نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
رضوی
مشهد
11481/2 بی‌کاتب 1106ق نستعلیق - شناسنامه ←
152
مجلس
تهران
16217/2 عظیم بن عبدالله نیشابوری روز عرفه 1105ق نسخ 19 شناسنامه ←
153
خانقاه احمدیه
شیراز
656 بی‌کاتب غره ذیقعده 1103ق نستعلیق - شناسنامه ←
154
دائرة المعارف
تهران
67/14 بی‌کاتب سه‌شنبه 23 ذیقعده 1101ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
155
مرعشی
قم
14551/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 11 شناسنامه ←
156
علوم پزشکی
تهران
270/7 بی‌کاتب قرن 12 تحریری، بی‌کا 28 شناسنامه ←
157
چهل ستون
تهران
268 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
158
الهیات
تهران
254/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 38 شناسنامه ←
159
مجلس
تهران
1269/19ط بی‌کاتب قرن 12 - 31 شناسنامه ←
160
مجلس
تهران
5025/3 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نستعلیق 37 شناسنامه ←
161
مجلس
تهران
4249 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نستعلیق 16 شناسنامه ←
162
ملی
تهران
1133/3 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 245 شناسنامه ←
163
ملی
تهران
2895/7 بی‌کاتب قرن 12 - 23 شناسنامه ←
164
گلپایگانی
قم
4886/4-24/186 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 16 شناسنامه ←
165
دانشگاه
تهران
8519/23 بی‌کاتب قرن 11 و 12 - 8 شناسنامه ←
166
دانشگاه
تهران
3382/1 ملا محمد صالح شعبان 1097ق نستعلیق 28 شناسنامه ←
167
رضوی
مشهد
ض 13465 بی‌کاتب 1094ق نستعلیق - شناسنامه ←
168
مجلس
تهران
7903/1 بی‌کاتب ظاهراً 1094ق نستعلیق، شکسته 39 شناسنامه ←
169
عبدالعظیم
تهران
654/6 حیدر بن محمد قاینی 20ذیحجه 1087ق نستعلیق 29 شناسنامه ←
170
ملی
تهران
2140/2 بی‌کاتب 1085ق نسخ 46 شناسنامه ←
171
مفتاح، محمد حسین
تهران
887/6 بی‌کاتب 1082ق نستعلیق - شناسنامه ←
172
ملک
تهران
1920/28 بی‌کاتب 1080ق شکسته نستعلیق 10 شناسنامه ←
173
مجلس
تهران
18594/8 قنبر علی بن ابراهیم بیدهندی 1075-1077ق - 330 شناسنامه ←
174
رضوی
مشهد
269 ابن محمد حسن، محمد سعید تبریزی ذیقعده 1075ق نستعلیق 35 شناسنامه ←
175
کاظمینی
یزد
538/10 محمد علی بن سید عبدالوهاب بن سیدخان 1066ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
176
ملک
تهران
778/1 بی‌کاتب 1065ق - 19 شناسنامه ←
177
رضوی
مشهد
13320 محمد شریف 1059ق نستعلیق - شناسنامه ←
178
ملک
تهران
4253/2 محمد کاظم اصفهانی با تاریخ 1059ق شکسته نستعلیق 28 شناسنامه ←
179
دائرة المعارف
تهران
1831/2 محمد رشتی کارشتی 1057ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
180
مدرسه خان
یزد
21/2 ولی بیک بن ملایوسف 10 صفر 1053ق نستعلیق 27 شناسنامه ←