شناسنامه کتابشناختی اثر
مرآة المحققین
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
پدیدآور / مؤلف:
شبستری، محمود بن عبدالکریم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 963
تا 973
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپهای اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 284/20
نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2
مشار 1423 و 4677/4
حاجی خلیفه 1649/2
مشترک پاکستان، 982/2
فهرستواره منزوی 229/6-230
دنا 359/9-364(178نسخه)
میراث مشترک ایران و هند: 2-20
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری
Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب
انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی.
چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
[الذریعة 284/20؛ نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]
نسخههای خطی این اثر
207 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 151 |
رضوی
مشهد
|
11481/2 | بیکاتب | 1106ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 152 |
مجلس
تهران
|
16217/2 | عظیم بن عبدالله نیشابوری | روز عرفه 1105ق | نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 153 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
656 | بیکاتب | غره ذیقعده 1103ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 154 |
دائرة المعارف
تهران
|
67/14 | بیکاتب | سهشنبه 23 ذیقعده 1101ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 155 |
مرعشی
قم
|
14551/2 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 156 |
علوم پزشکی
تهران
|
270/7 | بیکاتب | قرن 12 | تحریری، بیکا | 28 | شناسنامه ← |
| 157 |
چهل ستون
تهران
|
268 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 158 |
الهیات
تهران
|
254/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 159 |
مجلس
تهران
|
1269/19ط | بیکاتب | قرن 12 | - | 31 | شناسنامه ← |
| 160 |
مجلس
تهران
|
5025/3 | بیکاتب | اوایل قرن 12 | نستعلیق | 37 | شناسنامه ← |
| 161 |
مجلس
تهران
|
4249 | بیکاتب | محتملاً قرن 12 | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 162 |
ملی
تهران
|
1133/3 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 245 | شناسنامه ← |
| 163 |
ملی
تهران
|
2895/7 | بیکاتب | قرن 12 | - | 23 | شناسنامه ← |
| 164 |
گلپایگانی
قم
|
4886/4-24/186 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 165 |
دانشگاه
تهران
|
8519/23 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | 8 | شناسنامه ← |
| 166 |
دانشگاه
تهران
|
3382/1 | ملا محمد صالح | شعبان 1097ق | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 167 |
رضوی
مشهد
|
ض 13465 | بیکاتب | 1094ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 168 |
مجلس
تهران
|
7903/1 | بیکاتب | ظاهراً 1094ق | نستعلیق، شکسته | 39 | شناسنامه ← |
| 169 |
عبدالعظیم
تهران
|
654/6 | حیدر بن محمد قاینی | 20ذیحجه 1087ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 170 |
ملی
تهران
|
2140/2 | بیکاتب | 1085ق | نسخ | 46 | شناسنامه ← |
| 171 |
مفتاح، محمد حسین
تهران
|
887/6 | بیکاتب | 1082ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 172 |
ملک
تهران
|
1920/28 | بیکاتب | 1080ق | شکسته نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 173 |
مجلس
تهران
|
18594/8 | قنبر علی بن ابراهیم بیدهندی | 1075-1077ق | - | 330 | شناسنامه ← |
| 174 |
رضوی
مشهد
|
269 | ابن محمد حسن، محمد سعید تبریزی | ذیقعده 1075ق | نستعلیق | 35 | شناسنامه ← |
| 175 |
کاظمینی
یزد
|
538/10 | محمد علی بن سید عبدالوهاب بن سیدخان | 1066ق | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 176 |
ملک
تهران
|
778/1 | بیکاتب | 1065ق | - | 19 | شناسنامه ← |
| 177 |
رضوی
مشهد
|
13320 | محمد شریف | 1059ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 178 |
ملک
تهران
|
4253/2 | محمد کاظم اصفهانی | با تاریخ 1059ق | شکسته نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 179 |
دائرة المعارف
تهران
|
1831/2 | محمد رشتی کارشتی | 1057ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 180 |
مدرسه خان
یزد
|
21/2 | ولی بیک بن ملایوسف | 10 صفر 1053ق | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |