المرقص و المطرب (مختصر)

● المرقص و المطرب (مختصر) / موسیقی، ادبیات / عربی al-muraqqaṣ wa-l muṭrib (mx.) ابن سعید مغربی، علی بن موسی، 610 - 675؟ قمری ebn-e sa‘īd-e maqrebī, ‘alī ebn-e mūsā (1214 - 1277) اهداء به: موسی بن یغمور جمال الدین امیر (-663ق) نمونه‌هایی از سروده‌های 150 شاعر اندلس و مغرب در آوازخوانی است که به عنوان مدخلی بر دو کتاب بزرگ او در این موضوع «المغرب فی حلی المغرب و المشرق فی حلی المشرق» و مقدمه کتاب بزرگش «جامع المرقصات و المطرب، المقبول، المسموع و المتروک». وی درباره روش کارش می‌نویسد: «و رتبته علی الاعصار ترتیب الفرائد فی العقود و مزجت المرقصات بالمطربات فیه مزج الحمرة بالبیاض فی الخدود و فضلت ما بین فضلاء الشرق و فضلاء الغرب كما فصل بين الجمعين حكم الطعن و الضرب و لم اتعرض للكلام على التقيص والترجیح و لا تصرفت فی طریقی التنقیح و التلمیح». در دائرة المعارف بزرگ احتمال داده شده کتاب در خلال نخستین سفر مشرق ابن سعید میان سال‌های 647و 651ق تألیف شده باشد اما بروکلمان زمان نگارش نیمه نخست کتاب را 23 ذیحجه 640 تا اول محرم 641ق می‌داند. (حکیم) آغاز: بسمله و صلى الله على محمد و آله و صحبه و سلم. قال رئيس الادباء و عمید الفضلاء نور الدین ابوالحسن علی بن الوزیر العالم ابی عمران بن محمد بن عبدالملک بن سعید بن خلف بن سعید ... اما بعد حمد الله الذی شرف الانسان على ساير الحيوان بنطق اللسان ثم جعل اشرف بنى آدم من ارتقت درجته في ذلك و تلاعب باطراف الكلام ... [دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج3، ص685-692؛ بروکلمان، ج6، ص98-99؛ كشف الظنون، ج2، ص1658؛ معجم المطبوعات سرکیس، ج1، ص118؛ بانکیپور، ج23، ص 101-102؛ آلوارت، ج6، ص358-359]