المرغوب و المحذور لتحفة الدستور

● المرغوب و المحذور لتحفة الدستور / طب / فارسی al-marqūb va-l mahzūr le-tohfat-ed dastūr طبیب شیرازی، شرف بن بهاء tabīb-e šīrāzī, šaraf ebn-e bahā’ برای: صفی الدین یحیی مشتمل است بر دو «مقاله»: مقاله 1. در مرغوبات، مشتمل بر بیست «باب»: 1) بیان کلام کلی در جمیع متناولات، مشتملبر دوازده «فصل»، 2) حبوب، مشتمل بر شش «فصل»، 3) لحوم، مشتمل بر پنج «فصل»، 4) شیر و بیضه و متعلقات آن، در چهار فصل، 5) میوه‌ها، مشتمل بر یازده «فصل»، 6) لبوب و آن جمیع اثماری است که دریشان روغنی باشد، مشتمل بر پنج «فصل»، 7) بزور دهنیه، مشتمل بر سه «فصل»، 8) حلویات، مشتمل بر سه «فصل»، 9) ترشی‌ها، مشتمل بر سه «فصل»، 10) بقول، مشتمل بر شش «فصل»، 11) احوال توابل و افاویه و بزوری که اطعمه را بدان مطیب سازند، در پنج «فصل»، 12) کوامیخ و بوارد و مخللات، مشتمل بر سه «فصل»، 13) مربیات و انبجات، مشتمل بر شش «فصل»، 14) اطعمه مرکبه، مشتمل بر هفت «فصل»، 15) انواع حلواها، مشتمل بر سه «فصل»، 16) مشروبات از آب و شراب و متعلقات آن، مشتمل بر هشت «فصل»، 17) بیان سایر اشربه و ربوب و متعلقات آن، مشتمل بر پنج «فصل»، 18) مشمومات، مشتمل بر پنج «فصل»، 19) عرق‌ها و روغن‌ها، مشتمل بر سه «فصل»، 20) مساکن و ملابس، مشتمل بر سه «فصل»؛ مقاله2. در محذورات، یعنی جمیع انواع سموم و هوام، مشتمل برده «باب»: 1) کلام کلی در جمیع محذورات، مشتمل بر دو «فصل»، 2) معرفت علامات هر نوعی از سموم مشروبه و قانون علاج آن و ذکر ادویه [ای] که مضرت سموم باز دارد، مشتمل بر سه «فصل»، 3) ذکر انواع سموم نباتی و علامات ورود هر یکی از آن بریدن و معالجات آن، مشتمل بر چهار «فصل»، 4) بیان انواع سموم و علامات ورود هر یکی از آن بریدن و معالجات آن، مشتمل بر چهار «فصل»، 5) ذکر انواع سموم معدنی و علامات ورود هر یکی از آن بریدن و ذکر معالجات آن، مشتمل بر دو «فصل»، 6) تدبیر احتراز از سموم هوام و معالجات آن بر طریق کلی، مشتمل بر پنج «فصل»، 7) معالجات لسع هوام و حشرات و دفع مضرت زهرها ایشان بر طریق کلی، مشتمل بر سه «فصل»، 8) ذکر انواع و اصناف ماران و اعراض لسع ایشان و معالجات آنچه قابلیت علاج دارد، مشتمل بر چهار «فصل»، 9) نهش و لسع حشرات و اعراض و معالجات که به نهش هر یکی از ایشان مخصوص است، مشتمل بر چهار «فصل»، 10) گزیدن انسان و سباع و وصایای اطباء در امر محذورات، مشتمل بر شش «فصل». آغاز: بسمله حمد و سپاس و شکر و ثنای بی قیاس حضرت واجب الوجودی را سزاوار است ... اما بعد چنین گوید محرر این مقالت و مقرر این رسالت ... شرف بن بهاء المتطبب الشیرازی انجام: غایت هر دو قسم طب از علمی و عملی در دو مندرج است ختم کرده آمد و الحمدلله رب العالمین [نسخه‌های منزوی 597؛ فهرستواره منزوی 3698/5]