نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مجلس
تهران
626/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
32
مجلس
تهران
10304/10 محمد رضی اشتهاردی بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 214 شناسنامه ←
33
مجلس
تهران
9448/6 عبدالله حسینی تفرشی بی‌تاریخ نستعلیق 31 شناسنامه ←
34
مجلس
تهران
17230/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 30 شناسنامه ←
35
فیضیه
قم
1814 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 27 شناسنامه ←
36
معصومیه
قم
344/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 22 شناسنامه ←
37
دانشگاه
اصفهان
384/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
38
شیخ علی حیدر
مشهد
823/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 16 شناسنامه ←
39
شیخ علی حیدر
مشهد
1457/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 26 شناسنامه ←
40
روضاتی، سید محمد علی
اصفهان
4/18 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 17 شناسنامه ←
41
مدیر شانه چی
مشهد
31 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
42
مدرسه غرب
همدان
10674 بی‌کاتب 1365ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
9419/1 بی‌کاتب رجب1345ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
44
دانشگاه
اصفهان
475/5 عبدالرحیم بم محمد هاشم دهقی چهارشنبه 16ذیقعده 1332ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
45
حجتیه
قم
443/3 لطف الله بن علی بن حسین واعظ اصفهانی 1322ق نستعلیق - شناسنامه ←
46
الهیات
مشهد
14865/11 احمد بن آقا حیدر خوانساری 1316-1321ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
47
گلپایگانی
قم
1057/4-6/147 علی بن خانلر قمی 10 صفر 1320ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
48
دانشگاه
تهران
4419/5 شریف یزدی شاهرودی، محمد علی 1317ق - 45 شناسنامه ←
49
دانشگاه
تهران
3497/1 حیرت ذهبی خراباتی زنجانی، حسین بن علی جمادی الثانی 1315ق نسخ 35 شناسنامه ←
50
فاضل
خوانسار
441/1 محمد صادق بن محمد رضا خوانساری 1313ق نستعلیق - شناسنامه ←
51
دائرة المعارف
تهران
486/8-عکسی نامشخص - - 5 شناسنامه ←
52
مجلس
تهران
11350/3 میرزا محمد علی یزدی 26 ذیحجه 1312ق نستعلیق - شناسنامه ←
53
دانشگاه
تهران
6493/2 ازناوناریانی، امرالله بن خان جان خان شنبه 14 شوال 1311ق نستعلیق - شناسنامه ←
54
رضوی
مشهد
12297/8 میرزا طاهر مشهدی 1309ق نسخ 12 شناسنامه ←
55
مجلس
تهران
18608 بی‌کاتب شنبه 18 ربیع الثانی1309ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
56
مهدوی
تهران
282/16 محمد طاهر بن ولی محمد طبیب مشهدی 1309ق نسخ 11 شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
3260/6 بی‌کاتب 1307ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
58
مفتاح، محمد حسین
تهران
227/3 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
59
گلپایگانی
قم
7872/3-39/257 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق 7 شناسنامه ←
60
الهیات
تهران
558 بی‌کاتب قرن 13و 14 شکسته نستعلیق 33 شناسنامه ←