نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
معصومیه
قم
478/6 اسد الله تنکابنی 1295ق نستعلیق 27 شناسنامه ←
62
دائرة المعارف
تهران
1124/6 محمد کاظم بن عباسعلی ذیحجه1294ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
63
شیخ علی حیدر
مشهد
1441/1 میرزا اسحاق بن محمد قزوینی 1294ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
64
شیخ علی حیدر
مشهد
1293 علاءالدین بن عبدالله حسینی صفر1294ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
65
سادات ناصری، حسن
تهران
250/2 میرزا محمد بن میرزا علی رضا 1294ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
66
معصومیه
قم
350/2 بی‌کاتب سه‌شنبه ربیع الاول1291ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
67
مرکز احیاء
قم
1831/8 نامشخص - - - شناسنامه ←
68
دهگان
اراک
212/38 بی‌کاتب 12 ربیع الاول1279ق نستعلیق، نسخ 201 شناسنامه ←
69
فاضل
خوانسار
242/8 محمد علی بن محمد حسن خوانساری امامی 1276 و1277ق نسخ 28 شناسنامه ←
70
الهیات
مشهد
14838/1 عبدالوهاب بن میرزا اشرف ذیحجه1277ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
71
مرعشی
قم
10682 محمد حسن صحی توبه درودی ذیقعده1275ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
72
گلپایگانی
قم
1645/9-9/195 محمد تقی 3صفر1273ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
73
رضوی
مشهد
14341/7 نظر علی رجب تا شعبان1273ق نستعلیق، شکسته 28 شناسنامه ←
74
مرعشی
قم
14476/6 بی‌کاتب 1272ق نستعلیق، شکسته 7 شناسنامه ←
75
بغایری، عبدالرزاق
شیراز
بدون شماره بی‌کاتب 1270ق - - شناسنامه ←
76
امام صادق
اردکان یزد
307 اسماعیل بن محمد مهدی 1269ق نستعلیق 30 شناسنامه ←
77
مجلس
تهران
5840/2 عباسعلی هروی 1269-1268ق نستعلیق 59 شناسنامه ←
78
مجلس
تهران
14962/1 بی‌کاتب 1267ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
79
ملی
تبریز
3564/4 میرزا علی ولد میرزا اسماعیل 1265ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
80
ملک
تهران
2070/4 بی‌کاتب چهارشنبه 10 شعبان1264ق نستعلیق - شناسنامه ←
81
عبدالعظیم
تهران
672/5 محمد قاسم بن حاجی کاظم دربندی سه‌شنبه 8ربیع الثانی1264ق نسخ 21 شناسنامه ←
82
مرعشی
قم
6419/4 بی‌کاتب 1263ق نسخ 22 شناسنامه ←
83
نواب
مشهد
368/10 محمد حسین بن حاج علی خوانحودی ذیقعده 1260 تا 12 صفر1262ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
84
مرعشی
قم
935/6 تبریزی، احمد بن عبدالقادر 1261ق نسخ 21 شناسنامه ←
85
ملی
تهران
6702 بی‌کاتب 1261ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
86
عبدالعظیم
تهران
641/2 شیخ حسین بن ملا علی مازندرانی 24شعبان 1261ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
87
مجلس
تهران
10233/3 میرزا عبدالوهاب درویش اصفهانی 1261ق نستعلیق، شکسته 24 شناسنامه ←
88
مجلس
تهران
1251 ط بی‌کاتب 12 ذیحجه 1260ق تحریری، بی‌کا 16 شناسنامه ←
89
رضوی
مشهد
14254/6 محمد باقر محرم 1260ق نسخ 40 شناسنامه ←
90
طبسی
قم
101/3 بی‌کاتب چهارشنبه 4 رجب 1259ق، به جهت اخوی میرزا محمد تقی نسخ 15 شناسنامه ←