شناسنامه کتابشناختی اثر
مرآة العارفین و مظهر الکاملین و ملتمس زین العابدین
mir'āt-ul ‘ārifīn wa muẓhir-ul kāmilīn wa moltames-u zayn-ul ‘ābidīn
23
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58570
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58570
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 942
تا 944
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
تفسیر
عناوین دیگر و همتراز:
تفسیر سورة الفاتحة
(tafsīr-u sūrat-il fātiḥa)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
نسخههای این رساله بسیار است با نامهای متفاوت و بیشتر مؤلف ناشناس، برخی آن را از صدرالدین قونوی دانستهاند (سپهسالار 470/3؛ ملی 152/10؛ دائرة المعارف 229/2؛ مجلس شورا 259/13) برخی از عبدالرحمن جامی (ملی 523/5) و برخی از ابن عربی (فهرست حوزه علمیه امام صادق 97/1) و برخی از قاضی سعید قمی. چون بیشتر از صدرالدین قونوی نامبردهاند بدون اینکه آن را حاصل تفحص خاصی بدانید نسخههای یافت شده را به نام صدرالدین قونوی ثبت نمودیم.
رساله عرفانی مختصری است در تفسیر و تأویل سوره مبارکه فاتحة الکتاب که چاپ هم شده است. در دیباچه آمده: «فانی اجبت سئوالک ایها الولد الصالح لما سالتنی ان اثبت و ارقم لک فی هذا المختصر شیئا مما قدرالله لی فی تحقیق فاتحه الکتاب التی هی ام الکتاب بلسان خاصة و سمیته بمرآت العارفین فی ملتمس زین العابدین». چنین برمیآید که پرسنده زین العابدین نام داشته است.
آغاز اثر
« بسملة، الحمدلله الذی اخرج من النون ما ادرج فی القلم و ابرز الى الوجود بالجود ما اکنز فی القدم. »
انجام اثر
« فاکتفینا على ما رقمنا وفقنا عندنا قضيتنا (كذا) و الله يقول الحق و هو يهدى السبيل و هو حسبنا و نعم الوكيل و صلى الله علی سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم تسلیما کثیرا. »
سوابق و چاپهای اثر
چاپ شده است.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
جلاء مرآة العارفین فی ملتمس زین العابدین = شرح مرآة العارفین؛ خیرآبادی، محمد صالح بن محمد شریف ( -12)
مرآة العارفین فی ملتمس زین العابدین؛ قطب الاقطاب، شاه عبدالرسول (قرن 12)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
پیشگفتار عبدالقادر احمد عطا، بر چاپ «اعجاز البیان فی تأویل ام القرآن» قونوی، مصر 1969/1389 م
مشار، عربی 827 که از چاپ «مرآت العارفین
تفسیر سورة الحمد»، بمبئی 1307 ق، بدون نام نگارنده خبر میدهد
الاوقاف العامة موصل 105/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مرآة العارفین و مظهر الکاملین و ملتمس زین العابدین = تفسیر سورة الفاتحة / تفسیر / عربی
mir'āt-ul ‘ārifīn wa muẓhir-ul kāmilīn wa moltames-u zayn-ul ‘ābidīn = tafsīr-u sūrat-il fātiḥa
؟ صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق، 607 - 673 قمری
sadr-od-dīn qūnīyavī,mohammad ebn-e eshāq(1211 - 1275)
نسخههای این رساله بسیار است با نامهای متفاوت و بیشتر مؤلف ناشناس، برخی آن را از صدرالدین قونوی دانستهاند (سپهسالار 470/3؛ ملی 152/10؛ دائرة المعارف 229/2؛ مجلس شورا 259/13) برخی از عبدالرحمن جامی (ملی 523/5) و برخی از ابن عربی (فهرست حوزه علمیه امام صادق 97/1) و برخی از قاضی سعید قمی. چون بیشتر از صدرالدین قونوی نامبردهاند بدون اینکه آن را حاصل تفحص خاصی بدانید نسخههای یافت شده را به نام صدرالدین قونوی ثبت نمودیم.
رساله عرفانی مختصری است در تفسیر و تأویل سوره مبارکه فاتحة الکتاب که چاپ هم شده است. در دیباچه آمده: «فانی اجبت سئوالک ایها الولد الصالح لما سالتنی ان اثبت و ارقم لک فی هذا المختصر شیئا مما قدرالله لی فی تحقیق فاتحه الکتاب التی هی ام الکتاب بلسان خاصة و سمیته بمرآت العارفین فی ملتمس زین العابدین». چنین برمیآید که پرسنده زین العابدین نام داشته است.
آغاز: بسملة، الحمدلله الذی اخرج من النون ما ادرج فی القلم و ابرز الى الوجود بالجود ما اکنز فی القدم.
انجام: فاکتفینا على ما رقمنا وفقنا عندنا قضيتنا (كذا) و الله يقول الحق و هو يهدى السبيل و هو حسبنا و نعم الوكيل و صلى الله علی سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم تسلیما کثیرا.
چاپ: چاپ شده است.
[پیشگفتار عبدالقادر احمد عطا، بر چاپ «اعجاز البیان فی تأویل ام القرآن» قونوی، مصر 1969/1389 م؛ مشار، عربی 827 که از چاپ «مرآت العارفین؛ تفسیر سورة الحمد»، بمبئی 1307 ق، بدون نام نگارنده خبر میدهد؛ الاوقاف العامة موصل 105/2]
شرح و حواشی:
1- جلاء مرآة العارفین فی ملتمس زین العابدین = شرح مرآة العارفین؛ خیرآبادی، محمد صالح بن محمد شریف ( -12)
2- مرآة العارفین فی ملتمس زین العابدین؛ قطب الاقطاب، شاه عبدالرسول (قرن 12)
نسخههای خطی این اثر
23 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
امام صادق
اردکان یزد
|
116/5 | عطاءالله بن محمد بن نظام حسینی بخاری | 843ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
4650/7 | احمد بن محمود متطبب تولمی گیلانی | 866ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملی
تهران
|
2403/6 | بیکاتب | محتملاً قرن 11 | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 4 |
رضوی
مشهد
|
24657 | بیکاتب | 1100ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
15389/4 | کریم بخش قادری | قرن 12 | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
9472/3 | درویش محمد صوفی | 1121ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
510/38 کر | محمد بن حاج عوض | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
3322/6 | فاضل خلخالی، محمد قاسم | قرن 12 و 13 | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملک
تهران
|
2856/9 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
5333/8 | احمد رشتی | 21 جمادی الثانی 1220ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 11 |
ملی
تهران
|
2697/5 | قربانعلی نیشابوری | 1230ق | - | 16 | شناسنامه ← |
| 12 |
نوربخش
تهران
|
325/13 | بیکاتب | 1235ق | - | 49 | شناسنامه ← |
| 13 |
ملی
تهران
|
1610/7 | بیکاتب | 1237ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 14 |
ملک
تهران
|
2342/5 | ابراهیم قزوینی | با تاریخ 1248ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
6152 | بیکاتب | رمضان 1255ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
15312/5 | لطف الله بن عبداللطیف | ربیع الاول 1257ق | نسخ | 315 | شناسنامه ← |
| 17 |
دائرة المعارف
تهران
|
969 | فیض قمی، علی اکبر بن محمد | 1297ق | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
8008 | بیکاتب | قرن 14 | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 19 |
سپهسالار
تهران
|
6332/9 | محمد علی کرمانشاهی | 1303ق | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
4840/3 | بیکاتب | 1305ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
1283/4ط | بیکاتب | بیتاریخ | - | 2 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
1452 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 23 |
دانشگاه
تهران
|
9440/9 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |