نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
13320 محمد شریف 1059ق نستعلیق - شناسنامه ←
32
ملک
تهران
778/1 بی‌کاتب 1065ق - 19 شناسنامه ←
33
کاظمینی
یزد
538/10 محمد علی بن سید عبدالوهاب بن سیدخان 1066ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
34
رضوی
مشهد
269 ابن محمد حسن، محمد سعید تبریزی ذیقعده 1075ق نستعلیق 35 شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
18594/8 قنبر علی بن ابراهیم بیدهندی 1075-1077ق - 330 شناسنامه ←
36
ملک
تهران
1920/28 بی‌کاتب 1080ق شکسته نستعلیق 10 شناسنامه ←
37
مفتاح، محمد حسین
تهران
887/6 بی‌کاتب 1082ق نستعلیق - شناسنامه ←
38
ملی
تهران
2140/2 بی‌کاتب 1085ق نسخ 46 شناسنامه ←
39
عبدالعظیم
تهران
654/6 حیدر بن محمد قاینی 20ذیحجه 1087ق نستعلیق 29 شناسنامه ←
40
مجلس
تهران
7903/1 بی‌کاتب ظاهراً 1094ق نستعلیق، شکسته 39 شناسنامه ←
41
رضوی
مشهد
ض 13465 بی‌کاتب 1094ق نستعلیق - شناسنامه ←
42
دانشگاه
تهران
3382/1 ملا محمد صالح شعبان 1097ق نستعلیق 28 شناسنامه ←
43
دانشگاه
تهران
8519/23 بی‌کاتب قرن 11 و 12 - 8 شناسنامه ←
44
گلپایگانی
قم
4886/4-24/186 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 16 شناسنامه ←
45
ملی
تهران
2895/7 بی‌کاتب قرن 12 - 23 شناسنامه ←
46
ملی
تهران
1133/3 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 245 شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
4249 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نستعلیق 16 شناسنامه ←
48
مجلس
تهران
5025/3 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نستعلیق 37 شناسنامه ←
49
مجلس
تهران
1269/19ط بی‌کاتب قرن 12 - 31 شناسنامه ←
50
الهیات
تهران
254/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 38 شناسنامه ←
51
چهل ستون
تهران
268 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
52
علوم پزشکی
تهران
270/7 بی‌کاتب قرن 12 تحریری، بی‌کا 28 شناسنامه ←
53
مرعشی
قم
14551/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 11 شناسنامه ←
54
دائرة المعارف
تهران
67/14 بی‌کاتب سه‌شنبه 23 ذیقعده 1101ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
55
خانقاه احمدیه
شیراز
656 بی‌کاتب غره ذیقعده 1103ق نستعلیق - شناسنامه ←
56
مجلس
تهران
16217/2 عظیم بن عبدالله نیشابوری روز عرفه 1105ق نسخ 19 شناسنامه ←
57
رضوی
مشهد
11481/2 بی‌کاتب 1106ق نستعلیق - شناسنامه ←
58
مجلس
تهران
6887/3 رحمت الله بن میرزا محمد سرکانی سلخ ربیع الثانی 1177ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
59
مجلس
تهران
6887/7 رحمت الله بن میرزا محمد سرکانی سلخ ربیع الثانی 1177ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
60
مجلس
تهران
6887/10 رحمت الله بن میرزا محمد سرکانی سلخ ربیع الثانی 1177ق نستعلیق 16 شناسنامه ←