المراسم العلوية فى الاحكام النبوية

● المراسم العلوية فى الاحكام النبوية = مراسم سلار / فقه / عربی al-marāsim-ul ‘alawīyya fī-l aḥkām-in nabawīyya = marāsem-e sallār سلار دیلمی، حمزه بن عبدالعزیز، - 463؟ قمری sallār deylamī, ḥamze ebn-e ‘abd-ol-‘azīz (- 1071) احکام شرعی فقهی را به روش کتاب‌های فقهی به طور بسیار مختصر فتوایی گرد آورده است و آنرا به نام وزیری نگاشته که در مقدمه تصریح به نام وی نکرده است.مشتمل بر کتب و عناوین: کتاب الطهارة، کتاب الصلوة، کتاب الصوم، ذکر الاعتکاف، کتاب الحج، کتاب الزکاة، کتاب النکاح، کتاب الفراق، کتاب المکاسب، ذکر الشرکة و المضاربة، احکام الشفعة، کتاب الایمان و النذور، کتاب العتق و التدبیر و المکاتبة، احکام الدیون، احکام الودیعة، احکام العاریة، احکام المزارعة، الاجارات و حکمها، الصلح، احکام الوقوف و الصدقات، احکام الضمانات و الکفالات، و الحوالات و الوکالات، ذکر اقرار فی المرض، احکام الوصیة، ذکر اللقطة، ذکر الصید و الذبایح، ذکر الاشربة، کتاب المواریث، احکام القضاء، احکام الجنابة، کتاب الحدود، باب الامر بالمعروف و النهی عن المنکر. آغاز: بسمله. الحمدلله ذى (الحمد لذى) القدرة و السلطان و الکرم و الامتنان (و الاحسان - چاپی) و العرش المجید المبدىء المعید الذی رسم الشریعة و نهى عن الخدیعة و امر بالعلم و العمل و نهى عن الزلل و الخطل (الخلل) ... اما بعد علی اثر ذلک (اطال الله للحضرة العالیة المظفرة المنصورة الوزیریة (السیدیة) الاجلیة السعادة و البقاء و ادام لها السلطان و العلاء و القدرة (و النور) و السناء و کبت الحسدة لها و الاعداء (نسخه ش 520/5 ولی در نسخه 701 ندارد مگر اینکه درهامش که بریده شده کلمه‌های: «اطال ... الوزیریة ... السلطان و العلاء و القدرة» دیده می‌شود) فان احق ما اشتغل به العارفون و عمل به العاملون الرسوم الشرعیة و الاحکام الحنیفیة ... و قد عزمت علی جمع کتاب مختصر یجمع کل رسم و یحوى کل ختم من الشریعة و ابینه (و اتیته) علی القسمة لیقرب (لیتقرب) حفظه و یسهل در سه ... اقول اول الکتب کتاب العبادات و هی عادات و معاملات فالعبادات (تنقسم ستة اقسام) طهارة و صلوة و صوم و حج و اعتکاف و زکوة و خمس و جهاد و العادات تنقسم قسمین عقود و احکام (اولا ان الرسوم الشرعیة تنقسم قسمین عبادات و معاملات فالعبادات تنقسم ستة اقسام طهارة ... و زکوة و المعاملات تنقسم قسمین عقود و احکام - چاپی و ش 920/5 که با تازگی آن درست‌تر می‌نماید) ... و هذاالقسم یشتمل علی کتب شتی نبینها عند المصیر الیها بعون الله تعالى و توفیقه. کتاب الطهارة. الطهارة علی ضربین صغری و کبری انجام: فقد اتینا فی هذالکتاب علی کتب الفقه مع الاختصار ... مع قلة حجمه و صغر جسمه حاو للعبادات متضمن للشرعیات لا یفوته الا القلیل ... فهو ملیح المبانی غزیرة المعانی و لم نؤلفه لقصور الکتب المصنفات عما فیه بل لان اصحابنا رض اذا اختصروا اثبتوا العبادات و لم یذکروا المعاملات و لانه علی طریقة من القسمة غیر مالوفه و بینة غیر معروفة فبذلک برز علی الاقران و وجب لفضله الاقرار و الاذعان و نقسم علی تالیه و دارسه و قاریه ان یترحم علینا ما استفاد و ان یجعل ذلک کله کالمعتاد و یمدنا بالدعاء و الشکر و الثناء و ینسب ما استفاد منه الیه و یطوی شفقته علیه و الله سبحانه یوفقنا و ایاکم للصالحات و یجعل عاقبتنا اجمعین الی الجنات انه جواد کریم بار رحیم. تمت الکتاب بحمدالله و حسن توفیقه و صلواته علی محمد و آله ابداً و هو حسبنا و نعم الوکیل. چاپ: مشار 27؛ مشار عربی، ص27، تهران، سنگی، بی ناشر، 1276ق.، رحلی، (ضمن الجوامع الفقهیة)، 45ص [الذریعة 298/20؛ مشار 27؛ فهرس المخطوطات المصورة 337/1؛ ریحانة الأدب، ج3، ص50]