شناسنامه کتابشناختی اثر
مرآة المحققین
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
پدیدآور / مؤلف:
شبستری، محمود بن عبدالکریم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 963
تا 973
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپهای اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 284/20
نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2
مشار 1423 و 4677/4
حاجی خلیفه 1649/2
مشترک پاکستان، 982/2
فهرستواره منزوی 229/6-230
دنا 359/9-364(178نسخه)
میراث مشترک ایران و هند: 2-20
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری
Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب
انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی.
چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
[الذریعة 284/20؛ نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]
نسخههای خطی این اثر
207 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مسجد اعظم
قم
|
3255/2 | سید زین العابدین بن ابراهیم طباطبایی | 19 جمادی الثانی 1230ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 92 |
مرعشی
قم
|
15779/1 | بیکاتب | پنج شنبه 8 محرم 1232ق، حسب فرمایش حاجی ملا محمد امین ملا باشی | شکسته نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 93 |
مرعشی
قم
|
8946/2 | علی بن محمد بیک و محمد کاظم بن حاج زین العابدین محلاتی | یکشنبه 7 ربیع الثانی 1232ق | نستعلیق | 127 | شناسنامه ← |
| 94 |
فاضل
خوانسار
|
204/2 | بیکاتب | رجب 1233ق | - | - | شناسنامه ← |
| 95 |
الهیات
تهران
|
145/4 | ابن میر هاشم عبدالفتاح موسوی | ربیع الثانی 1234ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 96 |
مرکز احیاء
قم
|
3463/1 | محمد حسن افشار | 19 شوال 1235ق، جهت آخوند ملا محمد یزدی | نسخ | 33 | شناسنامه ← |
| 97 |
رضوی
مشهد
|
ض 11050 | بیکاتب | 1235ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 98 |
دانشگاه
تهران
|
1130/3 | بیکاتب | با تاریخ 1236ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 99 |
دانشگاه
تهران
|
3783/3 | علی آبادی، محمد | رجب 1238ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 100 |
ملی
تهران
|
16799 | ملا علی شیدا | 1238ق | - | 99 | شناسنامه ← |
| 101 |
الهیات
تهران
|
470/2 | بیکاتب | 1239ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 102 |
لغت نامه دهخدا
تهران
|
296/9 | بیکاتب | 1239ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 103 |
مرعشی
قم
|
8316/7 | علی بن اسماعیل حسینی | 1239ق | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 104 |
دائرة المعارف
تهران
|
1412/8 | بیکاتب | 21 ربیع الثانی 1243ق | نستعلیق، شکسته | 20 | شناسنامه ← |
| 105 |
گلپایگانی
قم
|
4033/4-20/153 | محمدرضا بن اکبر گلپایگانی | 1245ق | نسخ | 30 | شناسنامه ← |
| 106 |
ملی
تهران
|
2831/3 | بیکاتب | 1246ق | - | 3 | شناسنامه ← |
| 107 |
مرعشی
قم
|
604/3 | محمد بن علی | یکشنبه سلخ شعبان1246ق | نستعلیق | 30 | شناسنامه ← |
| 108 |
گلپایگانی
قم
|
3468/3-17/248 | بیکاتب | ذیحجه 1250ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 109 |
نوربخش
تهران
|
686/2 | بیکاتب | 1252ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 110 |
نوربخش
تهران
|
133/1 | اسماعیل بن هلال | اواخر ربیع الاول1253ق | - | 40 | شناسنامه ← |
| 111 |
مرکز احیاء
قم
|
1493/9 | شیرازی، عباس بن محمد | 1256ق | - | 13 | شناسنامه ← |
| 112 |
کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم
اراک
|
25/2 | بیکاتب | 29 ربیع الثانی1256ق | - | 44 | شناسنامه ← |
| 113 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
494/3 | بیکاتب | با تاریخ 1256ق | نستعلیق | 37 | شناسنامه ← |
| 114 |
مرکز احیاء
قم
|
4222/3 | بیکاتب | 22جمادی الثانی1257ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 115 |
مجلس
تهران
|
143 | بیکاتب | 1257ق | نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 116 |
رضوی
مشهد
|
9302 | عبدالعلی | 1258ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 117 |
گلپایگانی
قم
|
2482/5-13/162 | عبدالواسع تویسرکانی | 1258ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 118 |
طبسی
قم
|
101/3 | بیکاتب | چهارشنبه 4 رجب 1259ق، به جهت اخوی میرزا محمد تقی | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 119 |
رضوی
مشهد
|
14254/6 | محمد باقر | محرم 1260ق | نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 120 |
مجلس
تهران
|
1251 ط | بیکاتب | 12 ذیحجه 1260ق | تحریری، بیکا | 16 | شناسنامه ← |