کتاب مشتمل است بر دو «باب»: باب 1. الزیارات، مشتمل بر هشت «فصل» و «خاتمه»: 1) زیارة النبی صلی الله علیه وآله، 2) زیارة الائمة الاربعة بالبقیع، 3) زیارة امیرالمؤمنین علیه السلام، 4) زیارة ابی عبدالله علیه السلام، 5) زیارة ابی الحسن موسی بن جعفر الکاظم علیه السلام، 6) زیارة ابی جعفر محمد بن علی الجواد علیه السلام، 7) زیارة ابی الحسن علی بن موسی علیه السلام، 8) زیارة السیدین الامامین ابی الحسن علی بن محمد الهادی و ابی محمد الحسن بن علی العسکری علیهما السلام، خاتمه مشتمل بر چهار «فصل»؛ باب 2. مشتمل بر هفت «فصل» و «خاتمه»: 1) العمل عند ورود الکوفه، 2) ذکر العمل بالمسجد الجامع بالکوفة، 3) فضل مسجد السهلة و الصلاة فيه، 4) فضل مسجد صعصعة والصلاة فیه، 5) فضل مسجد غنی والصلاة فیه، 6) فضل مسجد جعفی والصلاة فيه، 7) فضل مسجد بنی کامل و الصلاة فيه؛ خاتمه: در سهفصل: 1- زیارة مسلم بن عقیل، 2- فی زیارة هانی بن عروة، 3- فی زیارة المختار ودرپایان دعاء سیفی وچند دعا با عناوین «اشارة - اشارة» دربیان بعضی ازادعیه‌ای که برای بعضی کارها مفید است. آغاز: بسمله اللهم یامن جعل الحضور فی مشاهد اصفیائه ذریعة الى الفوز بدرجات احبائه ... و بعد فهذا المنتخب موضوع لبیان ما ینبغی ان یعمل فی المشاهد المقدسة و الامکنة المشرفة من الافعال المرغبة و الاقوال المروية و هو مشتمل على بابین الباب الاول فی الزیارات و هو مرتب على فصول و خاتمة اما الفصول فثمانية الفصل الاول فى زیارة النبی من بعد او قرب ... انجام: فجزاک الله عن النبی صلی الله علیه وآله ومن اهل بيته علیهم السلام هذا آخرما اردنا ذکره فى هذه المجموعة و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین. چاپ: با تحقیق شیخ محمود بدری در قم در سال 1416ق توسط مؤسسه المعارف الاسلامية به چاپ رسیده است. [الذریعة 322/20 و 325 و 134/4؛ دنا 9: 462-461 (26 نسخه)] شرح و حواشی: 1- المزار (ترجمه)؛ الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق (870- 950) 2- مراد المرید در ترجمه مزار شهید = ترجمه مزار الشهید؛ کربلائی، علی بن حسین (- 1135)